Cải lương không chỉ là di sản nghệ thuật độc đáo, mà dưới ánh đèn sân khấu, mỗi câu ca, điệu hát còn là một 'khúc tráng ca' bất diệt, thắp lên ngọn lửa của tình yêu quê hương, đất nước và đánh thức niềm tự hào dân tộc.
Đồng bào dân tộc Churu, sống ở vùng đất Đơn Dương, Đức Trọng mang trong mình kho tàng âm nhạc cổ truyền đậm chất đại ngàn. Trong đó, h'ri, lời vãn ca của thân phận con người, điệu nhạc cổ của người Churu vẫn được cất lên bên bếp lửa.
Nằm bình yên bên dòng sông Chu, bản Mạ (xã Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi lưu giữ vẹn nguyên nếp sống truyền thống của đồng bào dân tộc Thái đen giữa nhịp sống hiện đại.
Giữa núi rừng xã Cao Sơn, khi vụ mùa khép lại cũng là lúc đồng bào Tày ở các xóm Cò Phầy, Diều Luông, Diều Nọi rộn ràng bước vào lễ hội Mừng cơm mới. Không chỉ là nghi lễ tri ân trời đất, tổ tiên sau một năm lao động, lễ hội còn là không gian hội tụ của tiếng cồng, điệu hát dân gian và những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sinh ra bên hồ Ba Bể, Cô gái Đồng Thị Hòa, 31 tuổi, người Tày ở bản Cám, xã Ba Bể, hiện là hướng dẫn viên của Hợp tác xã Du lịch sinh thái Ba Bể. Hòa từng đi làm nhiều nghề khác nhau. Nhưng rồi nỗi nhớ bản làng, nhớ điệu Then đã đưa cô quay trở về quê hương để gắn bó với nghề hướng dẫn viên du lịch.
Ngày 25-6, UBND xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi, tổ chức Hội thi cồng chiêng, múa xoang, hát Ting Ting và trình diễn nhạc cụ dân tộc.
Trong nhịp sống hiện đại, tiếng xường của người Mường xứ Thanh vẫn vang lên mộc mạc và thăm thẳm như mạch nguồn văn hóa nuôi dưỡng bao thế hệ. Vừa là một làn điệu dân ca, xường vừa là cách người Mường gửi gắm tình cảm, tri thức và lễ nghĩa.
Nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống là 'món ăn tinh thần' không thể thiếu trong đời sống tâm linh và sinh hoạt của đồng bào K'ho ở xã La Dạ. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, việc gìn giữ những giá trị này vẫn đang cần sự nỗ lực bền bỉ của chính quyền địa phương và các nghệ nhân.
Thành lập từ tháng 11 năm 2024, CLB hát Then thôn Chợ Giải, xã Phúc Lộc trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, đồng thời là 'lớp học tự nguyện' giúp nhiều thế hệ, đặc biệt là học sinh, học và gìn giữ tiếng Tày thông qua lời Then, điệu Sli, Lượn.
Ở xóm Trung Thần (xã Đồng Hỷ), những câu hát soọng cô của người Sán Dìu vẫn vang lên mỗi tối cuối tuần. Giữa ánh điện cùng âm thanh điện thoại thông minh, người già vẫn kiên trì dạy con cháu từng câu hát cổ. Với họ, giữ soọng cô là giữ một làn điệu dân ca, hơn thế còn là cách để giữ lại tiếng nói và bản sắc của cha ông.
Giản dị, cần mẫn, nói đi đôi với làm, Nguyễn Thái Bàng, người đảng viên Ca Dong có 25 năm tuổi Đảng ở làng Boa (xã Trà Giáp) trở thành điểm tựa tin cậy của dân làng. Anh là tấm gương sáng đưa ý Đảng đến với lòng dân bằng sự chân thành và cách làm rất riêng của người miền núi.
Ngày 10/5 (tức ngày 24 tháng 3 Âm lịch), tại thôn Bắc Sen, Ủy ban nhân dân xã Xuân Dương, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc lễ hội Chợ tình Xuân Dương năm 2026, một trong những lễ hội độc đáo bậc nhất ở khu vực miền núi phía Bắc.
Sau 17 năm bền bỉ duy trì nền nếp hoạt động, Tổ Bà mẹ thôn Linh An, xã Nam Cửa Việt dần trở thành một 'điểm tựa tinh thần' cho những người bà, người mẹ cao tuổi giữa nhịp sống hiện đại đang từng ngày đổi thay nơi vùng chân sóng.
Tối 30/4, tại sân vận động xã Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Tuần lễ Văn hóa-Thể thao-Du lịch và Hội Rằm tháng Ba Minh Hóa năm 2026, với chủ đề: 'Minh Hóa-Âm vang Hội Rằm tháng Ba'.
Từ nghi lễ cửa đình trang nghiêm đến những buổi giao lưu gần gũi cùng du khách, hát Xoan không chỉ được gìn giữ, truyền dạy mà còn lan tỏa trong đời sống đương đại.
Dưới mái đình cổ Hùng Lô (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ), những làn điệu Hát Xoan vẫn ngân vang như mạch chảy nối liền quá khứ với hiện tại.
Tại Miếu Lãi Lèn (Phú Thọ), trong không gian giáo trống, giáo pháo rộn ràng của các phường Xoan gốc như làm sống lại không khí thời Hùng Vương dựng nước. Hát Xoan - làn điệu cổ có tuổi hàng ngàn năm từ chỗ đứng trước nguy cơ mai một nay đã trải qua hành trình hồi sinh bền bỉ, trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ.
HNN - Trong gian nhà sàn vương khói bếp, tiếng ru khe khẽ vang lên: 'Ngủ đi con, ngủ đi đừng khóc nữa, để cha con đi làm cái nương, cái rẫy, để mẹ còn xuống suối bắt cá con ăn…'. Âm điệu mộc mạc ấy đã theo bước chân đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu qua bao mùa rẫy, bao lễ hội. Lời ru của mẹ từ bao đời nay, đã nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ người con Trường Sơn.
Giữa tiết xuân ấm áp miền biên viễn, không khí tại xã Bảo Lâm trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết khi lễ hội chọi bò truyền thống được tổ chức. Đây không chỉ là một hoạt động văn hóa - thể thao mang đậm bản sắc địa phương mà lễ hội còn là dịp để cộng đồng các dân tộc hội tụ, gắn kết, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Trong kho tàng văn hóa dân gian của dân tộc Raglai phía Đông Nam tỉnh, loại hình nghệ thuật dân ca, dân vũ rất phong phú, đa dạng, trong đó độc đáo nhất là nghệ thuật diễn xướng hát ngâm Hari.
Hơn 25 năm qua, Câu lạc bộ Đàn và Hát dân ca tỉnh Thái Nguyên đã trở thành mái nhà chung của những người yêu nghệ thuật truyền thống. Không chỉ là nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu, câu lạc bộ còn góp phần lan tỏa tình yêu đàn và hát dân ca trong cộng đồng, giữ cho những thanh âm truyền thống tiếp tục ngân lên trong đời sống hôm nay.
Trong ngày bầu cử 15/3, phụ nữ thôn Giàng Vìn, xã Linh Sơn đã tổ chức hát múa với các làn điệu truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, nhằm chào mừng ngày hội lớn của non sông và cổ vũ cử tri tham gia bỏ phiếu bầu cử.
Những ngày đầu Xuân 2026, từ quốc lộ rẽ vào con đường bê tông dẫn tới từng ngõ xóm, tôi chợt thoáng băn khoăn, 'đô thị hóa' có làm phai nhạt nét quê? Nhưng khi đặt chân đến Bình Tuyền, cảm nhận đầu tiên của tôi là một sự tươi mới mà không ồn ào, hiện đại mà vẫn đằm thắm đậm chất 'quê'.
Nằm tại xã Khâu Vai, vùng cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang (trước đây thuộc huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang), Chợ tình Khâu Vai – hay còn gọi là Chợ phong lưu Khâu Vai – từ lâu đã trở thành một hiện tượng văn hóa đặc sắc của vùng cao Đông Bắc. Phiên chợ đặc biệt này được tổ chức vào ngày 27 tháng 3 âm lịch hằng năm, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc và du khách tìm đến để gặp gỡ, giao lưu và tìm lại những mối duyên xưa.
Giữa mặn mòi sóng nước Tam Hải (TP Đà Nẵng), điệu hát bả trạo vang lên trong lễ cầu ngư diễn ra sáng 8/3/2026 (nhằm ngày 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ) mang theo mong ước một năm mưa thuận gió hòa, tàu thuyền ra khơi bình an, trở về đầy ắp cá tôm.
Hát Then ngày xuân thường kể về cội nguồn, về những vị thần mang may mắn, về ước vọng bình an cho gia đình, bản làng.
Ngày 2.3 (tức ngày 14 tháng Giêng), UBND phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu đã tổ chức Lễ hội Gầu tào Xuân Bính Ngọ 2026 tại bản Gia Khâu 1. Lễ hội Gầu tào không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn là sợi dây kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của cộng đồng người Mông.
Ngày 1-3, tại Lăng Văn Sơn, xã Ô Diên đã diễn ra Hội hát chèo tàu (hay còn gọi là hát tàu tượng). Lễ hội thu hút hàng nghìn người dân và du khách về dâng hương, tham quan, trải nghiệm loại hình diễn xướng dân gian độc đáo của vùng Tổng Gối xưa, nay là xã Ô Diên.
Xuân về nơi biên cương, trong sắc màu rực rỡ của hoa đào, hoa lê,… đồng bào dân tộc Mông đen, tỉnh Lạng Sơn lại say sưa ngân lên những khúc dân ca mộc mạc, sâu lắng đã nuôi nấng họ từ tấm bé.
Trong hai ngày 31/1 và 1/2 (tức 13 - 14 tháng Chạp), tại đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Đại Phan - một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng của đồng bào Sán Dìu.
Trải qua quá trình hình thành và phát triển, người Mường xã Minh Sơn đã sáng tạo ra những giá trị văn hóa truyền thống vô cùng phong phú, thể hiện sinh động trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng, lễ hội, trang phục và ẩm thực. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, những giá trị văn hóa ấy vẫn được người Mường gìn giữ và phát huy giá trị.
Ngày 2/1, UBND xã Đại Sơn tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa - Thể thao các dân tộc lần thứ nhất với chủ đề 'Đại Sơn - Âm vang điệu hát Sloong hao' và 'Hương vị Táo Đại Sơn'. Đây là ngày hội đầu tiên được tổ chức sau khi địa phương hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ở Tuyên Quang, 300 điển hình tiên tiến vùng đồng bào dân tộc thiểu số vừa được biểu dương không phải là những gương mặt xa lạ, mà chính là những người hàng xóm, người ông, người bà, người anh, người chị bình dị giữa bản làng. Họ là những người đã nhóm lên ngọn lửa nhỏ của niềm tin bằng cách lặng lẽ thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Dù mỗi tấm gương chỉ là một phần đóng góp khiêm nhường, nhưng chính sự tận tụy ấy đã khơi gợi sức mạnh, để rồi hàng triệu bàn tay đồng bào cùng nắm chặt, tự mình làm đẹp thêm cho mảnh đất quê hương.
Giữa đại ngàn Lai Châu mênh mang gió núi, người phụ nữ Lai Châu hiện lên như mạch nguồn bền bỉ gìn giữ 'hồn cốt' văn hóa dân tộc qua bao thế hệ.
Với đồng bào Sán Chỉ tại xã Thống Nhất, hát Xắng Cọ là giá trị văn hóa vô giá, kết tinh sâu sắc trong đời sống tinh thần từ bao đời nay. Với sự vào cuộc của chính quyền địa phương cùng tâm huyết của các nghệ nhân, những làn điệu dân ca đang hồi sinh mạnh mẽ, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản trong nhịp sống hiện đại.
Sau sáp nhập, xã Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang chủ động cụ thể hóa chủ trương xây dựng thiết chế văn hóa nông thôn mới bằng những việc làm thiết thực, từ đầu tư nhà văn hóa, trang thiết bị đến thành lập các câu lạc bộ văn hóa, thể thao ở thôn bản, đưa sinh hoạt cộng đồng vào nề nếp. Từ mô hình Câu lạc bộ Văn hóa, Thể thao thôn Khuôn Ráng có thể thấy rõ khi chính quyền giữ vai trò định hướng, người dân làm chủ và những hạt nhân tâm huyết giữ lửa phong trào, thiết chế văn hóa cơ sở sẽ thực sự phát huy hiệu quả, bền vững.
Thời gian qua, người Dao đỏ ở xã Mường Than luôn nỗ lực gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Để hôm nay những giá trị, di sản ấy trở thành sức mạnh nội sinh; tiềm năng, lợi thế giúp người dân khai thác phát triển du lịch, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và thu nhập.
Lễ hội Cồng chiêng Đông Nam Á 2025 được tổ chức vào những ngày cuối năm tại Lâm Đồng, miền đất của núi - rừng - biển. Nhạc sĩ Lê Minh Sơn - Tổng đạo diễn lễ hội đã có cuộc chia sẻ về những nốt nhạc hùng vĩ của cao nguyên.
Không chỉ là ca dao, tục ngữ, truyện cổ tích, trường ca hay điệu hát giao duyên, văn học nghệ thuật dân gian các dân tộc thiểu số còn là ký ức cộng đồng, là kho tàng tri thức chắt lọc qua hàng nghìn năm. Trong bối cảnh hội nhập, đó vừa là nền tảng để khẳng định bản sắc, vừa là nguồn cảm hứng sáng tạo cho nghệ thuật hiện đại.
Văn hóa - nghệ thuật dân gian là một phần di sản rất quan trọng làm nên bản sắc của dân tộc Chăm ở Lâm Đồng. Đây cũng là bộ phận cấu thành nền văn hóa truyền thống và luôn có mối quan hệ gắn bó với các lĩnh vực kinh tế, chính trị, mang đậm chất bản địa…
Di sản Then đã và đang được bảo tồn, phát huy mạnh mẽ, không chỉ là giá trị văn hóa của người Tày, Nùng, Thái mà còn góp phần quan trọng cho đời sống tinh thần và phát triển du lịch bền vững vùng Đông Bắc.
Nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống là món ăn tinh thần quan trọng trong đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt thường ngày của đồng bào K'ho phía Đông Nam Lâm Đồng. Dù đời sống và môi trường thay đổi, suối nguồn văn hóa này vẫn tiếp tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.