Trồng xen canh là kỹ thuật đã được bà con nông dân sử dụng từ lâu đời. Nguyên lý của trồng xen canh là cách sử dụng ánh sáng và dinh dưỡng có hiệu quả nhất khi cây trồng chính chưa sinh trưởng và phát triển đủ để bộ lá che đều trên mặt đất.

Vì vậy, nguyên tắc chính là cây chính và cây xen không được che khuất ánh sáng lẫn nhau (trừ những loại cây cần ít ánh sáng). Có thể trồng xen cây ngắn ngày với cây ngắn ngày như đậu phộng (lạc) xen bắp (ngô), đậu phộng xen sắn, khoai lang xen đậu…và đặc biệt là xen giữa cây dài ngày với cây dài ngày như đu đủ xen tiêu, cà phê, cao su hoặc các loại cây ăn trái khác, theo nguyên tắc sử dụng ánh sáng tối đa của cây trồng đồng thời có thêm thu nhập của cây xen khi cây chính chưa phát triển.

Trong xen canh tang thu nhap - Anh 1

Doanh nhân Lê Quốc Phong, Tổng GĐ Công ty CP Phân bón Bình Điền.

Các nhà khoa học cũng lưu ý các cây trồng xen với cây chính không có cùng loại sâu bệnh nguy hiểm, vì bệnh của cây này sẽ lan qua cây khác làm hại lẫn nhau. Đu đủ là cây rất dễ bị bệnh virus khảm (mozais) rất khó trị. Cây tiêu cũng hay bị virus tiềm ẩn. Tuy nhiên, nếu bà con trồng đu đủ lai (F1) là loại giống sạch bệnh virus thì không đáng lo ngại. Với đất trồng tiêu cần phải khử trùng đất tốt, thì 1-2 năm trồng xen có thể không có vấn đề gì. Nếu bà con chọn giống đu đủ theo phương pháp thông thường như trước đây thì khả năng bị virus cao, do đó không nên trồng chung với tiêu. Nhưng nếu trồng giống lai thì chỉ cần bón thêm vôi và lân, giữ cho vườn cây không đọng nước, thì cây khỏe cho nhiều trái, nếu bà con phát hiện thấy đu đủ có hiện tượng lá vàng loang lỗ, kém phát triển thì lập tức nhổ tiêu hủy và khử trùng chỗ đất đó. Hết vụ, khi cây chính khép tán thì nhổ bỏ gốc đu đủ đem ra khỏi vườn và xới đất phơi khô, bón thêm vôi để tạo nền đất sạch cho cây tiêu.

Để cho cây đu đủ khỏe và trái ngọt đậm, thì ngoài bón phân hữu cơ khi trồng, bà con nên bón phân N-P-K cân đối, nên chọn loại phân Đầu Trâu chuyên dùng cho cây ăn trái, bón theo hướng dẫn trên bao bì, hoặc phân đầu trâu tăng trưởng bón vào thời kỳ trước khi ra hoa, từ lúc ra hoa bón Đầu Trâu chắc hạt, bón cho đến thu hoạch hết trái.

Trồng xen canh là phương pháp tiết kiệm đất, hay khai thác đất có hiệu quả nhất, đặc biệt là trong giai đoạn quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm, dân số không ngừng tăng, nó không những lấy ngắn nuôi dài, mà còn là giải pháp tăng thu nhập cho bà con một cách đáng kể.

Lê Quốc Phong

Trong xen canh tang thu nhap - Anh 2