Sách trắng quốc phòng mới của Trung Quốc nhấn mạnh hải quân có vai trò bảo vệ cái gọi là quyền và lợi ích biển của nước này.

Ngày 16.4, trong Sách trắng quốc phòng do Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện ban hành, Trung Quốc tuyên bố lần đầu tiên cho biết cơ cấu “thật” của Quân giải phóng Nhân dân (PLA). Theo đó, PLA đang có hơn 1,4 triệu sĩ quan và binh sĩ (lục quân có 850.000 người, hải quân 235.000 người và không quân 389.000 người). Tuy nhiên, lần này vẫn chưa “thật” hoàn toàn khi Sách trắng không đề cập nhân lực của Lực lượng pháo binh số 2, vốn chịu trách nhiệm quản lý tên lửa chiến lược, và lực lượng dự bị.

Tàu Hải tuần 01 có thể sắp tuần tra ở biển Đông - Ảnh: Nhân Dân nhật báo

Tân Hoa xã dẫn Sách trắng nhấn mạnh Trung Quốc “không bao giờ tìm kiếm bá quyền và không bành trướng quân sự”. Tuy nhiên, nước này sẽ xây dựng lượng vũ trang hùng mạnh để đối phó “các đe dọa an ninh phức tạp”. Sách trắng đặc biệt nhấn mạnh hải quân Trung Quốc sẽ kết hợp các hoạt động sẵn sàng chiến đấu thường kỳ với việc hỗ trợ an ninh cho lực lượng chấp pháp trên biển, ngư dân và việc thăm dò dầu khí của nước này.

Ngoài ra, theo Sách trắng, hải quân Trung Quốc sẽ tăng cường huấn luyện ở vùng biển xa. Thực tế, trong 2 đợt tập trận ở biển Đông vừa qua, hải quân Trung Quốc đều có động thái gây quan ngại. Cụ thể, hồi tháng 2, tàu chiến thuộc Hạm đội Bắc Hải ngang nhiên tuần tra ở vùng biển thuộc Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Đến cuối tháng 3, Hạm đội Nam Hải cũng tuần tra phi pháp hàng loạt bãi đá tại Trường Sa.

Trong khi đó, Sách trắng lại chỉ trích một số quốc gia láng giềng “đang có hành động làm phức tạp hoặc khiến tình hình khu vực thêm căng thẳng” và tố cáo Nhật Bản “gây rối” trong vấn đề quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư. Sách trắng còn tuyên bố: “Có quốc gia đang tăng cường liên minh quân sự ở châu Á - Thái Bình Dương, mở rộng hiện diện quân sự trong khu vực và thường xuyên khiến tình hình thêm căng thẳng”. Reuters dẫn lời giới phân tích cho rằng tuyên bố này nhằm vào chiến lược tăng cường hiện diện quân sự ở châu Á -Thái Bình Dương của Mỹ.

Tiến thoái lưỡng nan

Tiến sĩ Ian Storey, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore): Nhìn từ quan điểm của Trung Quốc, không khó hiểu khi nước này nhìn nhận mình đang bị bao vây bởi các mối đe dọa an ninh phức tạp. Tuy nhiên, chính những hành vi gây hấn của Bắc Kinh vừa qua đang làm gia tăng căng thẳng trong khu vực nhưng họ lại tỏ vẻ như hoàn toàn vô can. Việc Trung Quốc chi mạnh cho quốc phòng đã đẩy nước này vào vòng xoáy “tiến thoái lưỡng nan về an ninh” thường thấy: Theo lẽ thường, một quốc gia đang trỗi dậy có lý do hoàn toàn chính đáng để gia tăng chi tiêu quốc phòng thì Trung Quốc lại gây bất an các quốc gia trong khu vực.

Tiến sĩ Mark Valencia, Viện Nautilus (Mỹ): Nội dung Sách trắng quốc phòng của Trung Quốc - hay ít ra là cách phương tiện truyền thông diễn dịch nó - là tin không tốt lành chút nào cho tình hình khu vực. Câu hỏi Trung Quốc cần tự đặt ra cho chính mình là: Bắc Kinh liệu có hung hăng quá mức? Hay những động thái vừa qua vẫn chưa đủ (trong mắt của giới theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan trong nước)? Hay cần phải có dung hòa nhiều hơn? Trung Quốc đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan, nhưng rõ ràng là trong mắt các nước đang có tranh chấp với nước này thì Bắc Kinh đã đi quá xa.

An Điền

Trung Quốc triển khai tàu tuần tra hiện đại nhất

Theo Tân Hoa xã, giới chức Trung Quốc ngày 16.4 đưa vào hoạt động tàu Hải tuần 01 - tàu tuần tra lớn nhất và hiện đại nhất của nước này hiện nay. Với chiều dài 128,6 m và độ choán nước 5.418 tấn, Hải tuần 01 có thể sẽ nhận nhiệm vụ tuần tra ở biển Đông và Hoa Đông, Đài CCTC dẫn lời giới chức Trung Quốc cho hay.

Cùng ngày, một số tờ báo ít phổ biến ở Trung Quốc như Giang Hoài thần báo và Tân Văn thần báo loan tin giới chức tỉnh Hải Nam sẽ bắt đầu đưa du khách đến quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam từ ngày 28.4. Tuy nhiên, thông tin này chưa xuất hiện trên các tờ báo lớn và những hãng tin chính thức của Trung Quốc. Trước đó, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã yêu cầu Trung Quốc hủy bỏ kế hoạch trên vì nó vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa, theo TTXVN.

Minh Trung

Văn Khoa