Xuất khẩu Nhật Bản năm nay đang tăng trưởng ở tốc độ rất chậm, khi lực cầu quốc tế yếu và đồng yên đắt đỏ đang đe dọa sự phục hồi của quốc đảo này.

Bộ Tài chính Nhật Bản cho biêt, trong tháng Tám, xuất khẩu của Nhật chỉ tăng 15.8% so với năm ngoái, thấp hơn nhiều so với mức dự đoán là 19%. Bản báo cáo được đưa ra ngày hôm nay cho thấy tốc độ phục hồi đang đuối dần, khi tỉ lệ tăng trưởng của cả nước giảm đi một nửa trong quý vừa rồi. Nguyên nhân của sự sụt giảm này là do xuất khẩu yếu và cầu tiêu dùng trì trệ. Sự tăng giá kỷ lục của đồng yên so với đồng đô-la trong vòng 15 năm đã đe dọa đến lợi nhuận của các ông lớn trong lĩnh vực xuất khẩu như Sony hay Honda Motor, buộc các nhà chức trách phải can thiệp vào thị trường ngoại hối lần đầu tiên kể từ sau năm 2004. Từ đầu năm đến nay, đồng yên Nhật đã lên giá 10% so với đồng đô-la, làm giảm giá trị lợi nhuận mà các nhà xuất khẩu thu được từ hoạt động ngoại thương cũng như xói mòn tính cạnh tranh của họ ở nước ngoài. Ngày 15 tháng 9, chủ tịch Liên minh các chủ tàu Nhật Bản phát biểu, “Nhật Bản không thể tác động gì đến các thị trường toàn cầu nếu như đồng yên vượt trên ngưỡng 80. Chính quyền mới phải cho dân chúng thấy một đồng yên tăng giá mạnh là điều không thể chấp nhận được, và từ đó phải tìm đến những biện pháp khác.” Đồng yên càng mạnh càng khiến dòng vốn đầu tư chảy ra khỏi Nhật Bản, bởi lẽ các nhà xuất khẩu không muốn rủi ro tỉ giá ảnh hưởng tới lợi nhuận của mình. Nhà sản xuất ô tô lớn thứ ba Nhật Bản, Công ty Nissan Motor, cho biêt, để chống lại sự tăng giá đồng yên, công ty sẽ xem xét những nơi như Indonesia hay Thái Lan để chuyển các cơ sở sản xuất của mình. Ngày 10/9, thủ tướng Nhật Naoto Kan đã tiết lộ thông tin về gói kích cầu trị giá 915 tỷ yên. Ngân hàng trung ương Nhật Bản cũng cam kết thực hiện nhiều biện pháp mạnh tay hơn để thúc đẩy phục hồi kinh tế. Những số liệu mới đây cho thấy những tiến triển rất hiếm hoi trong nền kinh tế, với tỉ lệ tăng trưởng quý vừa rồi giảm xuống 1.5% so với cả năm, trong khi con số này của ba tháng đầu năm là 5%. Sản lượng công nghiệp đã điều chỉnh cũng cho thấy sản xuất đang sụt giảm. Tuy nhiên, ngài Hiroshi Watanabe, một chuyên gia kinh tế kỳ cựu thuộc Viện nghiên cứu Daiwa – Tokyo, nhận định, “Mặc dù tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu trì trệ, Nhật Bản hoàn toàn có khả năng ngăn chặn được suy thoái lần hai.” Hiếu Nguyễn Bloomberg