Ảnh chụp vệ tinh mới cho thấy hai máy bay tiêm kích J-11 và radar kiểm soát hỏa lực của Trung Quốc trên đảo Phú Lâm.

Báo Washington Free Beacon (Mỹ) ngày 13-4 tiết lộ theo dự án xây đảo trên bãi cạn Scarborough, Trung Quốc sẽ triển khai tàu chiến gần vị trí hải quân Mỹ đồn trú trong tương lai tại Philippines.

Bãi cạn Scarborough cách Philippines 230 km đã bị Trung Quốc giành quyền kiểm soát từ tháng 6-2012.

Dự án đảo Hoàng Nham

Báo Washington Free Beacon dẫn nguồn tin từ các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết trong những tháng qua, cơ quan tình báo Mỹ đã nắm được chi tiết dự án nêu trên của Trung Quốc.

Ngày 9-3, một trang web diễn đàn của những người yêu thích quân sự của Trung Quốc còn nêu rõ dự án bồi đắp xây đảo Hoàng Nham (tên Trung Quốc gọi bãi cạn Scarborough) sẽ bao gồm đường băng, cảng dành cho tàu chiến, lưới điện, nhà máy nước, nhà ở, khách sạn và khu nghỉ dưỡng.

Trang web này đăng nhiều ảnh vệ tinh được cho là căn cứ theo thông báo mời thầu xây dựng của cái gọi là “chính quyền đảo Hoàng Nham”, bản vẽ dự án phát triển đảo với dự kiến có ba tàu chiến ở cảng.

Trang web này nêu ngày 15-12-2015, Công ty Nạo vét Thiên Tân, chi nhánh của Công ty xây dựng Truyền thông Trung Quốc, đã từng phát thông cáo báo chí cho biết công ty đã đặt hàng Công ty Zhenghua Heavy Industry đóng một tàu nạo vét. Thời gian giao hàng vào năm 2017.

Dự kiến tàu có khả năng đào cát ở độ sâu đến 35 m. Ở độ sâu này, cảng có thể tiếp nhận tàu chiến lớn.

Báo Washington Free Beacon tiết lộ hồi tháng 2, trong cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị tại Washington, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ John Kerry đã hỏi thẳng hoạt động của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough. Vương Nghị trả lời Trung Quốc sẽ phát triển bãi cạn này.

Sau đó, khi phát biểu công khai với báo giới, ông John Kerry chỉ nói chung chung rằng Mỹ kêu gọi Trung Quốc không nên tiến hành các biện pháp đơn phương trên biển.

Tháng trước, Đô đốc John Richardson tư lệnh hải quân Mỹ đã bày tỏ quan tâm đến các dấu hiệu Trung Quốc mở rộng hoạt động bồi đắp trên bãi cạn Scarborough. Đến nay thì nghi ngờ càng được củng cố.

Trung Quoc am muu xay dao moi - Anh 1

Các binh sĩ Mỹ và Philippines tập trận trong tuần này tại tỉnh Antique (Philippines). Ảnh: AFP/GETTY IMAGES

"Vỗ mặt" bộ trưởng Quốc phòng Mỹ

Trong khi đó, đài truyền hình Fox News của Mỹ hôm 12-4 (giờ địa phương) đưa tin quân đội Trung Quốc đã triển khai máy bay chiến đấu và tăng cường hệ thống đất đối không trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Ảnh chụp vệ tinh của Công ty ImageSat International ngày 7-4 cho thấy có hai máy bay tiêm kích J-11 của Trung Quốc trên đảo Phú Lâm. Ngày 12-4, các quan chức quốc phòng Mỹ đã xác nhận ảnh vệ tinh nêu trên.

Ngoài ra, hình ảnh vệ tinh còn cho thấy một hệ thống radar kiểm soát hỏa lực vừa mới được lắp đặt trên đảo Phú Lâm nhằm hỗ trợ cho dàn tên lửa đất đối không đã triển khai từ tháng 2.

Theo Fox News, với hệ thống radar này, Trung Quốc có thể theo dõi các máy bay tiêm kích, máy bay ném bom và máy bay trinh sát của Mỹ đồng thời có thể đe dọa cả máy bay dân dụng.

Ảnh vệ tinh còn cho thấy 4/8 dàn tên lửa ở phía đông đảo Phú Lâm đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng khai hỏa.

Fox Newsnhận định động thái của Trung Quốc đã làm gia tăng căng thẳng trong thời gian Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đến thăm Philippines.

Hồi tháng 11 năm ngoái, báo chí Trung Quốc đã từng đăng ảnh máy bay J-11 trên đảo Phú Lâm.

Trang web The Maritime Executive dẫn lời chuyên gia Henik Paulsson đánh giá Trung Quốc có tổng cộng hơn 320 máy bay tiêm kích, trong đó có hơn 100 chiếc J-11.

Trong khi đó, Malaysia có 60 máy bay với 20 chiếc hiện đại, còn Philippines có 12 máy bay FA-50.

Báo The Philippine Star đưa tin tại cuộc họp báo ở Manila (Philippines) hôm 12-4, đại sứ Philippines tại Washington Jose Cuisia Jr đã lên tiếng cảnh báo âm mưu của Trung Quốc nhằm xây đảo nhân tạo trên bãi cạn Scarborough của Philippines sẽ làm leo thang căng thẳng và xung đột trên biển Đông. Ông đề nghị Mỹ và các nước khác có biện pháp ngăn chặn Trung Quốc thực hiện hành động khiêu khích mới này.

Theo Đại sứ Jose Cuisia Jr, một quan chức hải quân Mỹ cho biết đã phát hiện một tàu đáng nghi của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough cách đây vài tuần. Sau đó, quân đội Philippines đã đến khu vực bãi cạn xác minh nhưng không tìm thấy tàu Trung Quốc, có thể lúc đó tàu Trung Quốc đã rời đi.

Đại sứ Jose Cuisia Jr hy vọng một khi Tòa Trọng tài thường trực La Haye (Hà Lan) phán quyết ủng hộ Philippines trong vụ kiện “đường chín đoạn” của Trung Quốc, phán quyết ấy sẽ thúc đẩy Bắc Kinh ngồi lại với Philippines để giải quyết tranh chấp ở biển Đông theo cách thức hòa bình và ngoại giao cho dù Trung Quốc rất khó thực hiện vấn đề này.

Báo The Straits Times đưa tin sau hai ngày đến thăm Việt Nam, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Rene Almendras đã đến Singapore và đã hội đàm với người đồng cấp Singapore Vivian Balakrishnan hôm 13-4.

Ngày 13-4, trong thông báo phát đi từ Manila, Bộ trưởng Ngoại giao Rene Almendras khẳng định Philippines và Singapore đã cùng kêu gọi tinh thần đoàn kết, thống nhất và tính tập trung của ASEAN mang tính chất căn bản vì đây là các yếu tố sống còn để giải quyết vấn đề tranh chấp ở biển Đông.

Thông báo cho biết Philippines tôn trọng hoàn toàn tiến trình phát triển ASEAN và ủng hộ tính chất tập trung của ASEAN để thúc đẩy lộ trình phát triển cộng đồng, trong đó bao gồm củng cố quan hệ với các đối tác đối thoại như Trung Quốc.

Thông báo ghi nhận hai bộ trưởng Ngoại giao tiếp tục khẳng định với tư cách là quốc gia không tranh chấp ở biển Đông, các lợi ích quốc gia của Singapore liên quan chặt chẽ đến việc giải quyết mọi tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế, duy trì tự do hàng hải và lưu thông thương mại không bị cản trở ở biển Đông.

_________________________________

Dự án xây đảo và quân sự hóa trên bãi cạn Scarborough là hồi chuông báo động cho Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ vì vị trí này quá gần Philippines, đồng minh của Mỹ.

Báo WASHINGTON FREE BEACON

Tôi không nghĩ họ (Trung Quốc) muốn được đánh giá như một nhà nước lừa đảo.

Đại sứ Philippines tại Washington JOSE CUISIA JR

PH.QUỲNH - TNL