(Toquoc)-Đại hội Đảng lớn nhất kể từ hơn 40 năm qua ở CHDCND Triều Tiên, sau nhiều lần hoãn lại, có thể sẽ được tiến hành vào ngày 28/9.

Nhiều tháng trước, Bình Nhưỡng thông báo Đại hội sẽ được tổ chức vào tháng 6 năm nay nhưng đã không diễn ra. Tiếp đó lại có tin Đại hội diễn ra vào nửa đầu tháng 9 và rất đông đại biểu địa phương đã tề tựu tại thủ đô. Nhưng đến thời điểm này, vẫn chưa có thông tin gì cho thấy Đại hội đã diễn ra. Có nhiều đồn đoán về nguyên nhân Đại hội bị trì hoãn, trong đó có thể có lý do liên quan đến sức khỏe của nhà lãnh đạo Kim Jong-il. Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, ông Kim, 68 tuổi, bị một cơn đột quỵ cách đây hai năm và sau chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 8 vừa qua tình trạng sức khỏe của ông trở nên xấu hơn. Dĩ nhiên, nguồn tin tình báo Hàn Quốc cũng cho rằng, ông Kim không ốm yếu đến nỗi phải hủy bỏ đại hội. Mặc dù báo chí Hàn Quốc vẫn thông tin có nhiều đại biểu đảng đã tới Bình Nhưỡng để tham dự Đại hội, tuy nhiên một nguồn tin khá tin cậy, ông Walter Klitz, thuộc viện Friedrich Naumann (Đức), sau chuyến thăm nhiều ngày tới Bình Nhưỡng, khẳng định đại hội hoãn sang đầu tháng 10 hoặc sớm nhất cũng là cuối tháng 9 và trong vài tuần qua các đại biểu chưa có mặt tại thủ đô. Tuy nhiên, các khâu chuẩn bị cho đại hội dường như đã hoàn tất và các đại biểu chỉ còn chờ ngày triệu tập. Quyết định hoãn đại hội của đảng Lao động Triều Tiên là điều không bình thường và có thể mang tầm quan trọng về mặt chính trị. Nếu các nhà chức trách Bình Nhưỡng không đưa ra một tuyên bố rõ ràng và không mập mờ về thời gian diễn ra đại hội, quyết định trì hoãn đã không thu hứt được nhiều sự chú ý đến thế. Giờ đây, việc trì hoãn đang phát đi tín hiệu không tốt đến nhân dân. Người ta có thể bắt đầu tự hỏi tại sao một sự kiện được quảng bá nhiều lại không diễn ra đúng hẹn. Sự bất lực rõ ràng của chính phủ trong việc giữ lời hứa về những vấn đề thường ngày sẽ làm tổn hại vị thế của họ trong con mắt dân chúng. Sẽ có cuộc diễu binh hoành tráng ở Bình Nhưỡng ngày 28/9 chào mừng Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên? Hơn nữa, khó có thể tin rằng đại hội bị hoãn do những vấn đề về hậu cần. Không quá khó để tìm chỗ họp cho vài nghìn đại biểu và hầu như không thể có một thách thức lớn nào, thậm chí cả đối với một nước nghèo như Triều Tiên. Do đó, có lý do chắc chắn để nghi ngờ rằng có điều gì đó không ổn ở Bình Nhưỡng, và càng trì hoãn lâu thì mức độ của những vấn đề không rõ ràng đó lại càng lớn hơn. Liệu có vấn đề gì “không ổn”? Thứ nhất, có thể giới tinh hoa Bình Nhưỡng không đoàn kết như giả định thông thường và một số phe cánh có thể đang rất không hài lòng về sự lựa chọn người kế vị hoặc thành phần dự kiến của ban lãnh đạo mới. Sự chính thức chỉ định các quan chức chóp bu mới là một phần quan trọng của nghi lễ đại hội. Họ có thể bằng cách này hay cách khác tìm cách ngăn cản đại hội, trong khi nhà lãnh đạo Kim Jong-il không thể hoặc không muốn khôi phục trật tự. Cuộc đấu tranh này có thể bắt đầu trong những công chức chóp bu của chế độ, nhưng cũng có thể là từ nội bộ bên trong gia đình cầm quyền mà người ta có thể nghi ngờ rằng không phải ai cũng hài lòng về việc lựa chọn người kế vị gần đây. Thứ hai, sự trì hoãn này có thể phản ánh điều gì đó tai hại hơn: những sai lầm trong quyết sách của chính quyền Kim Jong-il. Trong vòng hai năm nay, những điều kỳ lạ và phi lý đã bắt đầu xuất hiện ở Bắc Triều Tiên với tần suất đáng báo động và ngày càng tăng trong khi chính sách của Bình Nhưỡng đang trở nên thất thường hơn. Ví như những vụ đe dọa thử và thử tên lửa hạt nhân, cuộc cải cách tiền tệ thất bại, có thể còn bao gồm cả vụ tàu chiến Hàn Quốc bị đánh đắm hồi tháng Ba mà Seoul một mực cáo buộc Bình Nhưỡng gây ra... Cuối cùng là đồn đoán về tình trạng sức khỏe của chủ tịch Kim xấu đến mức không thể xuất hiện công khai tại đại hội. Vào ngày 11/9, báo chí CHDCND Triều Tiên đưa tin về chuyến thăm của ông Kim tới một khu mỏ ở miền Bắc nước này, nhưng ngày giờ thực hiện chuyến thăm không được tiết lộ. Không ít người hoài nghi về mức độ xác thực của chuyến “vi hành” này. Có thể còn có rất nhiều cách giải thích khác, nhưng có một điều dường như hoàn toàn chắc chắn: có điều gì đó không bình thường đang xảy ra ở Bình Nhưỡng. Nếu đại hội lại bị hoãn không khai mạc trong vài tuần tới, chắc chắn rằng tình hình là không bình thường. Vai trò của Trung Quốc trong việc tổ chức đại hội Trong bài phân tích đăng trên tạp chí Diễn đàn Đông Á tháng 9/2010, chuyên gia về Triều Tiên, Aidan Foster-Carte, thuộc Đại học Leeds (Anh) nhận định chuyến thăm Trung Quốc lần thứ hai trong vòng 4 tháng của nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-il vào cuối tháng 8 chắc chắn liên quan đến hội nghị sắp diễn ra của đảng Lao động Triều Tiên. Thời điểm ông Kim đột ngột trở lại Trung Quốc rất đáng ngạc nhiên vì điều đó có nghĩa là ông không gặp cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, người đến Bình Nhưỡng để tìm cách giải thoát cho tù nhân người Mỹ, Aijalon Mahli Gomes, bị kết án 8 năm tù. Vào lúc này, Mỹ hầu như không phải là mối bận tâm chính của CHDCND Triều Tiên. Tin tiết lộ người con trai út Kim Jong-ul tháp tùng cha sang Trung Quốc càng khẳng định tin đồn Kim Jong-ul sẽ kế nghiệp cha. Nhưng việc chính thức chỉ định nhân vật này là người kế vị dự kiến sẽ không được công bố trước năm 2012, thời điểm kỷ niệm 100 năm ngày sinh người sáng lập ra nước CHDCND Triều Tiên Kim Cheng-il. Một tiền lệ có khả năng nhất đã từng xảy ra cách đây một thập niên khi ông Kim Jong-il có chuyến thăm bí mật tới Bắc Kinh tháng 5/2000, chỉ hai tuần trước khi đón tiếp Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae Jung trong cuộc họp thượng đỉnh liên Triều đầu tiên ở Bình Nhưỡng. Ở thời điểm chuyển giao quyền lực đầy nhạy cảm hiện tại, một nền kinh tế trì trệ vừa trải qua cuộc cải cách tiền tệ thất bại, cuộc khủng hoảng hạt nhân âm ỉ, Bình Nhưỡng cần sự ủng hộ của Bắc Kinh với người kế vị và các khoản viện trợ về kinh tế, mà có nguồn tin tiết lộ, đã bị từ chối trong chuyến thăm trước đó. Sự xích lại đầu tiên với Hàn Quốc sau vụ chìm tàu Công việc trợ giúp của Hàn Quốc cho CHDCND Triều Tiên được thực hiện dưới các hình thức cụ thể. Sau trận lũ lụt nghiêm trọng ở trong nước, Bình Nhưỡng đã kêu gọi giúp đỡ. Hội chữ thập đỏ Hàn Quốc tuyên bố gửi 5.000 tấn gạo và 10.000 tấn xi măng cho công việc tái thiết ở các vùng bị ảnh hưởng dọc theo biên giới với Trung Quốc. Chủ tịch Hội chữ thập đỏ Hàn Quốc, ông Yoo Chong Ha nói rằng mong muốn của CHDCND Triều Tiên về những máy móc, thiết bị xây dựng hạng nặng sẽ được Seoul đáp ứng. Tuy nhiên, cơ quan trợ giúp cũng đề nghị miền Bắc sớm nối lại các cuộc thương lượng mới về đoàn tụ gia đình ly tán từ sau Chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953). Sau những căng thẳng và “tuyệt giao” từ hậu quả của vụ chìm tàu Cheonan, đầu tháng 9, Hội chữ thập đỏ của CHDCND Triều Tiên đã bất ngờ nối lại chương trình gặp gỡ gia đình ly tán. Khánh Lâm