Dường như tân Tổng thống Trump đã thay đổi nhận thức để kết thúc cuộc chiến Syria, xây dựng lại hình ảnh cho nước Mỹ tại vùng đất nóng Trung Đông.

Theo Reuters ngày 16/12, “Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính quyền của ông sẽ thiết lập vùng an toàn để giúp đỡ người dân bị mắc kẹt trong cuộc xung đột đẫm máu tại Syria, song Tổng thống đương nhiệm Barak Obama lại cho rằng ý tưởng này không thực tế và khó thực thi”.

Tại sao Tổng thống Mỹ Barak Obama lại tỏ ra hoài nghi với kế hoạch hòa bình cho Syria của người kế nhiệm như vậy?

Tong thong Obama khong tin Trump mang hoa binh cho Syria? - Anh 1

Tổng thống Obama kết thúc nhiệm kỳ trong sự bế tắc tại ván cờ Syria. Ảnh : Reuters

Nhận thức khác nhau giữa ông Obama và ông Trump về Syria

Có thể thấy rằng, cuộc nội chiến tại Syria bùng phát và gia tăng xung đột là bị tác động bởi làn gió của “Mùa Xuân Ả-rập”. Làn gió ấy đã lật nhào nhiều chính thể tại các nước Bắc Phi như Tunisia, Ai Cập, Libya, đưa lịch sự phát triển của các quốc gia này vào một giai đoạn mới với nhiều bất ổn.

Giữa chính quyền Assad với các chính thể bị lật đổ có điểm chung rất quan trọng, đó là các cá nhân nắm giữa quyền lực quá lâu và cơ chế ủy nhiệm quyền lực nhân dân gần như không được vận dụng và thực thi. Do vậy, nếu theo xu thế đó thì chính quyền Damascus cũng phải bị thay thế bằng một chính thể khác và đất nước Syria sẽ phát triển theo một hướng khác.

Cho đến giờ phút này, dựa trên những động thái, hành động của Washington trong việc can thiệp vào tình hình Syria thì có thể nhận diện Tổng thống Obama mong muốn có sự đổi thay tại Damascus mà việc ra đi của Tổng thống Bashar al-Assad là điều kiện quan trọng nhất.

Từ việc đặt vấn đề vũ khí hóa học của Damascus nhằm đưa Assad vào tròng đến việc tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình cho Syria trong khi phe đối lập còn quá yếu về thế và quá thiếu về lực, đều cho thấy Washington muốn kết thúc cuộc chiến bằng việc thay đổi thể chế tại Syria.

Có thể thấy rằng, những nước đi của Washington trong ván cờ Syria là nhằm phục vụ cho chiến lược lâu dài của Mỹ tại vùng Trung Đông – Bắc Phi, mà có thể nhận diện là dùng người Kurd để vẽ lại bàn cờ chính trị tại vùng đất nóng này, trong bối cảnh các đồng minh, đối tác ngày càng có biểu hiện rời xa Washington.

Tuy nhiên, các nước đi của Obama đều bị việt vị trước Putin và Moscow đã nhanh chóng nắm vai trò đạo diễn trong ván cơ Syria. Song vì nhận thức về chiến cuộc Syria không thay đổi nên Washington ngày càng gia tăng xung đột với Moscow tại Syria và đưa ván cờ này vào bế tắc.

Điều nguy hại là sự mâu thuẫn giữa Moscow và Washington trong cuộc chiến Syria khiến cho IS hưởng lợi, mà việc lực lượng khủng bố này được sử dụng như một quân cờ cho các nước cờ chính trị chứng tỏ chúng đã được hưởng lợi lớn và chưa phải đối diện với nguy cơ bị tận diệt.

Không những thế, ván cờ Syria càng lâu được kết thúc hay không tìm ra giải pháp khả dĩ thì càng khiến liên minh cấm vận Nga trở nên lỏng lẻo, bởi lẽ các đồng minh của Mỹ có thể cảm nhận chỉ vì mục đích mà Washington quên mất lợi ích của đồng minh, đối tác.

Có thể nhận diện tân Tổng thống Trump đã có nhận thức khác với người tiền nhiệm về cuộc chiến Syria. Qua thể hiện quan điểm trong quá trình tranh cử đến những động thái sau khi trúng cử, cho thấy dường như ông Donald Trump chỉ xem việc can thiệp vào vấn đề Syria như một phi vụ tốn kém, không hiệu quả của Mỹ.

Có thể nhận diện quan điểm của ông Trump là càng gia tăng căng thẳng tại Syria nói riêng, tại Trung Đông – Bắc Phi nói chung, là càng gia tăng áp lực dân nhập cư và nguy cơ khủng bố với nước Mỹ và đồng minh của Mỹ. Do vậy, muốn giải quyết vấn đề thì phải tạo ra vùng an toàn cho cả khu vực bất ổn này.

Việc tạo ra vùng an toàn liên quan đến chiến cuộc Syria được xem là cơ sở cho việc thực thi một chiến lược mới của Washington tại Trung Đông, đó là làm mới lại quan hệ với các đồng minh vốn đã bị hạ tầm dưới thời chính quyền Obama.

Ông Trump cho biết : "Chúng tôi sẽ cố gắng để có thể giúp giúp đỡ mọi người dân bằng việc thiết lập vùng an toàn. Chúng tôi đang có những bước đi để có được sự liên kết với các nước vùng Vịnh trong việc đảm bảo an toàn cho cả khu vực", theo tường thuật của Reuters.