Mới đây, lãnh đạo của Ủy ban Chứng khoán nhà nước (UBCKNN) cho biết trong quý 2-2009, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) đã trở lại VN với khoảng 100 triệu USD, sau khi có xu hướng chuyển ra khỏi VN trong những tháng đầu năm.

Nhưng cũng có nguồn tin nói rằng con số này là 120 triệu USD. Tình trạng “vênh” về con số vốn FII tại VN không mới. Trong năm 2007, có tin nói 4 tỉ USD vốn FII vào VN nhưng số khác thì lại khẳng định chỉ có 1 tỉ USD. Một quan chức UBCKNN thừa nhận sở dĩ có vênh nhau là do lấy từ nguồn khác nhau và hiểu khác nhau về vốn FII. Trong khi UBCKNN nắm số liệu về vốn FII thông qua mã số và danh mục đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài tham gia trên thị trường chính thức, riêng đối với số vốn nước ngoài tham gia góp vốn hoặc đấu giá mua cổ phần, UBCKNN không thể nắm nếu những nhà đầu tư này không đăng ký mã số. Ngược lại, Ngân hàng Nhà nước lại kiểm soát dòng vốn này thông qua hai tài khoản, một tài khoản cho dòng vốn đầu tư trên thị trường chứng khoán chính thức và tài khoản còn lại đối với vốn đầu tư mua cổ phần, đấu giá... Nhằm tăng cường tính minh bạch cũng như khả năng nắm bắt các sự dịch chuyển của luồng vốn FII tại VN, vị lãnh đạo của UBCKNN cho biết nơi này đang xúc tiến việc xây dựng đề án quản lý vốn FII. Đầu năm 2009, Ngân hàng Nhà nước cũng công bố dự thảo thông tư về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài vào VN, gồm cả vốn FII. Trong đó, nhà đầu tư nước ngoài chỉ mở một tài khoản đầu tư gián tiếp bằng VND tại một tổ chức tín dụng và mọi hoạt động đầu tư gián tiếp sẽ thông qua tài khoản này. Ngoài ra, để chấm dứt hiện tượng vênh nhau về các số liệu FII, các cơ quan chức năng cũng sẽ thống nhất về các tiêu chí thế nào là vốn FII, chẳng hạn như tham gia cổ phần, đấu giá mua cổ phần hay đầu tư dưới 10%... Có thể công tác quản lý vốn FII sẽ được hoàn thiện hơn nhưng việc công bố các con số dòng vốn vào - ra cũng sẽ gây tranh cãi. Ngay cơ quan quản lý cũng cho rằng phải thận trọng, không thể “tung hê” tất cả. Lý do là việc công bố sự chu chuyển của dòng vốn FII có thể ảnh hưởng đến tỉ giá, nhất là khi VN vẫn còn nhập siêu. Nếu dòng vốn này chảy ra khỏi VN dễ dẫn đến tình trạng thị trường lý giải tỉ giá có vấn đề. Thế nhưng, việc “bí mật” thông tin này đôi khi là “lợi bất cập hại”. Trong nhiều năm qua, đã từng có nhiều tin đồn thất thiệt về sự chu chuyển của dòng vốn này, không những gây nhiều bất lợi cho nền kinh tế nói chung mà các doanh nghiệp cũng chịu nhiều thiệt hại. Chẳng hạn, theo số liệu mới nhất được công bố, dòng vốn FII trong quý 1-2009 chuyển ra khỏi VN chỉ có khoảng 500 triệu USD, nhưng cũng có tin đồn lên đến hàng tỉ USD. Từ đó góp phần hình thành tâm lý găm giữ ngoại tệ, đổ xô đi mua ngoại tệ vào đầu năm, gây khó khăn hơn cho điều hành tỉ giá. Hoài Giang - Tuổi Trẻ Online