168 dự án điện mặt trời được bổ sung sai quy định, cao gấp 17,3 lần quy hoạch

Bộ Công Thương phê duyệt 168 dự án điện mặt trời công suất 14.707 MW/850MW, gấp 17,3 lần công suất được phê duyệt tại quy hoạch điện VII là không có căn cứ pháp lý.

Tại thông báo kết luận thanh tra, việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh, Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã nêu rõ các vi phạm trong việc phê duyệt bổ sung 168 dự án nguồn điện mặt trời với tổng công suất 14.707 MW vào quy hoạch điện lực các cấp trong giai đoạn 2016 - 2020.

Hàng trăm dự án điện mặt trời bị kết luận sai phạm quy hoạch. (Ảnh minh họa: EVN).

Hàng trăm dự án điện mặt trời bị kết luận sai phạm quy hoạch. (Ảnh minh họa: EVN).

Theo đó, Bộ Công Thương phê duyệt bổ sung vào Quy hoạch điện lực cấp tỉnh 114 dự án điện mặt trời với tổng công suất 4.166 MW có tiến độ vận hành trong giai đoạn 2016 - 2020. Trong đó 92 dự án với tổng công suất 3.194 MW phê duyệt bổ sung riêng lẻ vào quy hoạch phát triển điện lực của 23 tỉnh.

Việc phê duyệt bổ sung riêng lẻ vào quy hoạch trên cơ sở đề nghị của UBND các tỉnh xuất phát từ đề nghị của các chủ đầu tư. Trong đó 15/23 tỉnh không quy hoạch đầu tư điện mặt trời trong Quy hoạch phát triển điện lực tỉnh và không có quy hoạch điện mặt trời đến năm 2020 của 63 tỉnh, thành phố được lập, phê duyệt theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg.

Vì vậy, việc Bộ Công Thương phê duyệt bổ sung dự án là không có căn cứ pháp lý về quy hoạch (không có quy hoạch), vi phạm khoản 1 Điều 4 Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg.

Tổng công suất nguồn điện mặt trời đến năm 2020 được phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh là 850 MW. Nhưng Bộ Công Thương đã tham mưu, trình Thủ tướng phê duyệt bổ sung riêng lẻ 54 dự án với tổng công suất 10.521 MW vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh. Trong khi đó không đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch theo quy định.

Khi xây dựng Quy hoạch điện VII điều chỉnh, Viện Năng lượng đã đưa ra 3 phương án phát triển nguồn điện năng lượng tái tạo; sau khi phân tích, tính toán và cân đối toàn hệ thống, Viện Năng lượng đã đề xuất lựa chọn phương án 1 là phát triển nguồn năng lượng tái tạo theo đánh giá tính khả thi, được Hội đồng thẩm định và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quy hoạch điện VII.

Vì vậy, việc phê duyệt bổ sung nhiều dự án nguồn điện mặt trời, tập trung chủ yếu ở khu vực miền Trung, Tây Nguyên, cần phải có quy hoạch tổng thể về đầu tư nguồn, lưới truyền tải, giải tỏa công suất,... nhưng thực tế đã không thực hiện.

Việc Bộ Công Thương phê duyệt bổ sung các dự án điện mặt trời không quá 50 MW vào Quy hoạch điện lực cấp tỉnh, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bổ sung các dự án điện mặt trời trên 50 MW vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh - mà không lập quy hoạch điều chỉnh, không lập quy hoạch theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg, dẫn đến việc phê duyệt bổ sung các dự án không có căn cứ pháp lý về quy hoạch. Ngoài ra, còn không đảm bảo cạnh tranh trong thu hút đầu tư, không đảm bảo minh bạch, nguy cơ phát sinh cơ chế xin - cho.

Theo kết luận của TTCP, việc phê duyệt 168 dự án điện mặt trời với tổng công suất 14.707 MW/850 MW (cao gấp 17,3 lần so với tổng công suất được phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh) không có căn cứ pháp lý. Đến cuối năm 2020, tổng công suất nguồn điện mặt trời nối lưới đã đầu tư thực tế là 8.642 MW, cao gấp 10,2 lần so với công suất đến năm 2020 được phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh (850 MW).

Điện mặt trời nối lưới đã đầu tư thực tế là 8.642 MW, cao gấp 10,2 lần so với công suất đến năm 2020 được phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh (850 MW), thậm chí vượt công suất quy hoạch đến năm 2025 (4.000 MW).

Ngoài ra, nguồn điện mặt trời mái nhà cũng đã được đầu tư nhanh với công suất lớn (7.864 MW), nâng tổng công suất nguồn điện mặt trời lên thành 16.506 MW, cao gấp 19,42 lần so với công suất phê duyệt tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh, dẫn đến cơ cấu công suất nguồn điện mặt trời theo Quy hoạch điện VII điều chỉnh đã tăng từ 1,4% lên 23,8%.

Cơ quan thanh tra cũng nêu rõ, nguồn điện mặt trời phụ thuộc vào thời tiết, tính ổn định thấp, do đó việc đầu tư nhiều dự án để nối lưới, tập trung chủ yếu ở khu vực các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên, dẫn đến mất cân đối giữa nguồn và lưới, cơ cấu nguồn điện, vùng miền,... gây khó khăn cho công tác quản lý vận hành hệ thống điện.

Theo TTCP, trách nhiệm chính đối với những khuyết điểm, vi phạm nêu trên thuộc về Bộ Công Thương, ngoài ra còn có trách nhiệm liên quan của UBND các tỉnh trong việc đề xuất đầu tư dự án.

PHẠM DUY

Nguồn VTC: https://vtc.vn/168-du-an-dien-mat-troi-duoc-bo-sung-sai-quy-dinh-cao-gap-17-3-lan-quy-hoach-ar843491.html