Theo nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, đặc biệt là đồng bào miền nam, kiều bào ta ở nước ngoài, ngày 29-11-1969, BCH T.Ư Đảng, Bộ Chính trị quyết định xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1973, công trình khởi công, đó cũng là thời điểm Ban Biên tập phát thanh Vì an ninh Tổ quốc đổi mới nội dung phát sóng, coi trọng tuyên truyền điển hình tiên tiến.

Để bảo vệ công trình xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn phát động trong toàn lực lượng CAND phong trào thi đua với Đồn công an số 1 Công an quận Ba Đình, Hà Nội, đơn vị vinh dự được giao nhiệm vụ bảo vệ công trình. Lực lượng công an cả nước sôi nổi đăng ký thi đua, các cơ quan truyền thông, báo chí của lực lượng công an tập trung cổ vũ phong trào. Đề án của Phát thanh Vì an ninh Tổ quốc chỉ rõ nội dung và trách nhiệm của người làm báo, khẳng định “tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực, không chỉ cổ vũ thông tin đa chiều mà phải có điển hình người thực, việc thực rồi nhân lên thành điển hình tiên tiến…”. Có ý kiến cho rằng “tìm được điển hình phù hợp với địa bàn Đồn công an số 1 quận Ba Đình là khó, khác nào mò kim đáy biển”.

Nhận định miền núi là địa bàn có nhiều khó khăn gian khổ, sẽ có nhiều điển hình tốt, dựa vào sự giúp đỡ của công an địa phương, tôi đến một số đồn công an ở Lạng Sơn, Hoàng Liên Sơn, Cao Bằng… Thực tiễn cho thấy, địa bàn miền núi không tương đồng với địa bàn thành phố, trở về Hà Nội, tôi báo cáo, Ban Biên tập quyết định về Hải Phòng tìm. Những điển hình ở Hải Phòng lúc đó đã được tuyên truyền nhiều trong thời kỳ chiến tranh, không phù hợp thời kỳ xây dựng đất nước. Chưa có sự thống nhất, tôi lại tìm đến các đồn công an, hy vọng ở đâu đó, lóe lên một điểm sáng.

Đến ngã tư An Dương, đứng bên một vũng nước sâu ngập ngang ống chân, phía trong là bãi bùn lầy lội, mấy người dân đến đây cũng phải dừng lại, tôi hỏi thăm Đồn công an An Dương. Họ nhìn tôi vẻ thăm dò rồi hỏi lại: “Chắc anh là nhà báo đến tìm hiểu vụ “Trại Găng” ?. Người khác chữa lại: “Không phải là “vụ” mà là việc làm tốt với dân”. Một tín hiệu vui đã đến. Một người đứng tuổi chậm rãi kể: “Vùng đất gọi là Trại Găng, cây cối rậm rạp, chung quanh lầy lội. Một lán trại có từ hồi chiến tranh, lâu ngày dột nát, trong đó có tới ba mươi mốt gia đình thương binh sống chen chúc. Mỗi gia đình tự làm vách ngăn bằng những miếng vải mưa, manh chiếu hoặc chiếc mùng màn chống muỗi. Thương dân, các chú công an đã bỏ tiền lương, bỏ công sức, hàng năm trời tìm kiếm nguyên vật liệu làm nhà cho dân. Ba mươi mốt gia đình có ba mươi mốt căn hộ riêng, không còn cảnh sống chung”.

Tôi xắn quần, lội bùn vào Đồn công an An Dương, gặp Trưởng đồn Nhữ Đình Cẩn. Anh kể về những tình cảm của cán bộ, chiến sĩ đối với nhân dân, chuyện khắc phục khó khăn làm nhà cho ba mươi mốt gia đình thương binh, chuyện nhân dân nhường đất cho công an làm đồn. Anh nói: “Đơn vị còn nhiều yếu kém, nhưng cái chúng tôi có được là lòng dân. Từ ngày chúng tôi làm nhà cho dân, vận động ba mươi mốt gia đình thương binh đến nơi ở mới, nhân dân đã dành cho chúng tôi những tình cảm thân thiết như trong một gia đình. Phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc bắt đầu khởi sắc”.

Nghe anh kể chuyện, tôi quyết định chọn Đồn công an An Dương làm điểm thi đua với Đồn công an số 1 quận Ba Đình. Đề nghị anh phát biểu, anh Cẩn băn khoăn, do dự rồi từ chối: “Chưa có ý kiến của Phòng Công tác chính trị”. Buổi làm việc thứ hai với lãnh đạo Phòng Công tác chính trị căng như sắp đứt dây đàn. Lãnh đạo phòng một mực yêu cầu tôi phải chọn trong những điển hình mà Công an Hải Phòng đã xây dựng.

Tôi đến thăm anh Trần Đông, Thứ trưởng Công an. Tôi và anh Trần Đông từng quen biết từ những ngày chiến tranh phá hoại ác liệt, khi anh Trần Đông sơ tán về làm việc ở chùa Hàng Kênh, còn tôi là chiến sĩ công an vũ trang. Lần này gặp, nghe tôi trình bày về việc chọn Đồn công an An Dương làm điểm thi đua, anh đồng ý ngay rồi viết ý kiến của mình gửi anh Thành Lâm, Phó Giám đốc Công an Hải Phòng. Khó khăn được tháo gỡ. Đồn công an An Dương được lên sóng thi đua với Đồn công an số 1 Công an quận Ba Đình. Buổi phát sóng đầu tiên, Đồn công an An Dương lóe lên như một điểm sáng. Buổi phát sóng làm dấy lên những dư luận tốt về hình ảnh người công an nhân dân Việt Nam. Trưởng Đồn công an An Dương phát biểu nêu ước nguyện cao nhất là sớm được nhìn thấy Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nguyện cùng cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị thi đua cùng Đồn công an số 1 Công an quận Ba Đình bảo vệ tuyệt đối an toàn công trình xây dựng Lăng.

Trên sóng phát thanh Vì An ninh Tổ quốc đầy ắp những thông tin thi đua của công an các địa phương. Đồn công an An Dương thường xuyên lên sóng với những câu chuyện cảm động. Công an gắn bó với dân; nhân dân nhường đất cho công an làm đồn; công an vận động nhân dân tham gia phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc; nhân dân tham gia truy bắt tội phạm xây dựng phòng tuyến an ninh… Một năm thi đua, Đồn công an An Dương trở thành đơn vị điển hình tiên tiến. Bám đuổi phong trào thi đua gần ba năm trời (1973 - 1975), phát thanh Vì An ninh Tổ quốc liên tục phát hiện điển hình, tuyên truyền nuôi dưỡng điển hình, tạo dựng một hướng đi mới.

Ngày 29-8-1975, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử diễn ra Lễ khánh thành Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bộ Công an tổng kết phong trào thi đua, tại huyện Xuân Thủy, Hà Nam Ninh. Đồn công an số 1 Công an quận Ba Đình, đơn vị trực tiếp bảo vệ công trình được tuyên dương là đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua bảo vệ công trình xây dựng Lăng. Đồn công an An Dương được tuyên dương là đơn vị thứ nhì. Những người làm việc trực tiếp trên công trường xây dựng bảo vệ Lăng tự hào đã có một mốc son trong cuộc đời mình. Đó là một kỷ niệm sinh động về thi đua và tuyên truyền phong trào thi đua thực chất, lan tỏa và hiệu quả.

PHẠM THANH LẠNG