Mô hình cột đá chùa Dạm ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã được thay mới. Phiên bản mới của biểu tượng mỹ thuật cổ này được làm bằng xi măng (ảnh), thay chỗ cho phiên bản bằng đá bị sai lệch trước đó.

Ảnh: Ngọc Thắng

Từ trước tết, một số cán bộ của Bảo tàng Mỹ thuật đã sang Bắc Ninh lấy mẫu từ cây cột đá hiện vẫn còn ở chùa Dạm. Từng là đại danh lam, hiện chùa Dạm cũng bị thời gian và các biến cố lịch sử tàn phá. Bản thân cây cột đá cũng không tránh nổi tác động bên ngoài. Không kể phần ngọn đã bị gãy nát, cây dại, rêu phong, và những mảng sứt vỡ đã làm cột đá bị mất chi tiết và xuống cấp thêm. Thậm chí, theo người dân sống cạnh đó, cột từng suýt bị một nhóm thanh niên ăn cắp hoa văn.

Ông Lê Hồng Vệ, người trực tiếp về chùa Dạm lấy khuôn trên hiện vật gốc cho biết trước khi lấy khuôn, nhóm cán bộ bảo tàng còn chụp hàng trăm bức ảnh để so sánh hiện vật trước và sau khi lấy mẫu.

Ngày 15.4, phóng viên Thanh Niên đã có thể chiêm ngưỡng và ghi hình toàn bộ chiếc cột không hề bị che đậy. Một nguồn tin từ Bảo tàng Mỹ thuật cho biết, chiếc cột này được làm bằng xi măng dựa trên chiếc cột nguyên mẫu theo tỷ lệ 1:1.

Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cho biết: “Thời cụ Nguyễn Đỗ Cung làm, cột đá ở hiện trạng tốt, đường nét sắc hơn bây giờ nhiều. Thêm vào đó, sau khi đổ xong, cụ Cung cũng còn chỉnh sửa để cây cột trở nên hoàn chỉnh hơn”. Nhưng không thể tham khảo bản xi măng năm 1973 do cụ Nguyễn Đỗ Cung thực hiện để hoàn chỉnh bản mới đổ được nữa, bởi trong khi thi công phiên bản đá, nó đã bị phá hỏng và vứt đi.

Trinh Nguyễn