QĐND - Khi làm việc với Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch và Bảo tàng Hồ Chí Minh, tôi được biết các cán bộ kỹ thuật làm công tác bảo quản ở đây đã nhận được sự giúp đỡ tận tình từ đội ngũ cán bộ của Viện Hóa học - Vật liệu (Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, Bộ Quốc phòng). Đó là việc bảo quản Nhà sàn, các di vật của Bác Hồ và một số công trình trong Khu di tích. Nhờ những đề tài nghiên cứu và vật liệu bảo quản do Viện cung cấp, chuyển giao công nghệ, nên các di vật của Bác Hồ được bảo quản với chất lượng cao, phục vụ hiệu quả cho đồng bào và khách quốc tế đến tham quan nơi ở và làm việc của Người.

Nhân Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, tôi đem những điều đã thấy ở Khu di tích và Bảo tàng Hồ Chí Minh trao đổi với lãnh đạo Viện Hóa học - Vật liệu. Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hùng Phong, Viện trưởng giới thiệu tường tận hơn về những hoạt động của đội ngũ cán bộ, nghiên cứu viên của Viện trong suốt 50 năm qua. Nghiên cứu, bảo quản Nhà sàn và các di vật của Bác Hồ là một trong những nhiệm vụ chính trị mà Viện được Bộ Quốc phòng, Viện Kỹ thuật Quân sự (trước đây) giao từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước. Sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước, Quân đội đối với Viện trước hết là bởi những thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học về vật liệu, công nghệ bảo quản, chống ăn mòn kim loại, nhiệt đới hóa. Những sản phẩm tiêu biểu của Viện như mỡ bảo quản, chất ức chế chống ăn mòn, keo dán BH-80, Epoxi, sơn chống mối mọt SCM-72, sơn chống hà dùng cho hải quân cùng các loại sơn, vật liệu bảo quản đặc chủng đã được ứng dụng rộng rãi. Kế thừa, phát triển kết quả nghiên cứu trước đây, Viện đã triển khai nhiều chương trình nghiên cứu vật liệu và công nghệ bảo quản VKTBKT, hoàn thiện công nghệ và sản xuất nhiều vật liệu tiên tiến phục vụ quốc phòng và các ngành kinh tế quốc dân. Đến nhiều nhà máy, cơ sở kỹ thuật của quân đội, chúng tôi được giới thiệu về các sản phẩm, công nghệ bảo quản và dây chuyền công nghệ xử lý môi trường do Viện Hóa Học-Vật liệu nghiên cứu sản xuất, lắp đặt và hoạt động đạt hiệu quả cao. Các loại vật liệu và công nghệ bảo quản bằng túi với máy hút ẩm, bảo quản bằng không khí khô, công nghệ bảo quản trong hang động và xử lý ẩm trong niêm cất, bảo quản VKTBKT, vật tư quốc phòng... do Viện nghiên cứu đã ứng dụng rộng rãi trong các đơn vị quân đội. Một số vật liệu và công nghệ có tính lưỡng dụng như sơn EES, phụ gia siêu dẻo, công nghệ mạ, nhúng kẽm, sơn điện di... của Viện nghiên cứu, chuyển giao công nghệ ứng dụng hiệu quả không chỉ trong quân đội, mà còn mở rộng sang các ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Tại Chợ công nghệ quốc tế (Techmart ASEAN+3) năm 2009, Viện Hóa học-Vật liệu có 4 sản phẩm tham gia và giành được Cúp vàng, trong đó có sản phẩm túi cao su chứa nước phục vụ sinh hoạt và SSCĐ của bộ đội, dân cư vùng hải đảo, vùng sâu, vùng xa, tác giả là Đại tá, Tiến sĩ Chu Chiến Hữu, Phó viện trưởng. Anh sôi nổi kể về những chuyến đi khảo sát, thử nghiệm và ứng dụng sản phẩm ở đảo Cồn Cỏ, các đơn vị Hải quân, Biên phòng... rồi cho biết: Yêu cầu đối với các cán bộ, nghiên cứu viên của Viện là phải bám sát thực tiễn quân đội, các địa phương để định hướng, mở các đề tài nghiên cứu nhằm bảo đảm tính khả thi, ứng dụng hiệu quả, rộng rãi. Các sản phẩm nghiên cứu của Viện đều có chất lượng cao, phù hợp, được các đơn vị tin cậy sử dụng. Thực hiện các chương trình công nghệ mũi nhọn về vật liệu, sinh học, bên cạnh việc tham gia các đề tài, dự án trọng điểm cấp Nhà nước, Viện được giao tham gia các chương trình, dự án nghiên cứu phát triển vũ khí mới; phòng, chống vũ khí công nghệ cao và vũ khí NBC; điều tra, đánh giá và nghiên cứu công nghệ xử lý môi trường. Để đáp ứng yêu cầu công tác kỹ thuật trong tình hình mới, Viện tiếp tục nghiên cứu chế tạo, đưa vào sử dụng các loại vật liệu và công nghệ niêm cất, bảo quản mới, nhất là ứng dụng công nghệ vật liệu na-nô và chất khử khí ăn mòn, sản xuất các sản phẩm phục vụ bảo quản, niêm cất VKTBKT trong môi trường biển, đảo... Để phục vụ các chương trình, dự án trọng điểm; phòng, chống vũ khí công nghệ cao, Viện chú trọng nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ chế tạo vật liệu nghi trang, ngụy trang chống trinh sát hồng ngoại, ra-đa, ảnh nhiệt; than hoạt tính dạng vải để chế tạo khí tài phòng, chống NBC v.v.. Phát huy thế mạnh truyền thống, Viện đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu trình độ cao, mở rộng các lĩnh vực nghiên cứu chế tạo vật liệu, công nghệ bảo quản và công nghệ xử lý môi trường, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa quân đội trong giai đoạn mới. Bài và ảnh: Đình Xuân