Ngày 6. 7, tại phường Pleiku, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc Lớp bồi dưỡng sáng tác văn học trẻ năm 2026 với sự tham gia của 53 học viên là học sinh THCS và THPT có năng khiếu, yêu thích văn học trên địa bàn các phường Pleiku, Diên Hồng, Thống Nhất và Hội Phú.
Dịch giả, nghiên cứu viên Phạm Vũ Lộc và nhà văn Hiền Trang mới đây đã đem đến góc nhìn mới về 'Quỹ đạo' của Samantha Harvey - tác phẩm giành giải Booker 2024.
Tuần qua, bài viết 'Không thể nhân danh 'phản biện', 'khai phóng' để xuyên tạc lịch sử, lãnh tụ' của TS Lê Thế Cương đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ trên Internet và dư luận xã hội, được đông đảo bạn đọc đón nhận, phản hồi tích cực.
Nhà văn Hồ Anh Thái là người dụng chữ mực thước, phóng khoáng giữa sự sang trọng bác học với dân gian thường tục. Anh luyện chữ đến nhuần nhị rồi mới viết, khi đó việc viết là dự phần tưởng thưởng các món, và chữ được chọn một cách tự nhiên như thể chúng cùng dạ tiệc.
Năm 2026, nhà thơ Nguyễn Thế Kiên có một niềm vui ngay từ đầu năm. Đó là đón nhận giải Khuyến khích của Hội đồng Lý luận Trung ương cho tập tiểu luận 'Người trong cửa chữ', ghi nhận sáng tạo văn chương năm 2025. Như vậy, đến nay anh đã có 'bộ sưu tập' 7 giải thưởng văn học nghệ thuật.
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, cả nước chỉ có 8 thí sinh đạt điểm 9,75 môn Văn, và đặc biệt, 3 trong số đó đến từ cùng một lớp chuyên Văn của Trường THPT chuyên Quốc học Huế. Thành tích hiếm có này là minh chứng cho một tập thể lớp giàu năng lực và tình yêu văn chương.
Ở tuổi 69, giọng nói của Trung tướng, PGS.TS Nguyễn Đức Hải, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Bộ Quốc phòng vẫn sang sảng, đậm chất 'nhà binh'. Ông giữ phong thái đĩnh đạc, ung dung của một vị tướng đã hoàn thành binh nghiệp và trở về với văn chương.
Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM Trịnh Bích Ngân cho rằng chất năng động và bắt nhịp chính là một trong những phẩm chất đặc trưng của văn học TP.HCM.
Từ trang sách từng làm thay đổi cách nghĩ, lời giảng còn ở lại trong tâm trí, dáng hình người thầy, lớp học hay ký ức bạn bè, cuộc thi viết 'Trang sách và Mái trường' do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức mở ra không gian để những câu chuyện đẹp của đời sống học đường được kể lại bằng văn chương. Qua đó, tình yêu tri thức, văn hóa đọc và lòng biết ơn với những người gieo chữ tiếp tục được khơi dậy, lan tỏa trong mỗi thế hệ.
Nhà thơ Trần Quang Quý (1955-2022) quê tại xã Xuân Lộc, huyện Thanh Thủy (Phú Thọ cũ) nay là xã Đào Xá, tỉnh Phú Thọ. Năm 1971, Trần Quang Quý nhập ngũ vào ngành Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng); năm 1977, ông chuyển ngành làm về công tác trong ngành Văn hóa tỉnh Phú Thọ. Từ năm 1983-1985, ông theo học khóa II Trường viết văn Nguyễn Du (nay là Trường Đại học Văn hóa - Hà Nội). Sau đó ông chuyển sang làm báo, trải qua nhiều vị trí: Trưởng ban biên tập báo Nông dân Việt Nam (báo Nông thôn ngày nay) từ 1988-1994; Biên tập viên, rồi Tổng biên tập Tạp chí Dân số và Gia đình (1994-1998); Tổng biên tập Báo Gia đình và Xã hội (1998 - 2005). Giai đoạn 2009-2019, ông là Phó Giám đốc Nhà Xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam rồi nghỉ hưu. Năm 2017, ông được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật.
Thời gian gần đây, tác giả Lê Ngọc Sơn xuất hiện nhiều trên mặt báo và tạp chí từ trung ương đến địa phương khiến độc giả yêu mến văn chương chú ý.
Dưới lăng kính phân tích chặt chẽ, PGS.TS Nguyễn Đức Hạnh đưa ra góc nhìn đáng suy ngẫm về bài thơ, từ đó bàn luận sâu hơn về sứ mệnh của nghệ thuật chân chính.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật không phải là làm nghèo sáng tạo, càng không phải là sợ hãi đối thoại. Ngược lại, đó là yêu cầu xây dựng một môi trường sáng tạo lành mạnh, có bản lĩnh văn hóa, có trách nhiệm trước lịch sử và tương lai dân tộc. Trong xã hội số, khi thông tin lan nhanh, cảm xúc dễ bị kích động và các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng văn hóa để thúc đẩy 'diễn biến hòa bình', văn chương càng phải trở thành sức mạnh mềm bảo vệ Tổ quốc từ chiều sâu niềm tin.
Nhiều tác phẩm văn học đang được giới trẻ biết đến trước qua phim chuyển thể. Từ màn ảnh, các em tìm đọc nguyên tác, mở ra một cách tiếp cận mới với văn chương trong thời đại số.
Từ sự việc liên quan đến 'Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng', vấn đề đặt ra không chỉ là một tranh luận văn chương, càng không chỉ là câu chuyện của một cuốn sách cụ thể. Sâu xa hơn, đó là ranh giới giữa sáng tạo và trách nhiệm, giữa hư cấu và sự thật, giữa tìm tòi nghệ thuật và nguy cơ làm lệch chuẩn ký ức lịch sử. Trong bối cảnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, nhất là khi xã hội số khiến thông tin lan truyền nhanh, tác động rộng, những biểu hiện nhân danh văn chương để tầm thường hóa biểu tượng lịch sử, làm tổn thương niềm tin xã hội cần được nhận diện và đấu tranh thẳng thắn.
Từ những tranh luận quanh một số tác phẩm văn học gần đây, có thể thấy vấn đề đặt ra không chỉ là quyền tự do sáng tạo, mà còn là trách nhiệm của văn chương trước lịch sử, trước nhân dân và trước những giá trị thiêng liêng của dân tộc. Trong truyền thống Việt Nam, văn học, nghệ thuật chưa bao giờ chỉ là trò chơi ngôn từ. 'Văn dĩ tải đạo' không làm nghèo sáng tạo, mà nhắc người cầm bút rằng cái đẹp phải biết nâng đỡ con người, bồi đắp nhân cách và củng cố nền tảng tinh thần của xã hội.
Bài thơ 'Văn nghệ sĩ Đất mỏ' của Hồng Gai là một lời tri ân dành cho những người làm nghệ thuật trên vùng đất Quảng Ninh - nơi vừa có vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên, vừa mang trong mình chiều sâu văn hóa, lịch sử và sức sống của những con người lao động.
Năm 2003, khi đã ở bên kia con dốc cuộc đời, 'Thím cò khoai' Hà Thị Ngọ (1948, bút danh Hà Thị Cẩm Anh, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Thanh Hóa) ra mắt tập truyện thiếu nhi có tên gọi 'Những đứa trẻ mồ côi' (NXB Kim Đồng). Kể từ đó đến nay, nhà văn Hà Thị Cẩm Anh tiếp tục cho ra mắt bạn đọc nhiều 'đầu sách' dành cho lứa tuổi thiếu nhi như: 'Lão thần rừng nhỏ bé' (NXB Kim Đồng, 2007); 'Chẫu Chàng, Cóc Tía và cư dân xóm Bờ ao' (NXB Kim Đồng, 2014); 'Tuyển tập Văn học thiếu nhi - đề tài miền núi và dân tộc thiểu số' (NXB Thanh Hóa, 2020)... Nhiều người vẫn thường hỏi, lý do nào thôi thúc 'Thím cò khoai' dành nhiều tâm huyết, dấn thân vào địa hạt văn học thiếu nhi?
1. Cục Xuất bản, In và Phát hành đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với Nhà xuất bản Hội Nhà văn do xuất bản cuốn Chuyện với Thanh-Lời kể mới về ánh sáng (tác giả Nguyễn Thành Nam) có 'nội dung sai sự thật ở mức độ rất nghiêm trọng'. Những sai phạm đã được nhiều người chỉ ra, từ góc nhìn đặc trưng văn hóa, văn chương, truyền thông, bài viết xin rút ra một vài bài học kinh nghiệm. Vượt ra ngoài câu chuyện về một cuốn sách, vấn đề trở thành một trường hợp phản ánh nhiều khía cạnh của đời sống văn hóa: Mối quan hệ giữa lịch sử và công chúng; giữa sáng tạo và trách nhiệm; giữa biểu tượng văn hóa và tự do diễn đạt; giữa truyền thông số và văn hóa tranh luận...
Người ta vẫn thường nói, báo chí ghi lại nhịp đập của đời sống hôm nay còn văn chương lưu giữ những rung động lâu bền của con người trước cuộc đời. Hai dòng chảy ấy vẫn luôn song hành, vẫn 'gặp nhau' ở những giao điểm cảm xúc, ý niệm. Sự song hành, giao thoa ấy đã tạo nên những nét độc đáo, thú vị cho đội ngũ người làm báo xứ Thanh.
Từ những tranh luận quanh Nỗi buồn chiến tranh đến việc xử lý cuốn Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng, đời sống văn học, xuất bản một lần nữa đặt ra vấn đề không mới nhưng luôn có ý nghĩa thời sự: tự do sáng tạo phải được tôn trọng, khuyến khích, bảo vệ; nhưng tự do ấy không thể tách rời trách nhiệm trước lịch sử, trước Nhân dân, trước những biểu tượng văn hóa và nền tảng tinh thần của dân tộc. Văn chương có thể đi vào nỗi đau, có thể phản tỉnh, có thể tìm tòi cách biểu đạt mới, nhưng không thể đứng ngoài vận mệnh quốc gia, càng không thể nhân danh sáng tạo để làm tổn thương niềm tin xã hội.
Những tranh luận gần đây quanh Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh và việc xử lý cuốn Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng của tác giả Nguyễn Thành Nam không chỉ là câu chuyện riêng của hai cuốn sách, cũng không chỉ là những ý kiến khác nhau trong đời sống văn học, xuất bản.
Chắc nhiều độc giả vẫn còn nhớ, cách đây hơn hai mươi năm, 'hiện tượng' Nguyễn Ngọc Tư 'bừng lên' lần đầu là trên báo.
Khi giới thiệu tập bút ký Hoa trái quanh tôi của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (Báo Văn nghệ, số 25, ra ngày 24/6/1995), nhà văn Tô Hoài đã có phép so sánh khá thú vị về văn chương của ba nhà văn thuộc ba thành phố Hà Nội - Huế - Thành phố Hồ Chí Minh rằng: 'Nếu có thể so sánh thì tôi nghĩ rằng Sơn Nam thuộc đến ngóc ngách những sự tích xưa sau của Sài Gòn - Bến Nghé; tôi thì nhớ ít nhiều tên phố, tên làng Hà Nội; Hoàng Phủ Ngọc Tường thì trầm cả tâm hồn trong khuôn mặt cuộc đời cùng với đất trời, sông nước của Huế'.
Đối với mỗi người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn là hình ảnh vừa thân thuộc vừa thiêng liêng. Đại tướng luôn hiện lên rất gần gũi trong suy nghĩ và hành động, trong trái tim và khối óc của mỗi người chiến sĩ.
AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong hoạt động tư pháp. Tuy nhiên, bên cạnh sự chính xác của dữ liệu và thuật toán, công lý vẫn cần được soi chiếu bởi lòng trắc ẩn, sự thấu hiểu con người và trách nhiệm xã hội của người thực thi pháp luật.
Triển lãm 'Minh họa trên báo' là một hoạt động văn hóa thiết thực nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí, đồng thời khẳng định những giá trị văn hóa đã đồng hành cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.
Triển lãm Minh họa trên báo mang tới gần 90 tác phẩm của 23 họa sĩ nhiều thế hệ, qua đó mở ra cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ bền chặt giữa báo chí, văn chương và mỹ thuật. Không chỉ đồng hành cùng các tác phẩm trên mặt báo, những bức tranh minh họa còn cho thấy vai trò của nghệ thuật trong việc làm giàu đời sống tinh thần và nâng cao cảm thụ thẩm mỹ của công chúng.
Có những người khi đã đi xa, thời gian dường như không làm họ lùi vào dĩ vãng mà càng khiến hình bóng cùng những đóng góp của họ ngày một hiện rõ hơn trong ký ức người ở lại.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Minh (bút danh Minh Đăng) là tác giả của bài thơ Em mang về yêu thương được in trong sách Tiếng Việt 2, tập 1, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Dù không chọn văn chương làm sự nghiệp, mà đi trên con đường giáo dục, nhưng việc sáng tác cho thiếu nhi giúp chị sống với phần trẻ thơ của mình.
Ngày 16/6, tọa đàm Giao lưu văn chương Việt Nam-Mexico đã diễn ra trong không khí trang trọng và ấm áp tại Đồi Nghệ sĩ (Hà Nội).
Trong tập tiểu luận 'Khác thời đại', Công Hiện đã cho thấy dòng chảy xuất bản văn học dịch thống nhất, nơi các tác phẩm và nhà văn hội tụ, tiếp nối và phản ánh lẫn nhau, thay vì phân mảnh, thường trực đứt đoạn với những lựa chọn tuân theo thị hiếu và xu hướng chung.
Nhà văn Sơn Nam không chỉ là nhà văn, mà còn là nhà báo, nhà khảo cứu - một trí thức bình dân suốt đời gắn bó với đất và người phương Nam.
Nghị quyết 80-NQ/TW định hướng phát triển văn hóa thành 'sức mạnh mềm' của quốc gia với chỉ tiêu bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực này.
Là Nhà giáo Ưu tú - người trực tiếp bồi dưỡng nhiều học sinh đoạt giải quốc gia và quốc tế, thầy Lê Vạn Quỳnh đến với văn chương khi đã nghỉ hưu. Bằng vốn sống phong phú, sự từng trải, niềm đam mê văn học, ông đã tạo được dấu ấn riêng trên văn đàn. Tập truyện ngắn 'Cuối đường khuất gió' là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho thấy một cây bút luôn hướng về gia đình, quê hương và những giá trị nhân văn bền vững.
Sau buổi thi Ngữ văn của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, câu hỏi 'Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?' nhanh chóng trở thành chủ đề được nhiều người nhắc tới. Không phải vì độ khó của đề, mà bởi hiếm khi một câu hỏi nghị luận xã hội lại chạm trực tiếp đến những điều đang hiện diện trong suy nghĩ của nhiều người trẻ: Sáng tạo, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và khát vọng tạo ra những giá trị mới.