Trả đạo Phật về với bản chất tự lực và tỉnh thức, đó không chỉ là sự tri ân sâu sắc nhất đối với lịch sử, mà còn là cái chạm tay đích thực vào kho báu tuệ giác vốn vẫn luôn hiển hiện ở ngay đây.
Khi đã hiểu rõ bản chất của phương tiện, người học Phật sẽ tự xây dựng cho mình một màng lọc chính kiến vững vàng giữa một biển thông tin nhuốm màu tín ngưỡng hiện nay.
Thông qua các tác phẩm của mình (nhất là Tham đồ hiển quyết), thiền sư đã trình bày một cách tương đối hệ thống quan niệm về chân như, phật tính và bản tâm, qua đó góp phần làm sáng tỏ những vấn đề cốt lõi của Thiền học Đại Việt thế kỷ XI-XII.
Đối với những di sản đã được nhân loại cùng nhau gìn giữ qua nhiều thế hệ, mỗi sự can thiệp đều cần được nâng đỡ bởi tinh thần khoa học, sự đồng thuận quốc tế và thái độ khiêm cung trước giá trị của quá khứ.
Tổ Sư Thiền (Đạt Ma Thiền): Đây là pháp môn tối thượng được truyền thừa trực tiếp qua các đời Tổ sư, không thông qua con đường kinh giáo thông thường.
Giá trị của triết lý ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm đã trở thành kim chỉ nam giúp cho chúng ta đi đúng hướng, tịnh hóa thân tâm, sống trở về với chính ông chủ của mình, hướng đến mục tiêu giác ngộ, giải thoát.
'Thống nhất trong đa dạng' không chỉ là khẩu hiệu chính trị của Indonesia, mà còn thể hiện chiều sâu triết học kéo dài hàng thế kỷ, nơi văn học Java cổ, tư tưởng Phật giáo Đại thừa và thần đạo Siva gặp gỡ với nhau.
Tất cả những nhân của lời nói, hành động, suy nghĩ một khi đã được tích lũy thì không bao giờ mất đi, mà sẽ được mang theo trong tương lai, có thể trong đời này hoặc những đời kế tiếp.
Chỉ cần đọc vài đoạn ngữ lục cùng bài kệ thị tịch của Diệu Nhân ni sư được chép trong sách Thiền uyển tập anh ngữ lục, có thể khẳng định Diệu Nhân ni sư là hàng danh ni trong lịch sử Phật giáo Việt Nam.
Đây là phần giáo lý cao siêu nhất, chỉ có thể nhận hiểu bằng sự tu tập hành trì để trực nhận chứ không phải thông qua sự suy diễn lý luận như đối với các học thuyết thế gian thông thường.
Sáng 14-6, tại Văn phòng II T.Ư - thiền viện Quảng Đức (P.Xuân Hòa, TP.HCM), Ban Điều hành bậc Lực VI T.Ư thuộc Phân ban Gia đình Phật tử T.Ư, đã tổ chức kỳ thi kết thúc năm 3 bậc Lực và khai giảng năm 4 bậc Lực VI (2023-2027) cho các học viên khu vực miền Nam.
Để ứng phó với các thách thức thời đại, giới trí thức Phật giáo đã khởi động bước chuyển dịch hiện đại theo năm xu hướng chủ đạo: Lý tính, Nhập thế, Nhân gian, Thế giới và Học thuật hóa.
Là trung tâm Phật giáo tiêu biểu của Vương quốc Chămpa xưa, Phật viện Đồng Dương mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, khảo cổ học và kiến trúc nghệ thuật. Tuy nhiên, sau hơn một thiên niên kỷ cùng những biến động của thời gian và chiến tranh, quần thể kiến trúc đồ sộ này hiện chỉ còn lại những dấu tích rời rạc. Trước thực trạng đó, TP Đà Nẵng đang đẩy mạnh nghiên cứu, đánh giá toàn diện giá trị di sản và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị Phật viện Đồng Dương trong giai đoạn mới.
Đi dọc những cung đường dài của đất nước, từ miền núi đến đồng bằng, từ phố thị đến thôn quê, không khó để bắt gặp hình tượng Bồ-tát Quán Thế Âm.
Đạo Phật tại vương quốc này không còn tồn tại dưới dạng một tôn giáo sống với tiếng chuông chùa sớm tối, mà hiện hữu như một 'kho báu khảo cổ' khổng lồ và cô độc giữa lòng sa mạc hoang vu.
Trong suốt những tháng ngày chúng Tăng đặc biệt nỗ lực tinh tấn, gầm vang tiếng kinh tụng chốn thiền môn, việc hỷ xả cúng dường Tăng bảo mang lại những chuyển hóa vĩ đại cho cả tự thân và chúng sinh.
Trên mảnh đất hòa hợp ấy, cả hai dòng chảy Đại thừa và Nguyên thủy đang cùng song hành khoe sắc, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của hệ thống chùa chiền cùng chư tăng Nam truyền (Theravada) trong đời sống đương đại.
Các cách đọc khác nhau chỉ là sự thể hiện bề ngoài hay là qua khẩu và thân, vấn đề cốt lõi là sự thành tâm/chính niệm hay ý dẫn dắt thân và khẩu trong tam nghiệp.
Dưới lăng kính của Kinh Viên Giác, căn nguyên sâu xa của hiện tượng sống ảo không nằm ở bản thân công nghệ hay mạng xã hội, mà xuất phát từ những chuyển động nội tâm của con người, đặc biệt là vọng tưởng và chấp ngã.
Nếu một pháp môn khiến tâm mình lắng dịu hơn, sống tử tế hơn, biết hướng thiện hơn, thì đó đã là điều đáng quý. Bởi sau cùng, điều chư Phật muốn cứu độ trước tiên… chính là nỗi khổ trong tâm con người.
Tiêu biểu trong số đó là Mật điển Guhyasamaja (Cát Tường Mật Tập), được tôn xưng là 'Vua của các Mật pháp'. Đây là một trong những hệ thống kinh điển và thực hành cổ đại, đóng vai trò nền tảng cốt lõi của Phật giáo Kim Cương thừa.
Trong lịch sử văn minh Đông Nam Á cổ đại, Champa là một giao điểm hàng hải và tư tưởng đặc biệt quan trọng, nơi các dòng chảy tôn giáo từ Ấn Độ được tiếp nhận, chuyển hóa và tái cấu trúc theo tinh thần bản địa. Suốt nhiều thế kỷ, các vương triều Champa chủ yếu dựa vào Ấn Độ giáo, đặc biệt là tín ngưỡng Siva giáo, như nền tảng thiêng liêng để hợp thức hóa quyền lực vương quyền. Thánh địa Mỹ Sơn với hệ thống đền tháp gạch đỏ uy nghi là minh chứng tiêu biểu cho mô hình 'Thần – Vua' ấy.
Tháng 4 âm lịch năm nay có nhiều ngày đặc biệt, còn được xem là giai đoạn 'chuyển vận' của cả năm. Đặc biệt ngày hôm nay, 20/5, tức mùng 4/4 âm lịch là ngày vía Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát tượng trưng cho trí tuệ. Đây không chỉ là một ngày lễ tiết tôn giáo đơn thuần mà còn là dịp để các tín đồ chiêm nghiệm về giá trị của tinh thần Đại Trí – một trong những trụ cột cốt lõi của giáo lý Phật giáo Đại thừa.
Qua việc khảo sát ba bản dịch chính của hệ kinh Đại Bát Niết bàn, bài viết cho thấy khái niệm 'nhất xiển đề' trong kinh văn chủ yếu được định nghĩa qua đặc điểm 'bất tín', đoạn thiện căn và không phát Bồ đề tâm.
Ngày 16-5, UBND phường Bồ Đề tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích cấp thành phố đối với chùa Bắc Cầu 3 - Thuận Lợi tự. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).
Trong lý tưởng Bồ Tát, vô ngã không phải là khái niệm triết học trừu tượng mà là kết quả của một đời sống hành động liên tục vì lợi ích chúng sinh. Chính nhờ tinh tấn mà từng bước tháo gỡ chấp ngã và mở rộng tâm từ bi.
Khái niệm 'đồng tu vắng mặt' được đề xuất trong bài viết này cung cấp một lăng kính mới: Da Du Đà La đã thực sự xuất gia ngay từ khoảnh khắc Thái tử rời đi, biến cung điện thành tịnh thất và biến nỗi đau chia ly thành động lực thực hành khổ hạnh Đầu đà.
Thông qua phân tích cấu trúc Giới - Định - Tuệ trong Kinh Subha, có thể thấy rằng giáo lý vô ngã là kết quả của một tiến trình tu tập có điều kiện. Hành vi, tâm thức và thân tâm đều mang tính duyên sinh.
NSGN - Kinh Pháp hoa, một bản kinh quan trọng của Phật giáo Đại thừa, đã ảnh hưởng đến nhiều truyền thống Phật giáo Đông Á như phái Thiên Thai ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, cùng các truyền thống đặt cơ sở trên Nhật Liên tông (Nichiren) Nhật Bản.
Trong hành trình hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, ngành Phật học đã không ngừng chuyển mình từ một lĩnh vực nghiên cứu thuần túy về văn bản và lịch sử trở thành một không gian học thuật liên ngành, đa chiều và mang tính toàn cầu.
Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh (1917-2014) và những pháp ngữ về việc tu học, ứng xử đáng suy ngẫm
Tưởng niệm Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh, Giác Ngộ online giới thiệu cùng bạn đọc pháp ngữ đáng suy ngẫm của bậc hành giả phục hưng pháp môn Tịnh độ tại Việt Nam thế kỷ XX, dịch giả kinh điển Đại thừa, bậc tôn túc lãnh đạo Giáo hội nhiều nhiệm kỳ, bậc Thầy của nhiều thế hệ Tăng Ni.
Ở bình diện triết học, ngôn ngữ ấy trực tiếp thể hiện chân lý duyên khởi và tính Không thông qua lối phủ định triệt để. Ở bình diện thực hành, việc đọc và tụng Tâm Kinh trở thành một tiến trình chuyển hóa nhận thức.
Dự kiến trung tuần tháng 5 tới, hội thảo khoa học cấp quốc gia 'Nghiên cứu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Phật viện Đồng Dương' sẽ được tổ chức.
Mỗi bộ kinh trong truyền thống Đại thừa (Mahāyāna) đều chuyển tải phương pháp tu tập và kinh nghiệm tự thân của mỗi vị Bồ-tát. Có nhiều pháp môn (S. Dharma paryāya, E. Dharma gate) tu tập trong Phật giáo, và tùy theo trình độ cũng như căn cơ thích hợp của mỗi người tu tập mà mỗi pháp môn có thể đáp ứng.
Kinh Pháp hoa - bản kinh được xưng tụng là 'kinh vương' của Phật giáo Đại thừa. Bên cạnh việc tạo nên sức ảnh hưởng rộng rãi và sự sùng mộ to lớn từ hàng Phật tử, kinh Pháp hoa còn được biết đến với sự nổi bật về tư tưởng và biểu tượng hàm chứa trong ngôn ngữ kinh văn.
Ngôi già lam cổ tự Phật Giáp hiện là cơ sở tự viện của Thiền phái Tào Khê, Phật giáo Hàn Quốc, một sự kết hợp thiền Phật giáo, giáo pháp dựa trên kinh điển và Phật giáo Tịnh độ Hàn Quốc.
Ở các ngôi đình thần Nam bộ nói chung đều có tích hợp miếu thờ Bạch Mã Thái giám. Ngôi miếu này thường là xây khá nhỏ được đặt một phía góc trước của sân đình, bên trong có khắc vẽ bốn chữ Hán - 白 馬 太 監 - hoặc đắp nổi hình con ngựa trắng. Vậy vị thần này là ai? Trong bài viết ngắn này, chúng tôi có vài lời sau.
NSGN - Đạo Phật ra đời tại Ấn Độ trong bối cảnh các tôn giáo đều sinh hoạt theo phương thức du hành khất thực. Do đó, Tăng đoàn do Đức Phật thành lập cũng theo phương thức đó. Tuy nhiên, theo thời gian và không gian thay đổi, lối sống khất thực vẫn còn duy trì nhưng nội hàm đã thay đổi nhiều để tồn tại.
Phái này, vào khoảng thế kỷ 9, còn phân ra một phái nhỏ nữa, là phái Pamsukūlika (pamsukūla: phấn tảo y), do những vị tăng muốn khôi phục nếp sống xưa kia của tăng đoàn, ít nhất là với pháp đầu-đà (dhutanga) về việc mặc y phấn tảo.
Trong một ngôi chùa cổ ở Kyoto, 'nhà sư' đang giảng kinh không phải con người mà là một robot. Sự xuất hiện của những cỗ máy biết thuyết pháp cho thấy trí tuệ nhân tạo đang bước vào cả không gian tâm linh, mở ra những câu hỏi mới về ranh giới giữa công nghệ, niềm tin và bản chất của trí tuệ con người.
Đức Phật trong Kinh Milindapanha được đề cập đến một cách khá đầy đủ, trên mọi phương diện, góc cạnh, rất đời thường, dễ hiểu về một con người phi thường, vĩ đại.
Trong kinh Pháp hoa có thí dụ hạt châu. Phẩm Ngũ bá đệ tử thọ ký, 500 vị A-la-hán sau khi được Phật thọ ký, vui mừng nói lên thí dụ, như một người nghèo khổ đến nhà bạn thân, uống rượu say nằm ngủ. Người bạn có việc quan phải đi nên lấy một hạt châu quý cột trong chéo áo anh chàng.
Có một mệnh đề được cho là của Đức Phật: 'Vũ trụ, mà không phải vũ trụ, đó mới thực là vũ trụ'. Mệnh đề ấy như thể chứa đựng một bí mật lớn lao về thế giới, về khoảng không bao la mênh mông.
Giữa bối cảnh lịch sử đặc thù của Cuba, sự hiện diện của Phật giáo dường như là một làn sóng mới, nhưng âm thầm bén rễ và phát triển.
Trong bối cảnh đó, việc phục hồi và phát triển những giá trị nhân văn, từ bi, vị tha trong tư tưởng Hồ Chí Minh vốn có nền tảng từ Phật giáo là một hướng đi đầy tiềm năng để xây dựng xã hội hài hòa, nhân ái, bền vững.
Giữa kho tàng di sản Việt, đài thờ được tìm thấy ở thánh địa Đồng Dương là minh chứng rực rỡ cho thời kỳ hưng thịnh của Phật giáo ở Chăm Pa cả thiên niên kỷ trước.