Chưa bao giờ thị trường phim ảnh Việt lại gây nhiều ồn ào như thời điểm hiện tại. Lý do cũng bởi số lượng phim ra đời ngày càng nhiều nhưng phần lớn trong số ấy lại là những phim hài giải trí thiếu tính nghệ thuật. Bên cạnh đó, chuyện các nghệ sĩ ở vai trò khác nhau như ca sĩ, người mẫu, diễn viên, doanh nhân đua nhau làm nhà sản xuất phim cũng khiến cho thị trường phim ảnh khởi sắc về số lượng nhưng lại cẩu thả về chất lượng.

Người thành công rực rỡ…

Nếu nói về các nghệ sĩ Việt chuyển sang vai trò nhà sản xuất phim thành công và chuyên nghiệp hiện nay thì không thể không nhắc đến Ngô Thanh Vân (từng là người mẫu, ca sĩ, diễn viên) và Trương Ngọc Ánh (từng là người mẫu, diễn viên). Khi bước chân vào làng giải trí, Ngô Thanh Vân từng là người mẫu, ca sĩ nhưng lại không gặt hái được nhiều thành công. Khi lấn sân sang môn nghệ thuật thứ bảy, Ngô Thanh Vân nhanh chóng trở thành diễn viên hạng A sau vai diễn Thúy, một cô gái yêu nước trong phim Dòng máu anh hùng. Cũng nhờ vai diễn này, cô giành giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 15 năm 2007. Không dừng lại ở đó, Ngô Thanh Vân tham gia một loạt các bộ phim nổi tiếng về sau như Bẫy rồng, Ngôi nhà trong hẻm, Lửa phật... Bộ phim gần đây nhất nữ diễn viên đảm nhận vai trò nhà sản xuất là Ngày nảy ngày nay và Tấm Cám – Chuyện chưa kể (sẽ công chiếu vào mùa hè 2016), hứa hẹn sẽ là bom tấn về đề tài cổ tích của điện ảnh Việt trong năm nay. Vai phụ trong phim Ngọa hổ tàng long 2 của Ngô Thanh Vân cũng nhận được nhiều lời khen về diễn xuất, mở ra cơ hội cho cô đến với các dự án điện ảnh quốc tế.

Trương Ngọc Ánh nổi lên bằng hàng loạt các vai diễn phim truyền hình được nhiều khán giả yêu mến từ những năm 1990. Cố diễn viên Lê Công Tuấn Anh đã thuyết phục đạo diễn Lưu Phước Sang cho Trương Ngọc Ánh tham gia phim Em và Michael, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp của cô. Sau đó, nữ diễn viên tham gia các phim ăn khách như Giã từ dĩ vãng, Đồng tiền xương máu... Thành công hơn cả là phim điện ảnh Áo lụa Hà Đông năm 2007 đã mở ra thời kỳ hoàng kim về điện ảnh cho Trương Ngọc Ánh. Từ đó, Trương Ngọc Ánh luôn là cái tên đảm bảo cho thành công của các dự án phim ảnh mà cô tham gia. Các phim nữ diễn viên tài năng này góp mặt đều được đánh giá cao về chất lượng nghệ thuật và nội dung hấp dẫn. Trong Hương Ga ra mắt năm 2015, Trương Ngọc Ánh vừa là diễn viên chính, vừa là nhà sản xuất. Bộ phim đã thành công vang dội cả về doanh thu và chất lượng nghệ thuật. Bộ phim Truy sát sắp công chiếu trong thời gian tới, Trương Ngọc Ánh cũng đóng vai chính kiêm nhà sản xuất. Cho dù chưa chính thức ra mắt nhưng khi trailer bộ phim tung ra đã ngay lập tức gây cơn sốt cho khán giả bởi những cảnh quay hành động đẹp mắt.

Một nhà sản xuất cũng đạt được thành công nhất định trong lĩnh vực điện ảnh là diễn viên Thanh Thúy với bộ phim Ma dai và mới đây nhất là Taxi, em tên gì? nhưng dấu ấn để lại không nhiều bằng chồng cô, đạo diễn Đức Thịnh.

Thoi cua cac nha san xuat “nghiep du”? - Anh 1

Ngô Thanh Vân – một trong những nghệ sĩ lấn sân sang vai trò nhà sản xuất phim thành công và chuyên nghiệp hiện nay. Ảnh: H.Giang

Kẻ “lên bờ xuống ruộng”

Năm 2015, điện ảnh Việt chứng kiến sự tụt dốc tay nghề của đạo diễn Lưu Huỳnh trong bộ phim Hy sinh đời trai. Phim này do nam diễn viên Trần Bảo Sơn là nhà sản xuất nhưng lại không mang lại kết quả tốt đẹp như anh mong đợi. Mặc dù bộ phim được quảng cáo rầm rộ, thậm chí hình ảnh diễn viên khách mời Hồ Ngọc Hà còn xuất hiện và chiếm một diện tích lớn trên poster phim nhưng sau khi công chiếu, khán giả không khó để nhận ra rằng những người sản xuất phim này không khác gì những chuyên gia “nổ” và bộ phim chỉ là “thùng rỗng kêu to” khi thất bại thảm hại cả về doanh thu và chất lượng. Với kịch bản hời hợt, cách làm phim cẩu thả đã khiến cho bộ phim hứng chịu những thất bại nặng nề, tên tuổi một đạo diễn vốn nổi tiếng như Lưu Huỳnh cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bộ phim này cũng khẳng định Trần Bảo Sơn chỉ hợp với diễn xuất, còn nhà sản xuất tài ba thì có lẽ vẫn còn quá xa vời.

Mới đây, bộ phim của diễn viên Hoàng Mập là Hợp đồng bắt ma cũng nhận những lời chê bai từ khán giả khi phim này không khác gì bộ phim truyền hình. Trước đó, bộ phim Lọ lem Sài Gòn của anh cũng bị cho là “treo đầu dê, bán thịt chó” khi quảng bá rầm rộ sự góp mặt của "Psy nhí" Hwang Min Woo nhưng trong phim, cậu chỉ xuất hiện 1 phút ít ỏi không nói lên điều gì. Một số tên tuổi nổi tiếng ở lĩnh vực âm nhạc như “ông hoàng nhạc Việt” Đàm Vĩnh Hưng hay nam ca sĩ Ưng Hoàng Phúc, nữ ca sĩ Thủy Tiên cũng không nằm ngoài trào lưu dấn thân vào nghiệp sản xuất phim. Nếu không có cái mác nổi tiếng lâu nay của mình thì phim của Đàm Vĩnh Hưng cũng không gây được nhiều chú ý cho khán giả. Nếu không có sự xuất hiện “quý giá” của Công Vinh thì phim của Thủy Tiên cũng chẳng được chào đón và gây tò mò trước khi ra rạp đến thế. Xem ra, đây lại là cách cứu cánh và quảng cáo cho phim không thể hoàn hảo hơn.

Từ khi xuất hiện ý định làm phim cho đến khi bộ phim được công chiếu, bộ phim Vòng eo 56 do Ngọc Trinh làm nhà sản xuất kiêm vai chính khiến báo giới tốn không ít giấy mực, cho rằng cô chi tiền tỷ làm phim chủ yếu là để đánh bóng tên tuổi bản thân và đạo diễn Vũ Ngọc Đãng nhận lời làm phim này chỉ vì “tiền”. Phim ra rạp, cơn bão khen chê trái chiều từ khán giả lại bùng nổ. Nhiều người cho rằng đây là một bộ phim thiếu muối của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng, một tác phẩm thể hiện tay nghề “ẩu”- thứ chưa từng có trong sự nghiệp của vị đạo diễn nổi tiếng này, đây là bộ phim không mang tính nghệ thuật, không mang giá trị nhân văn, cổ súy các cô gái muốn có cuộc sống sung túc thì phải tìm kiếm đại gia... Ngược lại, nhiều khán giả lại tỏ ra đồng cảm và hiểu hơn về ước mơ thoát nghèo của cô gái miền Tây nổi tiếng nhưng cũng đầy tai tiếng này. Nhưng nếu Ngọc Trinh không có một quá khứ quá nhiều tai tiếng bởi scandal ảnh nóng, phát ngôn gây sốc... thì có lẽ bộ phim của cô sẽ được khán giả đón nhận nồng nhiệt theo chiều hướng tích cực hơn.

Thành công không trải hoa hồng

Người nghệ sĩ từ một vai trò khác như diễn viên, người mẫu, ca sĩ... lấn sân sang làm nhà sản xuất với nhiều mục đích khác nhau như thể hiện được sự đa năng trong nghệ thuật, tăng sức ảnh hưởng và sự nổi tiếng, kiếm được khoản lợi nhuận lớn (nếu bộ phim thành công), thỏa mãn niềm đam mê với nghệ thuật.... song lại là con đường đi không hề đơn giản. Làm nhà sản xuất đồng nghĩa là đang kinh doanh nghệ thuật, phải gánh trên vai một trọng trách lớn, quán xuyến hết các công việc về số liệu, tài chính, đầu ra, đầu vào cho bộ phim. Khó khăn của các “nhà sản xuất” nghiệp dư của Việt Nam thường gặp phải là làm việc theo kiểu vừa học vừa làm, cứ có tiền là làm phim, cách quảng bá cho phim thường dựa vào những lùm xùm thay vì các yếu tố nhân văn...

Những khó khăn ấy xuất phát từ thực trạng các nhà sản xuất phim tại Việt Nam thường là người tự bỏ tiền làm phim nên nhiều người trong số họ “đốt cháy giai đoạn”, làm phim trong khi chưa học qua chương trình đào tạo về sản xuất, quản lý... Thế nên thiếu kinh nghiệm, thiếu trình độ là đương nhiên. Cũng vì tự bỏ tiền túi ra làm phim mà nhiều nhà sản xuất chỉ chăm chăm đến doanh thu, lợi nhuận, dùng nhiều chiêu trò câu khách, gật đầu với những kịch bản giải trí nhảm nhí, sáo rỗng, thiếu thiết thực, nhân văn và tính nghệ thuật.

Đã từng tham gia một số dự án phim quốc tế, diễn viên Ngô Thanh Vân cho biết cô không chỉ học hỏi về diễn xuất mà cô còn tiếp thu được nhiều bài học về quy trình tổ chức và sản xuất phim, giới thiệu và ra mắt phim của nhà sản xuất phim Hollywood để có thể về áp dụng tại Việt Nam. Nhờ vào sự học hỏi và nghiêm khắc với vai trò người cầm cân nảy mực mà Ngô Thanh Vân luôn hướng các sản phẩm nghệ thuật của mình phải đảm bảo cả yếu tố nghệ thuật và giải trí. Đó cũng là tiêu chí mà nghệ sĩ nào bước vào vai trò nhà sản xuất cũng nên coi trọng, bởi bản chất của điện ảnh là nghệ thuật do vậy đừng bao giờ bỏ rơi yếu tố cốt lõi này nếu muốn đứa con tinh thần của mình không bị lãng quên.

Hồng Giang