Thực hiện chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo theo Quyết định 102/2009/QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ, năm 2010 tỉnh Bắc Cạn hỗ trợ hộ nghèo bằng tiền.

Từ năm 2011, lãnh đạo nhiều địa phương và nhân dân các dân tộc trong tỉnh mong muốn được hỗ trợ trực tiếp bằng hiện vật để phát huy hiệu quả, thiết thực đối với sản xuất. Đối với hộ nghèo, cái gì cũng thiếu, cái gì cũng phải chi tiêu, nên sau khi đi nhận tiền hỗ trợ (80 nghìn đồng/khẩu/năm đối với hộ nghèo ở xã vùng II và 100 nghìn đồng/khẩu/năm đối với hộ nghèo ở xã vùng III) thì phần lớn số hộ sử dụng để mua sắm quần áo, đồ dùng, hoặc đem đi trả nợ, mừng đám cưới. Thậm chí, có người mua rượu uống mà không đầu tư cho sản xuất, làm cho chính sách hỗ trợ của Nhà nước chưa thật sự phát huy hiệu quả. Thực tế cho thấy, việc hỗ trợ trực tiếp bằng tiền có ưu điểm là để hộ nghèo chủ động, đó là những hộ chú trọng cho sản xuất. Nhưng vẫn còn nhiều hộ chưa quan tâm đến vấn đề sống còn là sản xuất và việc cấp phát tiền không kịp thời, khi người dân nhận được tiền thì đã cuối vụ, cuối năm nên không kịp đầu tư cho sản xuất. Vụ xuân năm 2011 đang đến gần, nhưng giá các loại vật tư cho sản xuất nông nghiệp tăng cao, giống lúa lai các loại vận chuyển về đến tỉnh Bắc Cạn có giá từ 74 nghìn đồng/kg đến 90 nghìn đồng/kg; giống lúa thuần gần 20 nghìn đồng/kg; giống ngô lai từ 70 nghìn đồng đến 80 nghìn đồng/kg. Giá phân bón cũng đang có chiều hướng tăng. Điều đó sẽ tác động trực tiếp đến sản xuất vụ xuân năm nay, nhất là đối với hộ nghèo, vì việc cấp phát tiền không kịp thời, người dân không có tiền để mua giống, không có tiền mua phân bón để đầu tư thâm canh, sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, năng suất lúa, ngô. Chủ tịch UBND huyện Pác Nặm Dương Văn Huấn cho biết: 'Huyện Pác Nặm đa số là người dân tộc, tỷ lệ hộ nghèo chiếm hơn 50%, nếu hỗ trợ bằng tiền mặt, bà con sẽ tiêu vặt hết và không đầu tư cho sản xuất. Khi cấp phát tiền không kịp thời thì tỉnh nên giao cho các đơn vị làm dịch vụ nông nghiệp cung ứng giống, vật tư phân bón trước cho người dân, kịp thời phục vụ sản xuất'. Phó Chủ tịch UBND xã Tân Sơn, huyện Chợ Mới nói: 'Trong tình hình hiện nay, nhân dân trong xã có nguyện vọng, tỉnh nên hỗ trợ bằng giống lúa, ngô và phân bón thì mới thiết thực đối với sản xuất'. Do đó, thực hiện Quyết định 102 của Thủ tướng Chính phủ, năm 2011 tỉnh Bắc Cạn nên hỗ trợ cho hộ nghèo bằng hiện vật, cụ thể là giống lúa, ngô và phân bón. Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT - UBDT - BTC của Ủy ban Dân tộc và Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Quyết định 102 của Thủ tướng Chính phủ cũng nêu rõ: Nếu như hỗ trợ hộ nghèo bằng tiền thì Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các cấp chính quyền huyện, xã yêu cầu các hộ nghèo vùng khó khăn chủ động sử dụng khoản tiền hỗ trợ để mua giống cây trồng, giống vật nuôi, thuốc thú y. Còn nếu hỗ trợ bằng hiện vật thì thông tư nêu: Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định danh mục hỗ trợ trên cơ sở nhu cầu của người dân được thụ hưởng và điều kiện thực tế của địa phương trong danh mục: Giống cây trồng, giống vật nuôi, thuốc thú y theo nguyên tắc phải bảo đảm chất lượng hiện vật được hỗ trợ, không để tình trạng khan hiếm hàng xảy ra ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của người dân. Tỷ lệ hộ nghèo ở Bắc Cạn còn gần 33%, có tổng số 116 xã trên địa bàn toàn tỉnh được hưởng chính sách này, các cấp, ngành chức năng của tỉnh nên căn cứ vào tình hình thực tiễn, nguyện vọng của bà con để tham mưu hình thức hỗ trợ bằng hiện vật thì mới hiệu quả, thiết thực đối với sản xuất của bà con.