Nền kinh tế của Trung Quốc đang phải đối mặt với một trận chiến khó khăn trong phần còn lại của năm 2014. Dữ liệu mới nhất trong tháng 8 cho thấy, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang sụt giảm. Điều này tăng thêm áp lực lên Bắc Kinh trong việc đẩy mạnh chi tiêu chính phủ hoặc giải phóng tiền để thúc đẩy tăng trưởng.

Dấu hiệu trì trệ của nền kinh tế Trung Quốc

Các dấu hiệu trì trệ của nền kinh tế Trung Quốc được công bố hôm 21/8 sau khi số liệu sơ bộ cho thấy, lĩnh vực sản xuất của nước này đã giảm mạnh trong tháng 8. Ngoài ra, các dấu hiệu khác cũng cho thấy sự suy giảm của nền kinh tế Trung Quốc như: nhu cầu đầu tư trong nước yếu, tín dụng giảm mạnh và doanh số bán nhà giảm tháng thứ ba liên tiếp.

Các dữ liệu cũng khiến các nhà kinh tế giảm bớt kỳ vọng rằng nền kinh tế thứ 2 thế giới sẽ kết thúc mạnh mẽ hơn trong năm nay, sau một sự khởi đầu chậm chạp đầu năm. Điều đó có thể có ý nghĩa đối với sự phục hồi toàn cầu vẫn còn chậm, khi Trung Quốc từ lâu đã được coi là động lực tăng trưởng chủ chốt của thế giới.

“Xét về tổng thể, tháng 6 có lẽ là tháng tăng trưởng tốt nhất của Trung Quốc", Julian Evans-Pritchard, nhà kinh tế Capital Economics nhận xét.

Sự trì trệ của nền kinh tế Trung Quốc có thể nhìn thấy ở thành phố Thâm Quyến, miền Nam Trung Quốc - trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn. Wu Sheng, người đứng đầu một doanh nghiệp xuất khẩu kim loại trong thành phố cho biết, kinh doanh của công ty đã sụt giảm trong mùa hè này, mặc dù chính phủ công bố các chính sách kích thích kinh tế hồi đầu năm nay nhằm nới lỏng hạn chế xuất khẩu và tăng cung cấp tín dụng cho các công ty vừa và nhỏ.

“Tôi thực sự không chắc chắn tương lai, vì vậy chúng tôi chỉ cần cố gắng và kiểm soát chi phí", ông Wu nói. "Tôi không nhận thấy có nhiều cải thiện trong chính sách. Chính phủ đã hành động chưa đủ mạnh để giúp doanh nghiệp".

Các nhà kinh tế hy vọng, Bắc Kinh sẽ kiên trì các biện pháp kích thích kinh tế trong mục tiêu nỗ lực vực dậy tăng trưởng. Họ cũng lo ngại về việc bùng nổ tín dụng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 vốn có thể vực dậy tăng trưởng nhưng lại làm tăng nợ xấu và dư thừa sản lượng công nghiệp.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) của Trung Quốc do HSBC công bố hôm 21/8 cho thấy, chỉ số sản xuất của Trung Quốc rơi xuống 50,3 trong tháng 8, mức thấp nhất trong ba tháng qua. Chỉ số này trong tháng 7 là 51,7. PMI dưới 50 đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất đang suy giảm. PMI mới nhất trong tháng 8 cho thấy, các đơn hàng xuất khẩu mới của Trung Quốc hay sản lượng, số đơn hàng trong nước hay tốc độ thuê nhân công đều yếu đi.

Zhu Wuqin, một chủ thầu tấm kính cho các công ty xây dựng và các khách hàng nhỏ khác tại Thâm Quyến cho biết, công việc kinh doanh đã kém hơn so với năm ngoái.

“Một nền kinh tế yếu hơn nghĩa là sẽ phát sinh nhiều vấn đề về nợ hơn, tức là giấy tờ vay tiền của khách hàng ngày càng chồng chất”, bà Zhu nói, "Cuối cùng, họ sẽ không còn khả năng chi trả".

Tăng trưởng Trung Quốc hồi phục nhẹ trong quý II lên 7,5% so với mức 7,4% trong quý đầu tiên, tốc độ thấp nhất trong 18 tháng. Lo ngại Trung Quốc có thể không đạt mục tiêu tăng trưởng hàng năm 7,5%, Bắc Kinh tung ra một loạt các biện pháp kích thích tài chính, tiền tệ và hành chính.

Những biện pháp này bao gồm chi tiêu mạnh mẽ vào lĩnh vực đường sắt, nhà ở xã hội và các dự án năng lượng thay thế, tín dụng cho nông dân và cho người mua nhà lần đầu và thay đổi pháp lý nhằm cải thiện môi trường kinh doanh.

Bắc Kinh hiện đang đánh giá nhu cầu trong nước và cố gắng tối đa hóa tác động của các chính sách kích thích kinh tế trước khi thực hiện các bước đi tiếp theo. Trong tháng 6, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã ra lệnh cho đoàn thanh tra tiến hành kiểm tra địa phương để đảm bảo rằng chính quyền địa phương chi tiêu nhanh chóng và triệt để các khoản ngân sách dành cho họ.

"Người mua cảm thấy như ở thời điểm này thị trường vẫn còn giảm tiếp", Ho Cheo Kong, Chủ tịch Keppel Land Ltd của Hong Kong-doanh nghiệp phát triển bất động sản cho biết, "Chúng tôi hy vọng mức giá bất động sản sẽ thấp hơn nữa. Hiện giờ khách hàng vẫn đang lưỡng lự".

Theo các nhà kinh tế, Bắc Kinh có thể tiến hành thêm các biện pháp kích thích kinh tế bổ sung nếu mục tiêu đặt ra chưa đạt được bao gồm cả việc cắt giảm bớt vốn dự trữ bắt buộc của ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương, tăng chi tiêu của chính phủ và tiếp tục cắt giảm lãi suất thế chấp.

Trung Quốc nỗ lực vực dậy tăng trưởng

Trung Quốc nỗ lực vực dậy tăng trưởng hiện đang trên đà chậm lại bằng một chương trình cải cách kinh tế đầy tham vọng mà Chủ tịch Tập Cận Bình công bố năm ngoái. Hôm 19/8, Chủ tịch Tập Cận Bình đã thông qua một kế hoạch chi tiết cải cách 7 năm và cam kết cắt giảm lợi ích của các nhà quản lý tại công ty nhà nước. Ông Tập Cận Bình nói rằng, cải cách đang quay trở lại ánh hào quang sân khấu.

“Bạn có thể không dễ dàng xác định được điều đó có ý nghĩa thế nào, nhưng Trung Quốc bắt tay vào cải cách là một tin tốt”, nhà kinh tế Tim Condon làm việc tại ING nói, "Miễn là họ nhận ra rằng cải cách kinh tế phải được tiến hành trước. Riêng tôi lạc quan về điều này”.

Ông Qu Hongbin – chuyên gia kinh tế tại HSBC cũng cho rằng, kết quả tăng trưởng chậm lại của Trung Quốc có thể sẽ thúc đẩy Bắc Kinh thực hiện nhiều thay đổi chính sách để bình ổn tăng trưởng.

Kinh tế Trung Quốc đã có nhiều dấu hiệu suy giảm từ đầu năm nay, ở cả bất động sản, sản xuất công nghiệp, bán lẻ và đầu tư. Nhiều nhà kinh tế đã hạ triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc trong năm nay. Một số thậm chí cho rằng họ có thể không đạt mục tiêu tăng trưởng 7,5% trong năm nay.

Hạnh Nguyên (tổng hợp)