Thi hành án (THA) không được, doanh nghiệp phá sản, ngân hàng chạy theo đòi nợ… là vụ việc nổi cộm, chưa có hướng xử lý trong nhiều năm nay giữa Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Chi nhánh Bắc Giang (ngân hàng) và Công ty TNHH MTV Trọng Tấn (Cty Trọng Tấn). Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, khúc mắc này, theo Phó Tổng cục trưởng THA Nguyễn Văn Sơn là do bản án tuyên chưa rõ ràng.

Thi hanh an khong duoc do Toa tuyen chua ro - Anh 1

Từ một doanh nghiệp ăn nên làm ra, nay Cty TNHH MTV Trọng Tấn đã phá sản hoàn toàn. Ảnh: Trần Quý

Quýt làm cam chịu

Ngày 6/1/2010, Cty Trọng Tấn do ông Nguyễn Trọng Tạo (thôn Cầu Thượng, Nhã Nam, Tân Yên, Bắc Giang) đứng tên ký hợp đồng thi công xây dựng số 01/2010/HĐXD-TT với ông Lê Văn Dũng (thôn Mạc, Phồn Xương, Yên Thế, Bắc Giang). Nội dung “Xây dựng quần thể nhà ở cho gia đình ông Lê Văn Bút” do ông Dũng làm chủ đầu tư với số tiền tạm tính là 136 tỷ đồng.

Để thực hiện hợp đồng, ông Tạo đã bỏ vốn, vay mượn ứng trước thi công công trình. Sau một thời gian, ông Tạo và ông Dũng đã thực hiện nghiệm thu, thanh quyết toán các hạng mục công trình ở giai đoạn 1, với khối lượng tạm thu 58 tỷ đồng. Sau khi cân đối công nợ, ông Dũng còn nợ lại Cty 20 tỷ đồng.

Tiếp đó, ông Dũng lên kế hoạch dùng ngay đất và công trình đang được Cty thi công để thế chấp ngân hàng vay vốn. Theo quy định, ngân hàng không cho cá nhân vay với số tiền 15 tỷ đồng nên ông Dũng đã nhờ ông Tạo đứng tên Cty ra để vay hộ. Tài sản thế chấp vay tiền được xác định là chính khu đất và các công trình mà ông Dũng đang đứng tên chủ đầu tư.

Việc giao dịch này đã được thực hiện tại ngân hàng với Hợp đồng số 010/12/HĐTC/BG do ông Lê Văn Dũng ký. Tài sản thế chấp được ghi rõ: 2 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang các số U 960431 và U 960501 (đều thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông Dũng, thôn Mạc 2, Phồn Xương, Yên Thế, Bắc Giang) và tài sản gắn liền với đất là quần thể nhà ở gia đình ông Lê Văn Bút. Tổng tài sản thế chấp được định giá 137 tỷ đồng.

Sau khi ngân hàng giải ngân, ông Tạo đã đem số tiền này đầu tư tiếp vào công trình nhận thi công. Tuy nhiên sau đó, ông Dũng đã không thực hiện cam kết, thanh toán tiếp các hạng mục công trình đã thi công, dẫn đến hợp đồng vay tiền hết hạn, không được thanh toán. Đứng trước tình trạng này, ngân hàng đã khởi kiện Cty ra tòa.

Bản án sơ thẩm số 01/2013/KDTM–ST và Bản án phúc thẩm số 04/2013/KDTM–PT về tranh chấp hợp đồng tín dụng, đều tuyên: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngân hàng với Cty. Buộc Cty phải trả cho ngân hàng số tiền gồm 14.500 triệu đồng, lãi trong hạn 2.265.151.667 đồng, lãi quá hạn 772.734.056 đồng. Sau khi bản án có hiệu lực, nếu Cty không trả đủ tiền gốc và lãi thì ngân hàng có quyền yêu cầu phát mãi tài sản mà ông Dũng đã dùng thế chấp với ngân hàng để thu nợ.

Thi hành án không được

Sau khi bản án có hiệu lực, do Cty không đủ tiền trả nên ngày 4/10/2013, Chi cục THA huyện Tân Yên đã thực hiện THA theo quy định. Tuy nhiên, theo phán quyết của tòa và do tài sản dùng cho thế chấp của ông Dũng lại thuộc địa bàn huyện Yên Thế, nên ngày 23/12/2013 Chi cục THA huyện Tân Yên ra Quyết định số 15 về việc thu hồi Quyết định THA trước đó của mình và ra tiếp Quyết định THA số 09/QĐ-CCTHADS để ủy thác cho THA huyện Yên Thế thực hiện.

Nếu vụ việc dừng ở đây thì sẽ tránh những phức tạp và hệ lụy. Vì theo Hợp đồng vay tiền số 010 và các phán quyết của tòa thì thực tế Cty đã không còn khả năng trả nợ và phải tiến tới phán quyết tiếp theo là việc phát mãi tài sản của ông Dũng đã đem thế chấp ngân hàng. Tuy nhiên không hiểu sao, vừa ban hành quyết định ủy thác thì chưa đầy 2 tháng sau, ngày 18/02/2014, Chi cục THA Tân Yên lại ra Quyết định số 22/QĐ-CCTHADS thu lại quyết định ủy thác cho THA Yên Thế và “lôi” vụ việc về lại phía mình.

Ông Tạo bức xúc: “Vì anh Dũng không trả tiền thi công nên Cty tôi đã lâm vào tình trạng phá sản. Thực tế tôi không còn tiền để trả thì Chi cục THA phải thực hiện bước tiếp theo là phát mãi tài sản của ông Dũng đã đem thế chấp. Không hiểu sao, họ không làm vậy mà sau một thời gian đẩy đi đẩy về, lại thực hiện kê biên tài sản và tiến tới định phát mãi tài sản của Cty chúng tôi – trái với phán quyết của tòa?”.

Trao đổi với PV, ông Giáp Văn Bền, Chi Cục trưởng Chi cục THA dân sự huyện Tân Yên cho biết, Chi cục đã kê biên tài sản và ra Quyết định cưỡng chế đối với Cty, nhưng việc cưỡng chế đang được hoãn lại do Cty đang có đơn khiếu nại.

Ông Nguyễn Quang Lý – Phó Giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Chi nhánh Bắc Giang cho biết: Hiện nay số nợ theo Hợp đồng 010 đã lên đến trên 23 tỷ đồng. Chúng tôi đã có rất nhiều văn bản gửi các cơ quan thẩm quyền nhưng đến nay vẫn chưa được gỡ khó. Cũng theo ông Lý, thông thường việc thu nợ rủi ro qua phát mãi tài sản đối với các hệ thống ngân hàng thì họ chỉ thực hiện phát mãi tài sản đã được đem thế chấp ngân hàng, mà ở đây là đất và công trình ông Lê Văn Dũng đứng tên.

Trước một vụ việc tưởng như đơn giản nhưng nay đã trở thành phức tạp này, theo Thông báo số 1878/TB-TCTHADS, ngày 30/6/2014 của Tổng cục THA dân sự, Phó Tổng Cục trưởng Nguyễn Văn Sơn đã có ý kiến: Quyết định của bản án tuyên với Cty TNHH MTV Trọng Tấn chưa rõ nên rất khó cho cơ quan THA. Do vậy, Cục THA dân sự tỉnh Bắc Giang cần có văn bản gửi Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang đề nghị giải thích rõ hơn nội dung của bản án để làm căn cứ tổ chức thi hành vụ việc (cụ thể là khi nào bản án có hiệu lực pháp luật mà người THA không tự nguyện THA thì xử lý tài sản nào trước).

Mặc dù đã có hướng dẫn của Tổng cục THA dân sự, nhưng đến nay vụ việc vẫn “dậm chân tại chỗ”.

Trần Quý