Dân mình được coi là thông minh, với chỉ số IQ đứng thứ hai khu vực ASEAN. Điều này nói chung dân mình lâu nay ai cũng tự biết.

Vì thế cho nên khảo sát từ nghiên cứu của Richard Lynn, Giáo sư danh dự ĐH Ulster (Anh) về chỉ số thông minh (IQ) của các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, vừa đăng tải trên trang ASEAN DNA của trường đại học danh tiếng của Thái Lan - Đại học Thammasat - (nguồn “CafeBiz” ngày 21/6), thì chỉ số IQ của người Việt ở mức 96, cao hơn hầu hết các quốc gia trong khu vực (chỉ sau IQ của người Singapore là 103), và cao hơn mức bình quân Đông Nam Á (91,3) chỉ là thông tin tham khảo thôi.

Không thông minh mà lại đánh được mấy thực dân và đế quốc to, không thông minh mà có những giáo sư khoa học lừng danh thế giới, đi thi quốc tế môn nào học sinh Việt Nam cũng đạt thành tích lẫy lừng, không thông minh mà số lượng tiến sĩ bây giờ đông nhất nhì khu vực.

Có mỗi một vấn đề, là ngoài cái chuyện nghiên cứu học hành, thì việc sử dụng thông minh của người Việt thế nào trong đời sống? Nhiều khi cứ ngờ ngợ, thông minh sao nhiều người nhiều nơi cứ nghèo mãi. Rồi nghĩ chẳng ra vì sao thì đổ cho tại số. Nhưng mà cái chuyện làm ăn không chỉ dựa vào mỗi thông minh, cũng phải có tâm có đức nữa. Nhiều con buôn chẳng có tâm có đức gì cả, bà chủ quán nước chè bảo vậy.

Chẳng hạn thế này, một bộ phận người tiêu dùng Việt Nam đang có xu hướng không dùng hàng hóa Trung Quốc. Như bà bán nước chè vỉa hè, bà nói không với cam, lê, táo Trung Quốc từ lâu rồi. Con gái bà cũng không mặc đồ may sẵn Quảng Châu mà cứ hàng nào treo biển “made in Vietnam” thì vào mua quần áo. Khổ nỗi cầm mấy cái quần áo mua ở đấy xong cứ ngờ ngợ...

Rồi mới đây đọc báo mới biết hóa ra có nhiều thương nhân nước mình trục lợi dựa trên tinh thần chống hàng Trung Quốc, đã tìm ra “quái chiêu” biến hàng Trung Quốc thành hàng nội địa để đánh lừa người mua. Hàng Việt Nam xuất khẩu lỗi không chỉ được đặt hàng từ các khu may gia công ở Cổ Nhuế, Việt Hưng, Ninh Hiệp mà còn đặt tại các xưởng may gia công của Trung Quốc. Chỉ việc đặt cái mác, tag có logo Zara, Bebe, Mango, F21, H&M là xong. Mác, logo cũng làm từ Trung Quốc. Kể ra thế cũng thông minh!

Rồi bánh kẹo, rau quả... cũng vậy, thay cái nhãn là xong. Hôm trước, báo Tuổi trẻ viết về kỹ xảo biến khoai tây Trung Quốc thành hàng Đà Lạt do người Việt thực hiện. Người có trách nhiệm ở Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng thừa nhận có biết mánh của tiểu thương tại Đà Lạt khi đưa khoai thẳng từ Trung Quốc đến Đà Lạt chủ yếu để thay đổi xuất xứ và phủ đất đỏ trước khi chuyển đi các tỉnh khác... và cơ quan chức năng chỉ có thể kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có trong khoai để xử phạt hoặc tiêu hủy, do khoai tây Trung Quốc đa số có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cao, sắp vượt mức an toàn hoặc vượt mức. Chả biết chính xác tới đâu, nhưng nghe nói đến cái chuyện thực phẩm liên quan đến Trung Quốc thì hãi hùng lắm, nào thịt lợn hóa thành thịt bò, nào mỡ động vật bẩn hóa ra dầu ăn, thị trường Việt Nam tiêu thụ mỗi năm hàng nghìn lít dầu ăn kiểu ấy...

Những ví dụ người Việt tự hại mình bằng mánh lới hay kỹ xảo chắc không khó tìm. Mánh lới hay kỹ xảo nói chung đều liên quan đến chỉ số thông minh. Nhưng một khi thông minh để hại người, lừa người, thì chẳng biết thông minh làm gì nhỉ...?

Hà Phạm
Thể thao & Văn hóa Cuối tuần