(Đất Việt) Lần đầu tiên trong vòng 35 năm, ban giám khảo giải Pulitzer 2012 đã không thể chọn được người chiến thắng cho thể loại tiểu thuyết hư cấu.

Trong khi đó, bức ảnh một bé gái gào khóc giữa những xác chết sau một vụ đánh bom ở Afghanistan trở thành tâm điểm chú ý sau lễ trao giải diễn ra hôm 16/4 tại Mỹ.

Không có tiểu thuyết của năm

Chỉ có ba tác phẩm lọt vào vòng đề cử gồm The Pale King của David Foster Wallace, Swamplandia của Karen Russell và Train dreams của Denis Johnson, nhưng không tác phẩm nào nhận được đa số phiếu trong ban giám khảo. Ông Paul Bogaards, giám đốc một nhà xuất bản, thất vọng: “Đây là giải thưởng có ý nghĩa nhất đối với văn học Mỹ và thật là xấu hổ khi ban giám khảo không thể tìm ra được một tác phẩm văn học của năm”. Theo ông, giải thưởng sẽ giúp bán được nhiều sách và có thể thay đổi hẳn sự nghiệp của một nhà văn. Trong khi đó, Susan Larson, trưởng ban giám khảo, chỉ nói ngắn gọn trong một email gửi AP, rằng quyết định trao giải không chỉ phụ thuộc vào ban giám khảo.

Ở các hạng mục khác trong mảng nghệ thuật, giải Tác phẩm hiện thực được trao cho cuốn The Swerve: How the world became modern của Stephen Greenblatt. Cuốn sách nói về một công trình nghiên cứu triết học ra đời cách đây gần 600 năm, làm thay đổi hẳn lịch sử bằng những tiên tri về khoa học. Giải Tác phẩm lịch sử thuộc về Malcolm X: A life of reinvention của Manning Marable, nhà sử học trường ĐH Columbia. Tác phẩm nói về một cuộc tìm hiểu cuộc sống huyền thoại của Malcolm X, một trong những người Mỹ gốc Phi có vai trò quan trọng trong lịch sử nước Mỹ. Giải Tác phẩm tiểu sử vinh danh giáo sư John Lewis Gaddis với George F. Kennan: An American life. Giải về thơ xướng tên Tracy Smith với tập thơ Life on Mars. Silent night: Opera in two acts đoạt giải âm nhạc. Bản nhạc dựa trên một câu chuyện có thật về sự kiện ngừng bắn giữa Scotland, Pháp và Đức trong thế chiến thứ nhất.

Báo chí: “đánh” cảnh sát và người giàu

Ở lĩnh vực báo chí, giải Ảnh thời sự (Breaking news photography), vốn được quan tâm nhiều nhất, đã thuộc về Massoud Hossaini của hãng tin AFP. Bức ảnh mô tả một bé gái khóc vì sợ hãi sau cuộc đánh bom tự sát tại một đền thờ ở Kabul. Bức ảnh được chụp vào ngày 6/12/2011, khi tác giả chỉ đứng cách nơi xảy ra vụ nổ vài mét. “Tôi đã ngã xuống. Và khi tỉnh dậy, tôi thấy xung quanh mình đầy những người chết”, Hossaini kể. Khi nhìn thấy cô bé, khoảng 10 tuổi, đang la hét giữa những xác chết, anh đã bị sốc và rồi nhanh chóng ghi lại hình ảnh này.

Bức ảnh đoạt giải Ảnh thời sự (Breaking news photography) của nhà báo Massoud Hossaini.

Giải Phục vụ cộng đồng (Public service): dành cho tờ Philadelphia Inquirer với cuộc điều tra các vụ bạo lực trong trường học. Giải Phóng sự thời sự (Breaking news reporting) dành cho đội ngũ phóng viên tờ The Tuscaloosa. Họ đã đưa tin về một cơn bão chết người, sử dụng mạng xã hội để tải thông tin lên kịp thời qua đó giúp đỡ người dân địa phương trong cơn bão. Giải Phóng sự điều tra (Investigative reporting) được trao cho nhóm ba phóng viên AP. Họ đã phanh phui một chương trình do thám của cục cảnh sát New York nhằm ghi lén cuộc sống của cộng đồng người Hồi giáo. Bài báo dẫn đến kết quả chính quyền mở một cuộc điều tra trên toàn liên bang và một cuộc thảo luận về tính đúng đắn trong vai trò của cơ quan tình báo.

Giải Phóng sự giải thích (Explanatory reporting) thuộc về David Kocieniewski của The New York Times. Đây là một phóng sự nhiều kỳ, thâm nhập để giải thích việc những cá nhân và tập đoàn giàu nhất Mỹ đã làm cách nào để khai thác được những lỗ hổng luật pháp nhằm trốn thuế. The New York Times cũng giành giải Phóng sự quốc tế (International reporting) cho bài viết về những người dân đang gặp khó khăn vì đói và xung đột sắc tộc tại Đông Phi.

Trong khi đó, giải Phóng sự quốc gia (National reporting) gọi tên David Wood của The Huffington Post cho bài viết về những chấn thương thể hình và tâm lý mà những người lính Mỹ phải đối mặt trong cuộc chiến tại cuộc chiến Iraq và Afghanistan. Giải Phê bình (Criticism) được trao cho Wesley Morris của The Boston Globe, với bài phê bình phim thông minh, sáng tạo và độc đáo về ranh giới mong manh giữa phim nghệ thuật và phim ăn khách.

Pulitzer là giải thưởng của Mỹ ra đời từ năm 1904 bởi Joseph Pulitzer, chủ bút tờ New York World, được trao cho các lĩnh vực nghệ thuật, nhưng quan trọng hơn cả là về báo chí và văn học. Mỗi giải thưởng trị giá 10.000 USD.