Di sản văn hóa phi vật thể là phần hồn của mỗi vùng đất. Đó không chỉ là những câu hát, điệu múa, lễ hội, tín ngưỡng hay nghề thủ công truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ, mà còn là ký ức cộng đồng, là tri thức dân gian, là cách con người ứng xử với thiên nhiên, xã hội và cội nguồn văn hóa của mình. Nếu di sản vật thể hiện hữu qua đình, chùa, đền, miếu hay các hiện vật lịch sử thì di sản văn hóa phi vật thể lại tồn tại trong chính đời sống thường nhật, trong lời ăn tiếng nói, trong những sinh hoạt cộng đồng và trong tâm thức của mỗi người dân.
Năm 1965, 'Cô Sao'-vở nhạc kịch đầu tiên của Việt Nam ra mắt. Đến nay, nhạc kịch nước ta đã trải qua hơn 60 năm với sự xuất hiện của nhiều tác phẩm mang dấu ấn riêng. Dẫu vậy, để loại hình nghệ thuật này thật sự bứt phá, vẫn cần có một hệ sinh thái đồng bộ đủ khả năng đưa nhạc kịch phát triển chuyên nghiệp.
Giữa dòng chảy hối hả của thời gian, có những người vẫn miệt mài đi tìm lại bóng hình quá khứ để truyền vào đó hơi ấm đương đại. Nghệ nhân Kiều Đức Thưởng chính là một người hành hương thầm lặng trên hành trình ấy. Bằng đôi bàn tay tài hoa của người thợ mộc mỹ nghệ, những thớ gỗ vô tri đã hồi sinh các bảo vật, cổ vật mang đậm dấu ấn lịch sử của dân tộc. Sự phục dựng trọn vẹn ấy không chỉ khôi phục diện mạo mà còn đánh thức cả phần hồn của di sản, đưa hơi thở của ngàn năm xưa hòa nhịp cùng đời sống hôm nay.
Sự xuất hiện liên tiếp của những sản phẩm âm nhạc khai thác chất liệu truyền thống đã tạo nên một bức tranh sôi động cho nhạc Việt. Từ những làn điệu dân ca ba miền hay các nhạc cụ truyền thống dân tộc được khai thác cho thấy di sản văn hóa đang được đặt trong một không gian biểu đạt mới của âm nhạc đương đại.
VHXQ - Với người xứ Quảng, mỗi gốc cây già là ký ức của nhiều thế hệ, là dấu vết của những năm tháng mở đất, chiến tranh và dựng xây quê hương. Bởi thế, giữ một cái cây nhiều khi cũng là giữ lấy cội nguồn, giữ lấy phần hồn của vùng đất này.
Từ những người du canh, du cư, sống lưng chừng núi Ba Vì, đồng bào người Dao đã có cuộc 'hạ sơn' lịch sử để ổn định cuộc sống, xây dựng bản làng. Gần 60 năm qua, nghề thuốc Nam truyền thống của người dân nơi đây không chỉ được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa dân tộc mà còn trở thành sinh kế quan trọng, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên khá giả. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, nghề thuốc Nam của người Dao ở Ba Vì đang đứng trước nhiều thách thức về bảo tồn giá trị truyền thống và phát triển bền vững.
Để xây dựng 'thành phố 5 cao', Đà Nẵng cần sự chung tay góp sức và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.
Sức mạnh nội sinh bền bỉ nhất không nằm ở những giá trị vật chất hữu hình, mà thuộc về phần hồn của dân tộc – cái được gọi là 'sức mạnh mềm'.
Đối với đồng bào Khmer, nghi thức rước Tê-va-đa là nghi thức linh thiêng không thể thiếu trong mỗi dịp đón Tết cổ truyền, dù ngày Tết này được tổ chức với quy mô lớn hay nhỏ. Không chỉ là nghi lễ đón năm mới theo tín ngưỡng Phật giáo Nam tông Khmer, đây còn là dịp để cộng đồng gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống an yên. Qua bao thế hệ, nghi thức ấy vẫn được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa của người Khmer ở vùng đất cuối trời Tổ quốc.
Trong sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý I, năm 2026), đề cập đến cách giảng chữ 'phách' trong từ 'lạc phách'.
Tại Giải thưởng Cống hiến 2026 vừa qua, Soobin Hoàng Sơn tiếp tục khẳng định dấu ấn sáng tạo với cú hat-trick ở ba hạng mục lớn. Trong đó, Mục hạ vô nhân - tác phẩm giành giải MV của năm và được thực hiện cùng cha anh, NSND Huỳnh Tú - không chỉ ghi dấu bởi sự kết hợp giữa hát xẩm truyền thống và âm nhạc đương đại, mà còn gợi mở câu chuyện về sự tiếp nối tình yêu văn hóa dân tộc qua hai thế hệ nghệ sĩ.
Cùng chung niềm đam mê với văn hóa cồng chiêng và mong muốn góp phần gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cộng đồng, các câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng liên thế hệ tại phường Lang Biang - Đà Lạt đã và đang nuôi dưỡng, gìn giữ, kế thừa và lan tỏa những giá trị quý báu của cha ông.
Trong kho tàng văn học Việt Nam, hát ru là một phần gắn kết làm nên sự phong phú, đặc sắc, độc đáo của văn hóa Việt Nam. Đánh giá về hát ru, đương thời giáo sư Trần Văn Khê nhận định: 'Bài hát ru là bài âm nhạc đầu tiên mà người mẹ truyền sang đứa con của họ - sữa nuôi phần xác, hát nuôi phần hồn... Những đứa trẻ được mẹ hát ru chính là đứa trẻ giàu tâm hồn và hạnh phúc nhất'.
Những năm gần đây, du lịch cộng đồng đã trở thành một hướng đi quan trọng để phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tạo sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những mô hình thành công, một thực tế đáng suy ngẫm đang diễn ra ở không ít nơi đó là: nhiều sản phẩm du lịch cộng đồng được xây dựng theo lối sao chép, mô phỏng lẫn nhau, thậm chí làm sai lệch bản chất văn hóa bản địa chỉ để phục vụ nhu cầu trước mắt của du khách. Đây không đơn thuần là câu chuyện về cách làm du lịch mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.
Quá trình đô thị hóa có thể làm thay đổi diện mạo của một vùng quê, nhưng khó làm mất đi những giá trị văn hóa đã ăn sâu vào tâm thức cộng đồng. Tại tổ dân phố số 2, phường Mỹ Lộc, nghệ thuật chèo truyền thống của làng Đặng xưa vẫn đang được các thế hệ nơi đây đồng lòng gìn giữ, trao truyền. Tại đình làng Thượng hiện nay, tiếng trống chèo vẫn vang lên mỗi tối như sợi dây níu giữ phần hồn cốt mộc mạc, đậm đà của vùng đất cổ.
Trong nền thơ Việt Nam hiện đại, đặc biệt là mảng thơ các dân tộc thiểu số, Phạm Tiến Triều là giọng thơ có bản sắc riêng, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc Mường. Thơ anh được hình thành từ nền tảng vững chắc của văn hóa bản địa, thấm đẫm hơi thở của một không gian văn hóa với phong tục, tập quán, tín ngưỡng. Và, một trong những tín ngưỡng phổ biến của người Mường được phản ánh trong thơ anh là tín ngưỡng gọi vía/buộc vía.
Động tác chèo thuyền rập ràng, dứt khoát. Xướng theo lời hô của Tổng, những con trạo đáp lại bằng giọng điệu khỏe khoắn. Lễ Cầu ngư mang đậm sắc thái làng biển, được ghi dấu bằng điệu bả trạo từ bao đời nay.
Có những cây cổ thụ mà người dân vẫn quen gọi bằng cái tên đầy trân trọng: 'Báu vật của làng'. Đó là cây thị nghìn năm tuổi bên miếu thờ Đức Thánh Tản Viên và 7 cây hoa đại hàng trăm năm tuổi trong khuôn viên chùa Đàm Nhan ở làng cổ Dị Nậu xưa, nay là xã Thọ Văn. Trải qua bao biến thiên của thời gian, những cây cổ thụ ấy vẫn lặng lẽ tỏa bóng, như những chứng nhân sống của lịch sử, của đời sống văn hóa làng quê vùng trung du Đất Tổ.
Đà Nẵng vẫn có những khu rừng tồn tại suốt hàng trăm năm qua, được gìn giữ không chỉ bằng quy định, quy hoạch mà bằng cả ký ức và sự kính ngưỡng của nhiều thế hệ cư dân.
Giữa những triền núi xanh của Tuyên Quang, nơi tiếng đàn tính vẫn ngân vang bên bếp lửa và những nếp nhà sàn còn giữ mùi gỗ mới sau cơn mưa rừng, một cách làm du lịch mới đang dần hình thành.
Có những vết thương nhìn thấy được/Có nỗi đau giấu kín trong lòng/Một viên thuốc làm nguôi phần xác/Một hồi chuông giữ ấm phần hồn/Bỗng vụt hiện vòng tròn bất tử/Khi dâng hương xin tỏ lòng thành/Trước vong linh các anh hùng liệt sĩ...
Khi đi rừng, leo núi, một số người dường như dễ nhìn thấy hoặc cảm thấy những chuyện 'siêu nhiên' hơn những người khác và trở nên sợ hãi. Hiện tượng này hay được gọi là 'yếu bóng vía', nhưng thực chất có thể được giải thích bằng tâm lý học và cách não bộ xử lý tín hiệu.
Tháng Năm, hai bên Đường tỉnh 931 trải dài một màu xanh mướt của lúa vụ Hè Thu vừa xuống giống. Con đường nối trung tâm phường Vị Thanh, thành phố Cần Thơ với trung tâm xã Lương Tâm chỉ khoảng 20km, rút ngắn hơn hẳn so với cung đường cũ quanh co ngày trước, đưa đồng bào đến với Đền thờ Bác Hồ nhanh hơn.
HNN - UBND thành phố Huế vừa có quyết định về việc ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch bền vững, thân thiện với môi trường và phù hợp với chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia.
Buổi sáng ở Mỏ Cày (Quảng Ngãi) trong trẻo và tinh khôi. Con đường dẫn vào đền Văn Thánh uốn mình qua những thửa ruộng vừa gặt xong, mùi rơm mới còn phảng phất trong gió sớm. Không gian yên ả của làng quê khiến lòng người như chậm lại giữa nhịp sống nhiều biến động hôm nay.
Hà Nội là sản phẩm của sự kết hợp giữa nông thôn và đô thị, giữa bình dân và tinh hoa. Vỉa hè Hà Nội chính là nơi phản ánh rất rõ những đặc điểm xuyên suốt đó. Với câu chuyện văn hóa vỉa hè, điều cần làm không phải là loại bỏ hoàn toàn những đặc điểm ấy để khiến Hà Nội mất đi bản sắc của mình, mà là nâng cấp nó lên, sắp xếp lại cho tinh tươm hơn, văn minh hơn nhưng vẫn duy trì được phần hồn và sức sống vốn có.
Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của Thủ đô, những giảng đường lâu đời ở trung tâm Hà Nội đang đặt ra một câu hỏi lớn: Bảo tồn hay dịch chuyển? Nhưng sâu xa hơn, đó là câu chuyện về cách Hà Nội ứng xử với ký ức học thuật và bản sắc tri thức của mình. Từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến Đại học Đông Dương, rồi các trường đại học hôm nay, những không gian ấy không chỉ là công trình kiến trúc, mà còn là phần hồn của một đô thị văn hiến.
Tất cả những giá trị di sản trong vùng Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông được xác định là 'phần hồn' để phát triển du lịch bền vững.
Thực tế cho thấy, phần lớn nhà hàng Ấn Độ tại Hà Nội không chọn 'Việt hóa' hoàn toàn món ăn. Họ giữ lại phần hồn của món ăn thông qua công thức gia vị nguyên bản và cách chế biến truyền thống, nhưng vẫn linh hoạt điều chỉnh độ cay, độ béo cùng cách phục vụ để thực khách dễ tiếp cận hơn.
Không chỉ nổi tiếng với làn điệu quan họ và những giá trị văn hóa lâu đời, Bắc Ninh – quê hương của ca sĩ Hòa Minzy còn có một thói quen ẩm thực rất riêng: ăn gì cũng phải có... lá. Điều tưởng chừng đơn giản ấy lại ẩn chứa nhiều lý do thú vị.
Có những buổi sớm ở Cà Mau, đứng giữa đồng lúa, nghe gió đi ngang mặt ruộng, tự nhiên thấy lòng mình lắng xuống. Sương còn đọng trên bông lúa, cánh cò chao nghiêng ngoài mé kinh, xa xa là tiếng xuồng máy nổ giòn trên con kinh nhỏ. Với tôi, càng đi sâu, càng sống lâu với vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc, tôi càng nhận ra một điều giản dị mà bền chặt: hồn đất Cà Mau đa phần nằm trong cây lúa.
Sau bản hit 120 triệu views 'E là không thể', Anh Quân Idol đã được nhạc sĩ Tú Dưa 'đo ni đóng giày' cho ca khúc về tình yêu quê hương đất nước 'Việt Nam khúc kiêu hùng'.
Chiều 22/4, ca sĩ Anh Quân Idol ra mắt MV 'Việt Nam khúc kiêu hùng', đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong hành trình nghệ thuật cá nhân, khi lần đầu tiên giới thiệu một sản phẩm mang đậm tinh thần quê hương, đất nước.
Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI trong phiên họp ngày 20/4/202 đã sôi nổi thảo luận dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với 10 nhóm chính sách lớn trong một bối cảnh đặc biệt: Văn hóa không còn chỉ được nhìn nhận như 'phần hồn' của dân tộc mà ngày càng được đặt vào trung tâm của chiến lược phát triển bền vững.
Trong căn nhà sàn giản dị tại thôn Ka Tăng, xã Lao Bảo, nghệ nhân Hồ Văn Vát, tên thường gọi là Pả Hơi (SN 1970), vẫn miệt mài bên những ống tre, thanh gỗ để giữ gìn 'phần hồn' của người Vân Kiều. Với đôi bàn tay tài hoa và trái tim đầy nhiệt huyết, ông đã dành trọn cuộc đời mình để phục dựng, chế tác khèn bè và đàn Ta lư, những nhạc cụ đã làm nên bản sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số nơi miền sơn cước này.
Dưới bóng cây bông rực rỡ sắc màu, tiếng khặp Thái ngân vang như hơi thở của núi rừng, như tiếng lòng mộc mạc của người dân thôn Rộc Răm, xã Yên Thọ gửi vào từng câu hát. Đồng bào Thái nơi đây vẫn ngày ngày gìn giữ và truyền dạy khặp - làn điệu dân ca giản dị mà sâu lắng, như mạch nguồn văn hóa âm thầm chảy mãi giữa thôn làng.
'Vua chuối' Võ Quan Huy nhận định tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết đã trở thành 'điểm nghẽn' của nông nghiệp Việt từ nhiều năm qua.
Trong tiến trình hình thành và phát triển, Thăng Long - Hà Nội chưa bao giờ là đô thị 'thuần phố'. Ngay từ ban đầu, cấu trúc đô thị nơi đây đã đan xen, chồng lớp giữa 'làng' và 'phố'.