Thứ trưởng Bộ KH-ĐT Đặng Huy Đông cho biết, Bộ này đã từng kiến nghị nhiều giải pháp về BOT nhưng đều bị “bác”, bị phủ nhận.

BOT đang rất tù mù

Những bất cập trong việc triển khai các dự án BOT thời gian vừa qua đã được nhiều chuyên gia cũng như các những người tham gia hoạt động vận tải chỉ ra.

Trong lần trao đổi với báo chí mới đây, Thứ trưởng Bộ KH-ĐT Đặng Huy Đông thẳng thắn cho rằng, các dự án BOT đang rất tù mù, thiếu công khai minh bạch; BOT tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng lớn…

“Những kết luận về sai phạm, yếu kém, bất cập tại các dự án BOT thời gian qua mà các cơ quan thanh tra, kiểm toán đã chỉ ra; rõ ràng là không ổn, không chấp nhận được. Bây giờ cố gò, đổ lỗi cả cho khách quan thì không hy vọng thay đổi được tình hình”, ông Đông khẳng định trên Tiền phong.

Thu truong Bo KH-DT lan 2 chi lo hong BOT - Anh 1

Thứ trưởng Bộ KH-ĐT chỉ ra nhiều bất cập trong xây dựng BOT

Ông Đông thừa nhận, trước đây, Bộ KH-ĐT đã từng kiến nghị nhiều giải pháp nhưng đều bị “bác”, bị phủ nhận. Tuy nhiên những điều mà cơ quan này từng cảnh báo bây giờ đã xảy ra trong thực tế.

“Chúng tôi cũng từng phản đối những hợp đồng BOT mà trong đó quy định Nhà nước chịu cả những rủi ro bất khả kháng”, ông Đông khẳng định.

Thứ trưởng Bộ KH-ĐT chia sẻ, bây giờ vấn đề đã xảy ra rồi. Ông nói ra điều này với mong muốn các cơ quan nhà nước phải ngồi lại với nhau, bàn bạc, mổ xẻ, làm rõ thực trạng và đề ra giải pháp để không lặp lại những sai lầm, bất cập đó nữa.

Về giải pháp, quan điểm của ông Đông là phải làm một - hai dự án mẫu, theo đúng chuẩn mực và thông lệ quốc tế nếu muốn thu hút tiền từ quốc tế.

Những năm 2009-2010, cơ quan này chỉ xin các bộ, ngành đưa ra 1-2 dự án để làm thí điểm theo hình thức BOT, đúng chuẩn mực, bài bản theo thông lệ quốc tế, từ đó đúc kết kinh nghiệm, hoàn thiện cơ sở pháp lý và nhân rộng.

Tuy nhiên, trong suốt thời gian đó, ý tưởng trên không thực hiện được vì dự án nào các bộ cũng nói đã có chủ đầu tư cả rồi, mà toàn là chỉ định thầu.

“Với tôi, nếu chỉ hùa theo nói về những hạn chế, bất cập thì chưa đủ và không cần thiết vì nhiều người cùng thấy, cùng nói cả rồi”, ông Đông nêu quan điểm.

BOT là gánh nặng của doanh nghiệp

Đây không phải là lần đầu tiên Thứ trưởng Bộ KH-ĐT lên tiếng về những bất cập của dự án BOT.

Trước đó, tại cuộc tọa đàm trực tuyến ''Giảm gánh nặng chi phí, thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân phát triển'' sáng 23/8, ông Đặng Huy Đông đã dẫn câu chuyện phí BOT để minh họa cho những gánh nặng mà doanh nghiệp đang phải gánh chịu.

Theo ông Đông, BOT là chi phí không hợp lý mà cả xã hội chúng ta đang phải chịu đựng. Chúng ta làm BOT không theo một quy định nào cả.

Thu truong Bo KH-DT lan 2 chi lo hong BOT - Anh 2

Nhiều dự án BOT bị phản đối

“Khi triển khai các dự án BOT giao thông, chúng ta cứ nói chung chung là hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp? Thế nhưng thế nào là hài hòa? Nếu hài hòa thì tại sao khi triển khai những dự án đầu tư theo hình thức BOT các cơ quan chức năng lại không công khai, minh bạch?” ông đặt câu hỏi.

Ông Đông cho biết, ngay từ khi làm chính sách cho các dự án PPP năm 2009, Bộ KHĐT đã nhận định thu phí đường BOT là một thu thuế.

Thông thường, Nhà nước thu thuế trước của người dân sau đó dùng ngân sách làm đường. Khi ngân sách không đủ tiền để đầu tư công, Nhà nước để doanh nghiệp làm đường sau đó thu phí là cách để người sử dụng đường trả tiền trước.

"Nhưng dùng cách trả tiền trước hay trả tiền sau cũng không thể tù mù vấn đề tài chính, lợi ích được. Đây là quyền lợi của người dân, người dân được quyền đòi hỏi sự minh bạch, công bằng", Thứ trưởng Đông khẳng định.

Hoàng Hà (Tổng hợp)