Việc thủ tướng cũ thành lập chính phủ mới ở nước Pháp có nguyên cớ sâu xa ở cuộc nổi loạn trong nội bộ đảng Xã hội cầm quyền. Cánh tả trong đảng xung quanh Bộ trưởng Kinh tế Arnaud Montebourg đã công khai bộc lộ bất đồng quan điểm về chính sách kinh tế với Tổng thống Francois Hollande và Thủ tướng Manuel Valls.

Ông Valls từ chức vì ông Montebourg đã “vuốt mặt không nể mũi” của cả vị thủ tướng này lẫn ông Hollande. Bản chất vụ việc là câu hỏi làm thế nào để phục hồi tăng trưởng kinh tế ở Pháp, có nghĩa là liên quan đến chính sách kinh tế, tài chính và tiền tệ. Nước Pháp là thành viên EU và sử dụng đồng euro nên chịu sự ràng buộc vào những chính sách lớn chung của EU, bao gồm tiết kiệm chi tiêu để giảm nợ công, bớt thâm hụt ngân sách và góp phần củng cố đồng euro. Ông Hollande và ông Valls chủ trương giảm thuế cho các doanh nghiệp và giảm chi tiêu của nhà nước. Ông Montebourg lại muốn giảm thuế cho người có thu nhập thấp để kích thích tiêu dùng, tạo động lực tăng trưởng kinh tế và coi việc giảm nợ công là chuyện thứ yếu.

Sự khác biệt quan điểm này còn 2 hàm ý khác với tác động rất tai hại, thậm chí nguy hiểm đối với ông Hollande và ông Valls là ông Montebourg ám chỉ cả hai bị khuất phục trước áp lực của Đức nên không còn tự chủ và tự lập, đồng thời thách thức vai trò lãnh đạo của cặp bài trùng này. Ông Montebourg không chỉ thể hiện khác biệt mà còn đối nghịch với đường lối của cấp trên, như thế đẩy hai vị này vào tình thế phải thí cộng sự để tự cứu mình. Màn kịch chính trị này chưa đến hồi kết.

Thảo Nguyên