HNN - Với vai trò là thủ phủ Đàng Trong, Kinh đô của triều Tây Sơn và đặc biệt là Kinh đô của Triều Nguyễn trong 143 năm (1802 - 1945), Huế từng là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục và tôn giáo của đất nước. Quá trình lịch sử đó đã tạo nên hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng những đặc trưng riêng của con người Huế. Đây là nguồn lực quý giá để Huế thực hiện mục tiêu phát triển trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa và bản sắc Cố đô.
Có phải mấy mươi năm gắn bó với con chữ và hơn 70 năm hiện diện trong đời, đối mặt với bao thăng trầm, dâu bể mà Phan Trang Hy đã đặt tên cho tùy bút của mình là Mắt đá, mắt cỏ cây và mắt thức (NXB Văn học, 2026) chăng?
Giữa những ngày cả nước bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, câu chuyện về sự học, về khoa cử và truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam lại gợi nhiều suy nghĩ.
Đó là khi triều Trần đang ở thời kỳ cường thịnh sau những chiến công chống Nguyên Mông. Đó là thời đại mà hào khí Đông A vẫn còn cuộn chảy trong từng mái đình, bến nước. Người dân Đại Việt vừa đi qua binh lửa nên càng hiểu giá trị của hiền tài. Triều đình trọng người học, mở khoa thi, dựng Quốc tử giám, khuyến khích sĩ tử khắp nơi đèn sách. Nhưng vùng Nghệ Tĩnh khi ấy vẫn còn xa kinh thành, đất rộng mà người thưa, học hành chưa thật phát triển như miền Bắc.Chính trong hoàn cảnh ấy, Đặng Bá Tĩnh xuất hiện như một ngọn đèn đầu tiên thắp lên chí học cho cả vùng đất.
Cuộc thi 'Tài năng sinh viên cải lương năm 2026': Phát hiện, bồi dưỡng những sinh viên có năng khiếu
Chiều 8-5, Khoa Kịch hát dân tộc, Trường Đại học Đại học Sân Khấu và Điện ảnh TPHCM, tổ chức Cuộc thi Tài năng sinh viên cải lương năm 2026 với chủ đề Tinh hoa cải lương - Tỏa sáng tài năng trẻ.
Xây dựng một xã hội đọc sách không chỉ là chuyện của cá nhân, mà đòi hỏi một chính sách chiến lược quốc gia, sự đầu tư nghiêm túc và tầm nhìn về một hạ tầng văn hóa bền vững.
Thời phong kiến Việt Nam, đọc sách gần như là con đường duy nhất để tiến thân: Từ học chữ với thầy đồ đến kinh điển, rồi bước vào khoa cử để trở thành 'kẻ sĩ'.
Phim truyền hình 'Tận hiến' vừa lên sóng hai tập mở màn, Hứa Vĩ Văn đã thuyết phục người xem trong lần đầu hóa thân vai diễn tình báo.
Vinhomes Global Gate Hạ Long thu hút người dân Thủ đô nhờ lợi thế tỷ lệ xanh 65 m2/người, gấp 30 lần tỷ lệ tại Hà Nội.
Năm nay là tròn nửa thế kỷ Thành phố mang tên Hồ Chí Minh - Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, 'người chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, vị đại anh hùng của dân chúng Việt Nam'.
Trong dòng chảy văn học trung đại, hình ảnh con ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy. Ngựa mang trong mình chiều sâu biểu tượng: nhịp chân của lịch sử, tiếng vó của chia ly, bụi đường quan lộ và khí phách của kẻ sĩ. Ở tầng cao hơn, đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho một đất nước qua từng thời đại. Nhân dịp năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường, hiện công tác tại Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An.
Trên thế giới ở một số quốc gia cũng dựng bia đề danh những người đỗ đạt nhưng chỉ có bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) ngoài tên các vị tân khoa còn có bài ký ghi lịch sử khoa thi, triết lý về nền giáo dục, đào tạo, sử dụng nhân tài của các triều đại, đặc biệt là 'lời răn', nhắc nhở những kẻ đỗ đạt, chuẩn bị bước chân vào chốn quan trường về sứ mệnh phụng sự xã tắc.
Thời gian có thể trôi đi, nhưng sắc hoa Tết thì vẫn bền bỉ giữ nguyên hương vị Xuân trong ký ức người Việt...
Giữa những chộn rộn của không khí tết, dường như đi đâu cũng thấy mọi người thường trực nụ cười trên môi.
Ở đầu thế kỷ XIX, có một nhân vật của Đà Nẵng rất đáng để hậu thế học tập về tinh thần cầu tiến là Tiến sĩ Phạm Phú Thứ.
Hai lần đứng đầu các khoa thi lớn của triều Nguyễn, từ Giải nguyên đến Hội nguyên, Hoàng giáp Lê Khắc Cẩn không chỉ nổi danh về học vấn mà còn được vua Tự Đức đặc biệt yêu mến, ban tên và trọng dụng.
Qua lăng kính văn hóa học, chúng ta nhận thấy đặc điểm Tịnh độ Việt Nam không những rất đa dạng mà còn rất đặc thù, không dễ nhầm lẫn với pháp tu Tịnh độ của các quốc gia Phật giáo Bắc Tông khác.
Sáng thứ 7 đẹp trời, lão Trư ngồi thừ ra trước cửa nhà. Gió nồm mơn man da thịt khiến lão định bụng ngả lưng xuống liếp nhà đánh một giấc. Chợt Tuấn tiến sĩ đến chơi. Lão mắt sáng trưng, bật dậy như chiếc lò xo vừa thả nén.
Kỷ nguyên mới mà Ðảng ta đang dồn sức dẫn dắt toàn dân tộc vươn tới, hiểu một cách nôm na là kỷ nguyên mà toàn dân tộc ai cũng hạnh phúc. Hay như lời Bác Hồ giản dị-'…dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành'.
Nghĩ gần... Nghĩ xa... là tác phẩm mang ấn tượng mới lạ từ nội dung đến hình thức của nhà nghiên cứu Bùi Quang Huy (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2025). Từ góc nhìn của tác giả, học để tiến bộ là một hành trình lớn của mỗi con người, mỗi vùng đất, mỗi quốc gia dân tộc, để đi và đến...
Từ xưa, ông cha ta đã luôn xem trọng khoa cử. Đó không chỉ là cơ sở để nhà nước phong kiến lựa chọn nhân tài mà còn là con đường phát triển cao quý của mỗi cá nhân và cả dòng tộc. Dù trải qua hàng ngàn năm thăng trầm của lịch sử, truyền thống khoa cử, tôn trọng kẻ sĩ, hiền tài luôn được đề cao, là giá trị văn hóa đặc sắc được ông cha đã truyền lại cho chúng ta.
Câu nghị luận xã hội đề thi môn Ngữ văn - Kì thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông cấp tỉnh và chọn đội tuyển kì thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 tỉnh Ninh Bình, yêu cầu thí sinh suy nghỉ về vấn đề: Người trẻ và hành trình khai vấn bản thân.
Quách Gia được coi là 'quân sư thần đoán' của Tào Tháo, với những mưu lược giúp xoay chuyển thời cuộc, khiến hậu thế không ngừng thán phục.
Ông là một trong những người Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Pháp. Ngay khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa thành lập, ông không do dự đứng về phía Tổ quốc, tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp.
NXB Tổng hợp TP.HCM ra mắt Lược khảo về khoa cử Việt Nam của Trần Văn Giáp, tái hiện lịch sử khoa cử từ 1075 đến khoa thi cuối 1918.
Giữa bối cảnh đất nước xảy ra biến động chính trị và xâm lăng ngoại bang, ông Nghè Đông Tác - Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý vẫn giữ khí tiết thanh cao, giáo hóa hậu sinh, can gián vua khỏi sai lầm, trọn vẹn đạo lý, xứng đáng là một kẻ sĩ Bắc Hà.
Sách 'Luận Ngữ' chép lời Tử Cống hỏi Khổng tử: 'Phải làm gì mới đáng kẻ sĩ?'. Đáp: 'Hành kỷ hữu sỉ' (Biết xấu hổ trong mọi hành động). Về phạm trù 'xấu hổ', Mạnh Tử còn nói mạnh mẽ hơn: 'Vô tu ố chi tâm phi nhân dã' (Không có lòng hổ thẹn không phải là con người vậy). Về sau Nho giáo hệ thống thành: 'Lễ, Nghĩa, Liêm, Sỉ thị vi tứ duy' (Lễ, Nghĩa, Liêm, Sỉ là 4 giềng mối chính).
Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người mà tên tuổi của họ gắn liền với trí tuệ, khí phách và bản lĩnh vượt lên nghịch cảnh để tạo nên kỳ tích. Họ là những bậc đại trí, đại dũng, sống không cam phận, chết không quên nghĩa nước.
Nhìn lại lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn có truyền thống quý trọng hiền tài, kẻ sĩ xưa và trí thức ngày nay. Từ thế kỷ thứ XV, Thân Nhân Trung (1418 - 1499) - Phó đô Nguyên súy Tao đàn Nhị thập bát Tú thời Vua Lê Thánh Tông, danh nhân lịch sử, văn hóa xuất sắc của dân tộc đã đúc kết: 'Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn'. Chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra: 'Nhân tài nảy sinh trong thực tiễn cách mạng, việc sử dụng và phát huy tài năng của họ có ý nghĩa quyết định đến thành bại của cách mạng...'. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng 'trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc'...
NSGN - Trong lịch sử phát triển của Phật giáo, đã từng có một Đại lễ Phật đản được tổ chức với quy mô rất lớn, được nhiều nguồn thư tịch khả tín như Hậu Hán thư (後漢書), Tam quốc chí (三國志), Phật tổ thống kỷ (佛祖統紀)… cùng ghi nhận.
Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Võ Hồng Huy là người có nhiều đóng góp cho kho tàng văn hóa dân gian xứ Nghệ với danh xưng: 'kẻ sĩ Ngàn Hống'.
Nhà nghiên cứu văn hóa Võ Hồng Huy là một trong những người tâm huyết nhất nghiên cứu về núi Hồng ở nhiều phương diện nên nhiều người tôn gọi ông là 'Kẻ sĩ Ngàn Hống'.
Kỳ thi Đình năm Nhâm Tuất (1442), Nguyễn Trực đỗ trạng nguyên, ở tuổi 26.
Không gian hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) là di tích một thuở hội ngộ của giới tao nhân, mặc khách và kẻ sĩ đất kinh kỳ. Suốt thời gian dài bị lãng quên, sau khi được tu bổ, cải tạo, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến, kết nối nhiều hoạt động cộng đồng và văn hóa đọc với mục tiêu tạo nên hệ sinh thái văn hóa bền vững, vừa bảo tồn giá trị lịch sử, vừa phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp.
Không gian hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) là di tích một thuở hội ngộ của giới tao nhân, mặc khách và kẻ sĩ đất kinh kỳ. Suốt thời gian dài bị lãng quên, sau khi được tu bổ, cải tạo, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến, kết nối nhiều hoạt động cộng đồng và văn hóa đọc với mục tiêu tạo nên hệ sinh thái văn hóa bền vững, vừa bảo tồn giá trị lịch sử, vừa phát triển các loại hình dịch vụ phù hợp.
Ngày xuân, lần giở sử cũ nước mình về chuyện 'cầu hiền' và 'chiêu hiền đãi sĩ', cho chúng ta nhiều điều suy ngẫm. Đó chính là những bài học đầy ý nghĩa về vai trò kẻ sĩ và cách sử dụng người tài theo đạo lý 'phi trí bất hưng', 'tìm lẽ trị bình, lấy tuyển nhân tài làm gốc'.
Một trong bảy định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc được đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề xướng, có định hướng thứ sáu là 'cán bộ', với mục tiêu phải 'xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới'. Nhưng bàng bạc của cả bảy định hướng đều là câu chuyện về con người, nhất là việc tạo 'cơ chế đột phá thu hút nhân tài trong và ngoài nước', việc sử dụng người tài cho sự nghiệp lớn lao của dân tộc.
Cúc cổ là biểu tượng xuất hiện nhiều trên các công trình di sản, trang phục, trang sức Triều Nguyễn. Dù còn dấu tích, song loài hoa này dường như không còn hiện diện ở Huế. Trong khi, thú chơi cúc cổ như một dòng chảy âm thầm gắn bó với một số 'kẻ sĩ Hà Thành'.