SGTT.VN - Ngày 24.3, ông Nguyễn Thế Đồng, phó tổng cục trưởng tổng cục Môi trường thuộc bộ Tài nguyên và môi trường, cho biết tổng cục Môi trường đã ra thông báo giao cho cục Kiểm soát ô nhiễm và trung tâm Quan trắc môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan giám sát khả năng Việt Nam bị ô nhiễm phóng xạ từ sự cố hạt nhân ở Nhật Bản.

Theo ông Đồng, dựa trên các số liệu báo cáo thì chưa có hiện tượng gì chứng tỏ Việt Nam bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm phóng xạ. Tổng cục Môi trường cũng sẽ phối hợp với các cơ quan hải quan, y tế để phòng ngừa việc ô nhiễm phóng xạ trong hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản. Hiện, các đơn vị của bộ Y tế cũng như bộ Khoa học và công nghệ có đủ các thiết bị để đo và phát hiện tình trạng nhiễm xạ. Các bệnh viện như Bạch Mai, Chợ Rẫy, Trung ương Huế... sẽ là nơi điều trị cho các bệnh nhân nhiễm xạ nếu có. Ngày 24.3.2011, tiến sĩ Nguyễn Công Khẩn, cục trưởng cục An toàn vệ sinh thực phẩm (bộ Y tế) cho biết: bộ đã phối hợp với cục Kiểm soát và an toàn bức xạ hạt nhân (bộ Khoa học và công nghệ), bộ Công thương nhiều lần bàn bạc về việc nhiễm xạ trong thực phẩm của Nhật Bản cũng như nguy cơ. Các đơn vị dựa trên cơ sở khuyến cáo của tổ chức Y tế thế giới (WHO) và thông tin từ đại sứ quán Nhật Bản. Về kỹ thuật, bốn phòng thí nghiệm (labo) của bộ Khoa học và công nghệ có đủ năng lực để kiểm nghiệm, phát hiện thực phẩm nhiễm xạ. Cục An toàn vệ sinh thực phẩm chưa triển khai labo này, vì nếu tất cả các bộ đều triển khai thì sẽ tốn kém. Mặc dù bộ Y tế cho biết sẽ kiểm tra phóng xạ tại sân bay cho tất cả những người từ Nhật về, nhưng theo bác sĩ Phạm Việt Thanh, giám đốc sở Y tế TP.HCM, đến nay TP.HCM vẫn chưa nhận được quyết định và hướng dẫn của bộ Y tế. Còn về thực phẩm nhập khẩu vào TP.HCM, theo sở này, việc kiểm tra chất lượng và có cho phép lưu hành hay không là do cơ quan của bộ Y tế thực hiện. TP.HCM vẫn chưa nhận được lệnh gì từ bộ Y tế. Về việc điều trị cho bệnh nhân nhiễm phóng xạ, TS.BS Nguyễn Trường Sơn, giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy cũng nói bệnh viện mình chưa nhận được chỉ đạo nào cụ thể từ bộ Y tế. Cục An toàn vệ sinh thực phẩm đã có văn bản thông báo cho các đơn vị nhập khẩu thực phẩm từ Nhật và Việt Nam phải có giấy chứng nhận an toàn phóng xạ trước khi nhập vào. Trước tiên phải kiểm soát bằng hàng rào pháp lý. Hiện nay Úc cấm nhập thực phẩm từ Nhật Bản, nhưng Việt Nam cũng như hầu hết các nước châu Á kiểm soát thực phẩm nhiễm xạ bằng cách này, cách khác chứ không cấm. Các thông tin từ Nhật Bản cũng như WHO, về cơ bản mức độ nhiễm xạ của thực phẩm ở Nhật Bản đã được kiểm soát, chỉ một số rau tại chỗ có khuyến nghị không nên ăn. Còn thực phẩm chế biến xuất khẩu về Việt Nam thì chưa có phát hiện gì bất thường nguy hại. Hiện các cơ quan quản lý ở Việt Nam đang rất tích cực phối hợp với nhau, hàng ngày cập nhật và giải quyết vấn đề này, thông tin kịp thời cho người dân. Người dân không nên mất bình tĩnh, hãy lắng nghe hướng dẫn của cơ quan nhà nước. Đến nay, chưa tính đến giải pháp dán nhãn thực phẩm không nhiễm xạ. Đây là một khả năng có thể, nhưng cần bàn bạc, theo dõi thông tin để đưa ra biện pháp giải quyết phù hợp. Việt Nam có đủ các labo hạt nhân, bất cứ lúc nào cũng có thể xét nghiệm được. Từ trước tới nay chúng ta chưa làm xét nghiệm nhiễm xạ bao giờ nhưng hoàn toàn làm được. Khi làm xét nghiệm sẽ chỉ tập trung vào hàng có nguy cơ, rau thực phẩm tươi sống… chứ không phải tất cả hàng hóa từ Nhật Bản. Cục An toàn vệ sinh thực phẩm đề nghị Nhật Bản cung cấp giấy chứng nhận an toàn phóng xạ cho các sản phẩm nhập vào Việt Nam. Cục Quản lý chất lượng nông – lâm sản và thủy sản (bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn) cũng đã có văn bản gửi cục Thú y, yêu cầu tăng cường kiểm tra dư lượng phóng xạ trong sản phẩm của các doanh nghiệp Nhật Bản nhập vào Việt Nam. Ông Ngô Đặng Nhân, cục trưởng cục Kiểm soát và an toàn bức xạ hạt nhân, khẳng định có dụng cụ để kiểm tra với những thực phẩm nhập từ Nhật Bản vào Việt Nam. Nếu phát hiện thấy có dấu hiệu nguy hiểm, cơ quan chức năng sẽ phát đi cảnh báo. Các số liệu đo tại trạm quan trắc, trung tâm hỗ trợ kỹ thuật an toàn bức xạ và ứng phó sự cố của cục này được lấy liên tục và cập nhật mười phút một lần. Cục đã làm xét nghiệm ngẫu nhiên một vài mặt hàng có xuất xứ từ Nhật Bản. Tuy nhiên, đến nay chưa phát hiện mặt hàng nào nhiễm xạ. Tiến sĩ Nguyễn Hào Quang, giám đốc trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật và ứng phó sự cố (cục Kiểm soát và an toàn bức xạ hạt nhân), cho biết theo tiêu chuẩn thông thường thì nếu nồng độ hoạt tính iod/xêzi là trên 1.000Bq/1kg thực phẩm thì sẽ bị cấm lưu thông trên thị trường. Còn nếu nồng độ nhỏ hơn 1.000Bq/1kg thực phẩm thì được lưu thông bình thường. Để phát hiện hàng hóa tại Việt Nam hiện nay có bị nhiễm phóng xạ hay không thì không thể dùng mắt thường, mà có thể sử dụng hệ thống máy phát hiện bức xạ dựa trên nguyên lý phát hiện tia gamma. Hiện nay, một số cơ sở nghiên cứu và kiểm soát tia bức xạ của Việt Nam cũng đã sử dụng máy này để đo đạc liều bức xạ như kiểm soát và an toàn bức xạ hạt nhân, viện Nghiên cứu an toàn bức xạ, viện Năng lượng nguyên tử hay bộ Tư lệnh hóa học (bộ Quốc phòng)... Hiện chưa xác định được các mặt hàng bị nhiễm phóng xạ nhập khẩu từ Nhật Bản vào nước ta. Tuy nhiên, để phòng sự cố và an toàn cho người sử dụng nên việc kiểm tra độ nhiễm bẩn vẫn đang được tiến hành. Nhiễm bẩn ở đây được tính đến là bám bụi bẩn của khu vực phóng xạ chứ không phải phóng xạ nhiễm sâu vào trong hàng hóa. Vẫn theo tiến sĩ Quang, nếu có ăn phải thực phẩm nhiễm phóng xạ con người cũng không thể cảm nhận được triệu chứng gì ngay. Bởi để có triệu chứng nguy hiểm thì phải tiêu thụ một lượng thực phẩm nhiễm phóng xạ trong cả năm, phải ăn nhiều, thành cả một quá trình. Với những người trót ăn phải thực phẩm có phóng xạ với liều lượng phóng xạ khoảng 5mSv (đơn vị đo lượng phóng xạ – milliSievert) thì không phải quan ngại. Những liều lượng này sẽ theo tự nhiên và bị đào thải ra khỏi cơ thể mà không gây hậu quả gì lớn. Bên cạnh đó, nếu mọi người tăng cường uống nước chè cũng có thể làm tăng tốc độ đẩy phóng xạ ra ngoài, tiến sĩ Quang nói. Chiều ngày 24.4, bộ Khoa học và công nghệ thông báo, khối khí từ các nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân Việt Nam. Trước đó, theo dự báo của viện Nghiên cứu không khí Na Uy, khối khí từ các nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima có khả năng về tới vùng biển phía Nam của Việt Nam vào ngày 25.3. Ông Ngô Đặng Nhân, cục trưởng cục Kiểm soát và an toàn bức xạ hạt nhân, cho biết: “Theo đánh giá sơ bộ, mức độ phóng xạ I-131, Cs-137 trong khối khí này rất nhỏ, hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân”. Ngoài ra, kết quả đo mức phóng xạ môi trường tại ba trạm quan trắc phóng xạ tại Hà Nội, Đà Lạt và kết quả đo nồng độ các nhân phóng xạ trong bụi khí tại Đà Lạt, tính đến ngày 24.3.2011 cho thấy chưa có bất cứ một dị thường nào. Trong trường hợp bị nhiễm xạ, người dân nên bình tĩnh, làm theo những hướng dẫn của cơ quan chức năng. “Việc uống iốt chỉ được thực hiện khi kết quả kiểm tra cho thấy có chất phóng xạ I-131 và Cs-137 trong cơ thể. Iốt vào cơ thể sẽ giúp đẩy chất phóng xạ ra ngoài. Người dân tuyệt đối không nên uống iốt khi chưa nhiễm xạ, vì có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe”, ông Nhân nhấn mạnh.