Sau 12 tiếng bàn thảo căng thẳng, đêm 11-11, Thượng viện Thái-lan đã bỏ phiếu bác Dự luật ân xá với 140 phiếu phản đối trong tổng số 141 thượng nghị sĩ tham dự. Kết quả này cùng với những nhượng bộ của Chính phủ Thủ tướng Dinh-lắc Xin-na-vắt gần đây có thể giúp căng thẳng trên chính trường Thái-lan tạm lắng dịu.

Kết quả cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện Thái-lan được dư luận đánh giá là "vẹn cả đôi đường". Một mặt, nó đáp ứng yêu cầu của các đảng đối lập và đông đảo người dân Thái-lan. Dù không đạt mục đích đề ra, nhưng việc Dự luật ân xá "chết yểu" lại góp phần quan trọng giúp đảng Vì nước Thái cầm quyền và Chính phủ Thủ tướng Dinh-lắc Xin-na-vắt kiềm chế bất ổn chính trị, tránh để Thái-lan rơi vào vòng xoáy biểu tình và bạo lực ngoài tầm kiểm soát. Thực tế, việc Thượng viện thông qua dự luật này không hề đơn giản, khi trong cuộc bỏ phiếu hôm 8-11 chỉ vỏn vẹn 69 thượng nghị sĩ tham dự trong tổng số 149 thành viên của Thượng viện Thái-lan. Kết quả là cuộc bỏ phiếu về Dự luật ân xá đã không thể tiến hành do số lượng thượng nghị sĩ tham dự không quá bán.

Tuy nhiên, bà Dinh-lắc chưa thể yên lòng, trong bối cảnh làn sóng biểu tình chưa có dấu hiệu lắng xuống. Đợt biểu tình lần này, do bốn phe phái đối lập khởi xướng, trong đó đảng Dân chủ đối lập đóng vai trò tích cực nhất, là tập hợp đông đảo tầng lớp nhân dân Thái-lan, từ đội ngũ trí thức, sinh viên, nhân viên văn phòng đến lực lượng lao động và diễn ra ở nhiều tỉnh, thành phố của nước này. Thậm chí, một bộ phận không nhỏ lực lượng "áo đỏ", vốn luôn ủng hộ cựu Thủ tướng Thặc-xỉn Xin-na-vắt và chính phủ đương nhiệm, cũng đã "ly khai" khi tham gia biểu tình phản đối Dự luật ân xá. Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Thái-lan đã chứng kiến cả biển người biểu tình phản đối dự luật ở ga tàu điện Xỉ-lôm, trung tâm Thủ đô Băng-cốc. Mỗi người biểu tình được trang bị một chiếc còi, khi có hiệu lệnh thì đồng loạt thổi thành một "bản hòa tấu" chói tai đến tức ngực, vang xa hàng ki-lô-mét và kéo dài một phút mỗi đợt.

Dự luật ân xá Vo-ra-chay (đặt theo tên của hạ nghị sĩ Vo-ra-chay thuộc đảng Vì nước Thái, người đã soạn thảo và đệ trình) trải qua ba giai đoạn thảo luận và bỏ phiếu tại Hạ viện từ hồi tháng 8; và đã được thông qua vào thời điểm 4 giờ sáng 1-11. Sau khi vượt qua vòng bỏ phiếu đầu tiên, Ủy ban Chỉnh sửa văn bản pháp luật của Hạ viện Thái-lan đã chỉnh sửa nội dung của dự luật, trong đó có điều khoản nới rộng thời gian và đối tượng được ân xá. Và đây là điểm mấu chốt gây bất bình trong dư luận và phe đối lập Thái-lan.

Dự luật có nội dung quy định ân xá cho tất cả đảng phái và cá nhân liên quan các vụ bạo động cũng như bị bắt giam từ năm 2004. Tuy nhiên, sau khi sửa đổi ngày 19-8, dự luật lại được "lồng ghép" thêm nội dung ân xá cho cả các quan chức và nhà hoạt động chính trị. Theo dự luật sửa đổi, đối tượng được ân xá sẽ bao gồm các cựu Thủ tướng Thặc-xỉn Xin-na-vắt, A-bi-xít Vê-cha-chi-va và cựu Phó Thủ tướng Xu-thép Thau-xu-ban. Dù thuộc đối tượng được ân xá, nhưng hai ông A-bi-xít và Xu-thép đã quyết định "hy sinh" quyền lợi cá nhân để phản đối dự luật. Mục tiêu của hai vị cựu Thủ tướng và cựu Phó Thủ tướng cũng như phe đối lập và những người tham gia biểu tình là nhằm chặn đường "hồi hương" của ông Thặc-xỉn, người anh trai của Thủ tướng đương nhiệm Dinh-lắc đã bị tòa án Thái-lan kết án vắng mặt hai năm tù vì tội tham nhũng.

Nhằm dàn xếp ổn thỏa bất ổn chính trị, Chính phủ của Thủ tướng Dinh-lắc Xin-na-vắt đã cam kết không tiếp tục thúc đẩy bỏ phiếu về Dự luật ân xá, nếu văn kiện này bị Thượng viện hoặc Tòa án Hiến pháp Thái-lan bác bỏ. Theo luật Thái-lan, sau khi bị Thượng viện bác, dự luật quay trở lại Hạ viện và sau 180 ngày có thể được Hạ viện xem xét thông qua một lần nữa. Ngoài ra, Chính phủ Thái-lan cũng kêu gọi tiến hành họp với hai viện của QH vào hôm nay (13-11), nhằm thảo luận về "số phận" của dự luật và tìm giải pháp kiềm chế bất ổn chính trị trong nước. Dư luận Thái-lan đánh giá cao các động thái nêu trên của Chính phủ bà Dinh-lắc, coi đây là thiện chí vì mục tiêu tháo ngòi căng thẳng chính trị hiện nay ở "đất nước nụ cười".

PHẠM MINH ĐỨC Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Thái-lan