Ukraina dự định sẽ chấm dứt thỏa thuận với Nga về việc hợp tác trong lĩnh vực xuất khẩu trang thiết bị quân sự sang nước thứ ba.

Trang wed chính phủ Ukraina đã công khai chương trình cuộc họp bàn về vấn đề “chấm dứt thỏa thuận xuất khẩu trang thiết bị quân sự sang nước thứ 3 giữa Ukraina và Nga”.

Phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế và Thương mại của Ukraina, ông Stepen Kubiv đã đọc báo cáo cụ thể về vấn đề này.

Ukraina doan tuyet voi Nga: My va Trung Quoc huong loi - Anh 1

Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko sẵn sàng đoạn tuyệt với Nga hợp tác với Mỹ và Trung Quốc (Hình ảnh Ukaina tiếp nhận thiết bị quân sự từ Mỹ).

Nhớ lại rằng, thỏa thuận này được ký kết vào mùa hè năm 2003 và có hiệu lực từ mùa hè năm 2004. Nga và Ukraina đã đồng ý hợp tác trong lĩnh vực xuất khẩu trang thiết bị quân sự sang nước thứ 3, tiếp thị chung và cấp bằng sáng chế-giấy phép cho các sản phẩm quân sự trên thị trường thế giới, trao đổi thông tin về các loại trang thiết bị quân sự, tư vấn về vấn đề thuế xuất-nhập khẩu đối với việc cung cấp các loại thiết bị quân sự sang nước thứ 3, xây dựng danh sách các trang thiết bị quân sự được phép xuất khẩu sang nước thứ 3.

Nhờ có thỏa thuận này việc thực hiện các hợp đồng với nước ngoài về việc bán hoặc chuyển trang thiết bị quân sự sang nước thứ 3 phải tuân theo nguyên tắc của hai bên, hình thành cơ chế ràng buộc lẫn nhau để đảm bảo bảo vệ các bằng sáng chế, đồng thời hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực sửa chữa vũ khí để xuất khẩu sang nước thứ 3.

Thỏa thuận này có thời hạn liên tục trong 5 năm. Sau đó sẽ tự động gia hạn trong thời gian 1 năm, trong trường hợp một bên nào đó muốn đơn phương rút khỏi thỏa thuận phải thông báo trước 6 tháng. Thỏa thuận này chấm dứt sẽ không ảnh hưởng đến việc thực hiện các dự án, các chương trình chưa hoàn thành, hợp đồng được ký kết trong thời gian thực hiện thỏa thuận này. Trong trường hợp đặc biệt phải có sự đồng ý của hai bên, hãng thông tấn RIA Novosti cho biết.

Thông tin về việc ngừng thực hiện thỏa thuận này đã xuất hiện từ lâu, đặc biệt là sau khi Nga sát nhập Crimea. Việc Ukraina dừng hợp tác với Nga trong một số thời điểm đã ảnh hưởng không nhỏ tới ngành công nghiệp quốc phòng Nga, vì họ phụ thuộc vào Ukraina khá lớn.

Nên nhớ rằng, Ukraina là một trong những nước có ngành công nghiệp quốc phòng phát triển, họ có hãng sản xuất động cơ máy bay hàng đầu thế giới là Motor-Sich nằm ở khu vực Zaporizhia, Đông Nam Ukraine. Hầu hết máy bay của Nga cũng đều sử dụng động cơ của Motor-Sich.

Ngành công nghiệp tên lửa và không gian của Ukraina thì đặt tại Dnepropetrovs. Đây cũng chính là nơi sản xuất tên lửa liên lục địa SS18 và một phần tên lửa đẩy cho tàu chở hàng không gian Soyuz của Nga.

Dọc các khu vực bờ Biển Đen là các cơ sở của ngành công nghiệp đóng tàu Ukraina và phần lớn tàu chiến mặt nước của Nga phải sử dụng động cơ sản xuất ở Ukraina. Ukraina cũng có các nhà máy quan trọng tại Kharkov chuyên sản xuất xe bọc thép BTR, xe tăng chiến đấu chủ lực T-84, được đánh giá là có sức mạnh động cơ và có khả năng cạnh tranh cao hơn T-90 của Nga.

Ukraine còn là nhà sản xuất tên lửa không đối không nổi tiếng, hàng loạt sản phẩn quân sự, thậm chí cả những thiết bị công nghệ cao hàng đầu được Nga sử dụng cho máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 PAK/FA.

Vì vậy rất nhiều nước muốn sở hữu nhưng công nghệ này. Ví dụ điển hình nhất là việc Ukraina tăng cường hợp tác với Trung Quốc. Giới phân tích cho rằng, ngoài lý do kinh tế, Trung Quốc tiếp cận Ukraina vì lý do quân sự. Trung Quốc đang rất cần những công nghệ về chế tạo động cơ máy bay, đóng tàu, tàu đổ bộ, công nghệ không gian, tên lửa và hàng loạt lĩnh vực khác.

Thậm chí Kiev còn hỗ trợ Mỹ trong việc sản xuất vũ khí sát thương và hợp tác chiến lược trong các thỏa thuận mua bán vũ khí song phương. Ngoài ra, phía Ukraina cũng mong muốn Mỹ tạo điều kiện để vũ khí của quốc gia này được xuất khẩu vũ khí sang nước thứ 3.

Những công nghệ này chắc chắn Nga sẽ không bao giờ bán cho nước thứ 3. Tuy nhiên đối với Ukraina họ đang bán đi tất cả những gì họ có để sống từng ngày.

Cho đến nay các chuyên gia phân tích nhận định hiện chưa rõ hợp tác quân sự Nga -Ukraina sẽ đi về đâu khi gần đây liên tiếp có những thông tin trái chiều từ hai phía. Nhưng rõ ràng thực tế cho thấy, Ukraina đã vi phạm nghiêm trọng những thỏa thuận này và nhiều khả năng họ sẽ đoạn tuyệt với Nga.

Nguyễn Giang