100.000 người chết, 138.000 người bị thương và hơn 3.5 triệu người mất nhà cửa, đó là những con số kinh hoàng về thảm họa động đất, xảy ra ở Kashmir vào 8h52 sáng, ngày 8/11/2005. Sức mạnh của trận động đất đo được là 7.6 độ richter, tâm chấn nằm cách thủ đô Islamabad của Pakistan gần 100km về phía Đông Bắc.

>> 10 năm thiên tai tồi tệ

Do địa hình hiểm trở, thung lũng giữa các dãy núi cao, trận động đất đã gây ra hiện tượng sạt lở nghiêm trọng và khu vực bị thiệt hại nặng nề nhất là Muzaffarabad của Kashmir.

Mồ chôn tập thể

Dù cho con số thương vong được đưa ra đã lên đến hàng trăm ngàn người, nhưng không ai thực sự biết chính xác đã có bao nhiêu người chết trong trận động đất kinh hoàng này. Quá nhiều khu vực hiểm trở, những ngôi làng bị cô lập, lực lượng cứu hộ không thể tiếp cận và thống kê chính xác.

Với địa hình trũng trong lòng núi, trận động đất đã kéo theo lở đất, hiện tượng này đã vùi lấp, biến nhiều ngôi làng thành những mồ chôn tập thể. Ngoài ra, các trường học cũng bị đất đá phủ kín, hàng ngàn học sinh, sinh viên đã bị chôn sống trong nơi học tập của mình.

Những người may mắn thoát ra được thì bị cô lập với thế giới bên ngoài vì các con đường đều bị đá chặn trong khi xung quanh là những đỉnh núi cao.

Trong thảm họa này, ngoài 100.000 người chết và 138.000 người bị thương, thời điểm đó, còn 3,5 triệu người bị mất nhà cửa. Đây chính là những đối tượng gặp nhiều nguy hiểm nhất, khi mà mùa đông lạnh giá của vùng núi Kashmir sắp về và họ phải tìm cách sống sót mà không có những ngôi nhà che chở.

Một dân làng bất lực nói: “Tôi có thể đã may mắn khi sống sót qua cơn địa chấn nhưng sẽ chết vì đói và lạnh trong những ngày tới”.

Hiện trường kinh hoàng của vụ động đất tại Kashmir năm 2005

Cái đói và sự tuyệt vọng đã buộc những nạn nhân của trận động đất ở Pakistan biến thành tội phạm để có thể tồn tại.

Trên một con phố gần sông Jhelum tại trung tâm thành phố Muzaffarabad, người ta đào những chiếc hố nối với 3 hay 4 cửa hàng bị sập để lôi gạo và thực phẩm khác ra. "Chúng tôi chẳng ăn gì hai ba ngày nay rồi. Cửa hàng đóng cửa và chúng tôi không nhận được gì từ chính phủ. Chúng tôi tuyệt vọng và đói khát", một thanh niên nói với các phóng viên.

Những câu chuyện hi hữu

Ngày 11/11/2005, tức 3 ngày sau khi trận động đất xảy ra và kéo theo đó là lở đất, chôn vùi hàng chục ngôi làng ở Kahsmir, những đội cứu hộ quốc tế đã liên tiếp tìm được những nạn nhân sống sót một cách thần kì qua thảm họa.

Cơn địa chấn đã đánh sập những mảng trần lớn bằng bê tông và ập thẳng xuống đầu các em học sinh. Nhưng sau khi sử dụng chó nghiệp vụ và các camera đặc biệt để lần tìm tại hiện trường suốt đêm, nhóm cứu hộ Pháp đã tìm thấy 4 bé trai và một bé gái vẫn may mắn còn sống.

Sự kiện này đã làm lóe lên tia hy vọng mới về những người còn sống sót tại Balakot, một trong những thành phố bị tàn phá nặng nề nhất ở Pakistan trong trận động đất khi mà các hoạt động tìm kiếm vẫn được đẩy mạnh.

Năm 2010, năm năm sau trận động đất kinh hoàng, người dân vùng Kashmir lại một lần nữa bị chạm vào ký ức khủng khiếp đó khi phát hiện ra 17 xác người nằm trong một chiếc xe tải, bị vùi dưới hàng mét đất đá. Những người phát hiện ra ngôi mộ tập thể này là các công nhân làm đường người Trung Quốc, đang thi công công trình trong khu vực.

Các quan chức địa phương khi đó đã cố gắng để tìm tung tích của họ từ quần áo và những giấy tờ còn sót lại quanh thi thể mặc dù chúng đã bị phân hủy. Cảnh sát cho biết, các công nhân đã đào trúng chiếc xe tại khu vực cách thủ phủ Muzaffarabad của vùng Kashmir do Pakistan kiểm soát khoảng 5km.

Sau khi phát hiện ra chiếc xe, hàng trăm người trong vùng đã đến hiện trường, họ là những người có thân nhân mất tích trong vụ động đất năm 2005.

Ngoài việc cố gắng tìm kiếm tung tích người thân đã mất tích trong 5 năm, những người này cũng giúp đỡ lực lượng cứu hộ để đưa chiếc xe chứa 17 xác chết lên mặt đất. Với sự hỗ trợ của chính quyền, 13 trong số 17 xác chết đã được xác định danh tính và có thân nhân đến nhận.

Hồi sinh thế nào?

Sau 7 năm kể từ khi thảm họa xảy ra, khu vực Kashmir đã nhận được nhiều sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế để tái thiết cuộc sống, một trong số đó là những Chính phủ Anh.

Trường nam sinh ở Muzaffarabad do Anh xây dựng từ năm 1924 đã bị cơn địa chấn phá hủy hoàn toàn. Trong số 2.000 học sinh có 96 em thiệt mạng do động đất, ngoài ra có 9 giáo viên bao gồm cả hiệu trưởng cũng không thoát khỏi thảm họa thiên nhiên.

Và trong 6 năm liền, các cậu bé phải học tập ngoài trời trong điều kiện thời tiết vô cùng khắc nghiệt, dưới 0 độ C vào mùa đông và trên 40 độ khi hè về. Tuy nhiên, sau khi nhận được sự hỗ trợ từ Chính phủ Anh, 37 ngôi trường và 49 cây cầu đã được xây dựng ở đây, tất cả đều được thiết kế để chịu được động đất lên đến 8.4 độ richter.

Nasseer Qureshi, hiệu trưởng mới của trường nam sinh tại Muzaffarabad, nói: “Ngôi trường mới được xây lại không chỉ tốt cho các em học sinh, nó còn có tác dụng cải thiện quan hệ trong cộng đồng và phát triển tương lai. Nhiều thế hệ con em nữa của chúng tôi sẽ tiếp tục học ở đây”.

Ngoài những ngôi trường mới, các quỹ hỗ trợ quốc tế đã giúp người dân khu vực này xây dựng lại những cây cầu. Trong 5 năm sau vụ thảm họa, nhiều nơi trong thung lũng Kashmir vẫn phải di chuyển bằng cáp treo để đi qua sông. Trong mùa mưa lũ, các học sinh phải tìm cách đi vòng đường núi để đến trường.

Các học sinh địa phương rất vui mừng khi những cây cầu mới được đưa vào sử dụng. Nusat, một nữ sinh địa phương nói: “Cháu đang ở trường khi vụ động đất xảy ra, cả lớp có 22 bạn nữ thì 11 người đã chết do đất lở. Em trai cháu cũng bị đất vùi lấp ở nhà. Những năm qua cháu phải đi học bằng cáp nối qua sông nhưng bây giờ đã có cầu mới, đi nhanh và dễ hơn rất nhiều”.

Ngoài ra, Chính phủ Anh cũng đầu tư tiền, giúp đỡ những nạn nhân thảm họa xây dựng lại nhà cửa trên chính mảnh đất của họ để có nơi trú ẩn trong những mùa đông giá rét trên vùng núi Kashmir.