Bản Mường Cốc, xã Mỹ Đức đang níu chân du khách bằng mô hình du lịch cộng đồng và chuỗi trải nghiệm chân thực 'Một ngày làm người Mường'. Hoạt động này đã giúp du khách chạm vào bình yên qua hành trình 'du lịch xanh' nói không với rác thải nhựa.
Áp lực chi phí hàng không nội địa đang thúc đẩy chuỗi sản phẩm du lịch đường bộ ngắn ngày trong bán kính dưới 300km từ Hà Nội bùng nổ trong mùa hè này. Giữa làn sóng đó, điểm đến du lịch cộng đồng Mường Cốc (xã Mỹ Đức) đang nổi lên với định hướng phát triển theo mô hình du lịch xanh, du lịch tái tạo, giảm phát thải và Net Zero, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Tối ngày 1.7 tại xã Mỹ Đức, TP. Hà Nội, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Mỹ Đức tổ chức Lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc với chủ đề 'Mường Cốc - Chạm vào bình yên'.
Sau khi chính thức ra mắt sản phẩm du lịch cộng đồng, Mường Cốc (xã Mỹ Đức, Hà Nội) đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái trải nghiệm theo định hướng du lịch xanh, lấy cộng đồng làm trung tâm.
Tối 1/7, tại Lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội nhấn mạnh, Mường Cốc sẽ khẳng định vị thế là một mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu của Thủ đô.
Ngày 1-7, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Mỹ Đức tổ chức Hội nghị kết nối, phát triển du lịch cộng đồng Mường Cốc nhằm phát triển sản phẩm du lịch mới tại Mường Cốc, góp phần thúc đẩy liên kết vùng, đào tạo kỹ năng và tạo sinh kế cho người dân. Đây là sản phẩm du lịch cộng đồng theo định hướng du lịch xanh, được kỳ vọng tạo sức bật mới cho du lịch Thủ đô.
Giữa núi rừng xanh thẳm của xã Mường Thàng, di tích Vó Vua (giếng Vua) từ lâu đã trở thành địa danh linh thiêng, gắn liền với huyền tích về Mệ Dạ Hoàng Pà - người vợ thứ hai của Đức Thánh Tản Viên Sơn Thánh cùng người con nhỏ trong chuyến chu du xuống cõi trần. Câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ không chỉ mang màu sắc huyền thoại mà còn phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc của đồng bào Mường nơi đây.
Hướng tới mục tiêu phát triển du lịch hiệu quả, bền vững, ngành du lịch tỉnh đang tập trung xây dựng môi trường du lịch xanh - sạch - đẹp, an toàn, thân thiện. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo ấn tượng tốt đẹp với du khách mà còn góp phần khẳng định giá trị, sức hấp dẫn và thương hiệu của các điểm đến.
Hiện nay, toàn tỉnh Phú Thọ đang có 5.049 thôn, xóm, khu dân cư, tổ dân phố. Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố thì thôn cần có trên 150 hộ, tổ dân phố cần có 300 hộ. Tuy nhiên, với những yếu tố đặc thù, đợt này toàn tỉnh sẽ sắp xếp 3.606 thôn, tổ dân phố để thành lập 1.639 thôn, tổ dân phố mới; có 83 thôn, tổ dân phố tuy chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định nhưng do đặc thù nên sẽ không sắp xếp.
Mỗi độ tháng Hai, tháng Ba âm lịch là lúc bà con dân tộc Mường ở Phú Thọ bước vào mùa lấy trứng kiến để làm nhân bánh. Từ sản vật của núi rừng, qua bàn tay khéo léo của người dân, những chiếc bánh trứng kiến mang hương vị đặc trưng được làm nên, trở thành món ăn độc đáo gắn với đời sống văn hóa của cộng đồng.
Không chỉ hấp dẫn cả về hình thức lẫn hương vị, món đặc sản này còn được người Mường ở Phú Thọ và thực khách thập phương ưa chuộng vì được cho là tốt cho sức khỏe.
Thuần khiết, tự nhiên mà gắn bó mật thiết như hơi thở, bao đời nay, câu ví, rang đã trở nên quen thuộc, một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Mường xã Lai Đồng. Từ các lễ hội truyền thống, ngày Tết đến những đêm trăng thanh vắng bên sườn đồi, ven suối và cả trên đồng ruộng, nương rẫy giữa ngày mùa, những câu hát đằm thắm, mượt mà cất cao vừa như tiếp nối mạch nguồn truyền thống hào hùng của cha ông, vừa như tiếng reo vui của cuộc sống mới, lại xao xuyến như lời mời gọi giao duyên, lắng đọng như lời tự sự, giãi bày tâm trạng...
Nhà sàn truyền thống của người Mường ở Phú Thọ không chỉ là nơi cư trú mà còn lưu giữ ký ức cộng đồng, tri thức bản địa và bản sắc văn hóa dân tộc. Trước tác động của đô thị hóa và chuyển đổi số, việc bảo tồn loại hình di sản này đang đặt ra nhiều yêu cầu mới.
Trải qua biết bao thế hệ, với những thay đổi của nhịp sống hiện đại nhưng đến nay, đồng bào dân tộc Mường sinh sống ở xã Cẩm Vân vẫn giữ được những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Từ đó, không chỉ nâng cao đời sống tinh thần của người dân mà còn góp phần quan trọng trong việc làm giàu thêm vào kho tàng di sản văn hóa của địa phương.
Trong nhịp sống hiện đại, tiếng xường của người Mường xứ Thanh vẫn vang lên mộc mạc và thăm thẳm như mạch nguồn văn hóa nuôi dưỡng bao thế hệ. Vừa là một làn điệu dân ca, xường vừa là cách người Mường gửi gắm tình cảm, tri thức và lễ nghĩa.
Bà Bùi Thị Năm ở Ninh Bình đã và đang từng ngày hun đúc, gìn giữ linh hồn, mạch nguồn văn hóa truyền thống của bản Mường.
Từ hồn thiêng của người Mường đến hành trình hướng ra thế giới, Mo Mường - Di sản Văn hóa phi Vật thể Quốc gia - đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định giá trị trong thời đại mới.
Tết Đoan ngọ nhằm ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch là một trong những ngày lễ quan trọng trong hệ thống lễ tết của người Việt. Không chỉ riêng người Kinh, nhiều dân tộc thiểu số tại Việt Nam cũng có những phong tục tập quán rất độc đáo và thú vị để đón chào ngày tết 'diệt sâu bọ' này.
Gắn với vùng đất được biết đến là cái nôi của văn hóa Mường, rượu cần - thức uống thơm nồng mang hương vị đặc trưng của núi rừng Tây Bắc từ lâu đã trở thành một nét đẹp văn hóa cộng đồng, mang sứ mệnh kết nối con người với thiên nhiên, gắn kết con người với con người qua những cuộc sum vầy, sẻ chia.
Bảo tàng Di sản sản văn hóa Mường nằm ở phường Thống Nhất, từ lâu được biết đến là làng Mường thu nhỏ, nơi lưu giữ hồn Mường với những giá trị văn hóa đặc sắc.
Từ nhiều đời nay, các dân tộc Thái, Mường, Kinh trên địa bàn xã Luận Thành không chỉ sinh sống đoàn kết, gắn bó và tương trợ lẫn nhau, mà còn hình thành nên một hệ thống di sản văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Bởi vậy, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc luôn được xã chú trọng thực hiện, từ đó góp phần tạo 'sợi dây' kết nối cộng đồng ngày càng bền chặt và nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Trong nền thơ Việt Nam hiện đại, đặc biệt là mảng thơ các dân tộc thiểu số, Phạm Tiến Triều là giọng thơ có bản sắc riêng, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc Mường. Thơ anh được hình thành từ nền tảng vững chắc của văn hóa bản địa, thấm đẫm hơi thở của một không gian văn hóa với phong tục, tập quán, tín ngưỡng. Và, một trong những tín ngưỡng phổ biến của người Mường được phản ánh trong thơ anh là tín ngưỡng gọi vía/buộc vía.
Trước tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, các giá trị văn hóa truyền thống đang dần bị mai một, trong đó có bản sắc văn hóa của người Mường. Nhận thức được trách nhiệm trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nhiều người dân thôn Thanh Tâm (xã Cẩm Vân) đã thành lập câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng. Từ khi ra đời đến nay, CLB đã có nhiều đóng góp trong việc lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, thúc đẩy phong trào văn nghệ quần chúng của địa phương phát triển.
Chín bậc cầu thang nhà sàn người Mường không chỉ là lối lên xuống, mà còn chứa đựng nhiều phong tục, quan niệm và nếp sống văn hóa của đồng bào Mường.
Trong hành trình giữ gìn sự bình yên cho những thôn xóm, xã Ba Vì không chỉ là một địa bàn hành chính, mà còn là một bức tranh đa sắc màu văn hóa. Với đặc thù dân tộc thiểu số chiếm hơn 55% dân số, chủ yếu là người Mường và người Dao, công tác đảm bảo an ninh trật tự mang những nét đặc thù rất riêng biệt.
Trước đây, khách đến các bản du lịch cộng đồng (DLCĐ) thường chỉ để 'đổi gió': ngủ nhà sàn, ăn cơm lam, xem múa xòe rồi rời đi. Nhưng vài năm trở lại đây, dòng khách đã thay đổi. Họ muốn nghe câu chuyện phía sau nếp nhà, muốn biết vì sao người Mường dựng cầu thang số lẻ, vì sao người Mông giữ chợ phiên như một phần linh hồn bản làng, vì sao người Dao coi rừng là nơi trú ngụ của tổ tiên. Sự dịch chuyển ấy buộc DLCĐ ở Phú Thọ phải thay đổi từ bán cảnh đẹp sang bán chiều sâu văn hóa; từ 'trình diễn bản địa' sang mở cánh cửa để du khách bước vào đời sống thật của cộng đồng.
Những năm qua, không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình còn đặc biệt quan tâm chăm sóc đời sống học sinh, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng môi trường giáo dục toàn diện. Nhà trường luôn tạo điều kiện để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tự tin học tập, rèn luyện kỹ năng sống và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc mình, giúp các em ngày một trưởng thành.
Giữa núi rừng miền Tây xứ Thanh, Suối cá thần Cẩm Lương từ lâu đã là điểm đến đặc biệt, hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ, dòng suối trong xanh với đàn cá tụ hội quanh năm cùng những câu chuyện mang màu sắc huyền thoại của đồng bào Mường. Không chỉ là một thắng cảnh nổi tiếng, nơi đây còn lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản sắc văn hóa không bị mai một.
Sau sáp nhập ba xã Kiên Thành, Y Can và Quy Mông, xã Quy Mông mới được đánh giá giàu tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng với hệ thống thác nước, rừng nguyên sinh và những bản làng còn đậm bản sắc văn hóa vùng cao. Tuy nhiên, tiềm năng ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng.
Xác định việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, cấp ủy, chính quyền xã Mường Lý đã triển khai nhiều giải pháp, đa dạng hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBDGPL).
Người Mường (Phú Thọ) ra đường trong thôn bản thành một đội hình diễu hành đánh cồng chiêng rộn ràng tạo nên không khí lễ hội sôi động, trang trọng và náo nhiệt, thể hiện niềm vui, nét đẹp riêng biệt của cộng đồng.
Bằng tâm huyết và tình yêu với di sản văn hóa của địa phương, cộng đồng dân cư, các nghệ nhân – những người trực tiếp nắm giữ, thực hành di sản hàng ngày vẫn đang nỗ lực 'giữ lửa' và 'truyền lửa' nét đẹp văn hóa cho lớp thế hệ sau. Để từ đó, di sản không chỉ tiếp tục được bảo tồn mà còn ngày càng lan tỏa, phát huy giá trị trong đời sống đương đại.
Cồng chiêng đã được truyền thụ qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Mường.
Để phân biệt cộng đồng dân tộc này với cộng đồng dân tộc khác thì ngôn ngữ chính là yếu tố quan trọng. Người Mường cũng có ngôn ngữ riêng. Ngôn ngữ ấy chính là nơi lưu giữ linh hồn văn hóa Mường.
Nằm ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển, xã Vân Sơn được nhiều người ví như 'nóc nhà xứ Mường' của Phú Thọ với khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan núi rừng nguyên sơ.
Không chỉ quyến rũ lòng người bằng hệ thống hang động kỳ vĩ và cánh đồng trù phú, làng Lù, xã Luận Thành còn là nơi lưu giữ vẹn nguyên nét văn hóa của đồng bào dân tộc Mường. Trải qua những thăng trầm của thời gian, ngôi làng nhỏ ấy đang từng ngày thay da đổi thịt, dệt nên một cuộc sống ấm no giữa thanh âm yên bình của núi rừng miền sơn cước.
Giữa những thung lũng màu mỡ và nếp nhà sàn trầm mặc của Mường Bi, di sản hiện diện sống động trong từng nhịp chiêng, lễ hội và câu chuyện đời thường của người Mường.
Sau nhiều năm lập nghiệp trên cao nguyên Đắk Lắk, cộng đồng người Mường vẫn bền bỉ giữ tiếng chiêng, Mo Mường và nếp văn hóa quê nhà qua nhiều thế hệ.
Từ những nguyên liệu tự nhiên sẵn có như cỏ gianh, nứa, tre, mây..., đồng bào Mường ở Phú Thọ đã tạo nên nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ đa dạng, tinh tế, vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, vừa đáp ứng thị trường tiêu dùng, xuất khẩu. Không chỉ mang giá trị kinh tế, nghề đan lát còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường.
Tối 19/5, tại xã Hồi Xuân, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa phối hợp với UBND xã Hồi Xuân tổ chức khai mạc Liên hoan Văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa năm 2026.
Nhắc đến nghệ thuật hát Đúm của đồng bào dân tộc Mường ở tỉnh Ninh Bình, người dân ở đây luôn nhắc đến bà Bùi Thị Năm với sự trân trọng, cảm phục. Bà không chỉ là một nghệ nhân am tường những làn điệu cổ mà còn là người 'giữ lửa', truyền dạy nghệ thuật hát Đúm cho nhiều thế hệ trẻ.
Bao đời nay, ẩm thực không chỉ là nét sinh hoạt thường ngày mà còn trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của đồng bào Mường ở xã Minh Hòa. Qua từng món ăn dân dã, người Mường nơi đây vẫn lưu giữ nhiều phong tục, tập quán truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất miền núi mang đậm hơi thở văn hóa cộng đồng.
Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP sau công nhận, tỉnh Phú Thọ đã tăng cường tái đánh giá sản phẩm OCOP, hỗ trợ các chủ thể duy trì chất lượng theo bộ tiêu chí quy định. Đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ đổi mới công nghệ, cải tiến bao bì, nhãn mác và mở rộng liên kết tiêu thụ nhằm gia tăng giá trị, nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.
Giữa thời đại mà nhiều phiên chợ miền núi dần bị thay thế bởi siêu thị, cửa hàng tiện lợi hay các khu chợ hiện đại, chợ phiên Lũng Vân vẫn giữ được nét mộc mạc vốn có.
Trưa ở bản Giang Mỗ (xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ), nắng rải lớp vàng óng dài qua thung lũng lúa. Trong sự tĩnh lặng, tiếng chiêng Mường vang vọng trong gió núi, giúp người dân bản địa ngày ngày nỗ lực bảo tồn văn hóa, tạo sức hút trong du lịch cộng đồng, thu hút khách thập phương.
Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị hành chính gồm Tân Phú, Thu Ngạc và Thạch Kiệt, xã Tân Sơn có diện tích tự nhiên trên 11.821 ha với dân số trên 17.300 người. Đây là địa bàn sinh sống tập trung của đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 86,54% dân số toàn xã, và cũng là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của cộng đồng các dân tộc thiểu số.
Diễn ra từ ngày 14 đến 16.5, Lễ hội Đánh cá suối truyền thống xã Toàn Thắng năm 2026 với chủ đề 'Suối nguồn Toàn Thắng - Hội tụ du lịch, gắn kết cộng đồng' đã trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút hàng nghìn người dân và du khách.
Thái Nguyên, vùng đất 'Thủ đô gió ngàn', không chỉ nổi danh với những đồi chè xanh mướt mà còn là nơi hội tụ, giao thoa văn hóa đặc sắc của nhiều dân tộc anh em. Có một điểm nhấn chung về văn hóa là Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Xã Lạc Sơn (tỉnh Phú Thọ) vừa tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 'Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường' - loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo, mang đậm bản sắc của dân tộc Mường.
Ngày 14/5, xã Toàn Thắng, tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội đánh cá suối truyền thống năm 2026. Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham gia.