Ngày 10-3, Thường vụ Quốc hội (TVQH) đã cho ý kiến về việc ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 1269/2011/UBTVQH12 ngày 14-7-2011 của TVQH về biểu thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với một số mặt hàng. TVQH đã đồng ý tăng thuế BVMT đối với mặt hàng xăng từ 1.000đồng/lít lên 3.000đồng/lít từ ngày 1-4, tăng gấp 3 lần so với thuế cũ, tương đương tăng 300%.

Đồng ý tăng thuế đối với 6/7 mặt hàng

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết: Để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay thì việc điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng dầu là giải pháp cần thiết. Việc ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 1269/2011/UBTVQH12 phù hợp lộ trình giảm thuế nhập khẩu xăng dầu theo các cam kết quốc tế (ASEAN, ASEAN-Trung Quốc); góp phần đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước trong điều kiện giá dầu thô liên tục giảm.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, mức tăng mức thuế BVMT đối với xăng từ 1.000 đồng/lít lên 3.000 đồng/lít; nhiên liệu bay tăng từ 1.000 đồng/lít lên 3.000 đồng/lít, dầu điezel tăng từ 500 đồng/lít lên 1.500 đồng/lít, dầu mazut tăng từ 300 đồng/lít lên 900 đồng/lít, dầu hỏa tăng từ 300 đồng/lít lên 900 đồng/lít, dầu nhờn tăng từ 300 đồng/lít lên 900 đồng/lít, mỡ nhờn tăng từ 300 đồng/lít lên 900 đồng/lít. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu ý kiến, việc tăng thuế BVMT với xăng dầu gấp 3 lần, vậy làm sao đảm bảo giá bán lẻ xăng dầu trong nước không cao hơn thế giới, nhất là khi giá dầu thế giới tăng? Đồng thời, cần làm rõ việc điều chỉnh này sẽ tác động tới thị trường ra sao và cần phải báo cáo Quốc hội về việc điều chỉnh này.

Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, lý lẽ tăng thuế BVMT chủ yếu để bù hụt thu do giảm thuế xuất nhập khẩu, phải bù đắp là chưa thuyết phục. Ví dụ 1 lít bia, 1 lít dầu ảnh hưởng tới môi trường ra sao? Nay ta lại nâng đột ngột lên 3 lần là vì sao? Biết là xăng dầu giảm, tiêu dùng tăng thì số thu cũng tăng lên tương ứng. Vậy đề nghị tăng 300% có nên không? phải cân nhắc- Phó Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.

Về phần mình, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển lo ngại: Tăng giá xăng 1-2 nghìn đồng/lít đã có ý kiến rồi, lần này tăng 3.000 đồng thuế thì sao? Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng: Cần có lộ trình nâng thuế, nhưng tốt nhất chỉ nên tăng lên 1.000 đ/lít xăng (tăng lên 200%).”Bước đi phải phù hợp. Giá xăng dầu lên xuống phập phù, thuế không thể cứ 1-2 tháng lại điều chỉnh. Tăng 3 lần thì "lên dốc” quá”- Chủ tịch Quốc hội lo ngại.

Giải trình thêm, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho rằng: "Nếu tăng mức thu thuế BVMT đối với xăng lên 3.000/lít từ ngày 1-4, ngân sách tăng được thêm 11 nghìn tỷ đồng. Chúng tôi tính là xăng dầu sẽ không tăng và ta đang thấp hơn các nước, tăng thuế nhưng vẫn đảm bảo lợi ích người tiêu dùng”.

Cuối phiên thảo luận, TVQH đã biểu quyết tăng thuế BVMT đối với 6/7 mặt hàng mà Chính phủ trình, không đồng tình việc tăng thuế BVMT đối với mặt hàng dầu hỏa. Do đó thuế BVMT đối với dầu hỏa vẫn giữ nguyên như trước đây là 300 đồng/lít. Nghị quyết này sẽ có hiệu lực từ ngày 1-4.

Sửa luật phải chống được tham nhũng, lãng phí

Cùng ngày, TVQH đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu đặt vấn đề: "Nếu Luật chỉ sửa đổi một số điều thì liệu có khắc phục được tình trạng chuyển giá, tránh nộp thuế đối với các doanh nghiệp có vốn nước ngoài hay không”? Từ đó ông Giàu cho rằng, danh mục tài sản, và phương thức tính toán là nhạy cảm, ít nhất phải dự toán danh mục và phương thức chứ giao cho Chính phủ quy định rất là mơ hồ. "Theo yêu cầu chung phải tiếp cận với kế toán thế giới nhưng chúng ta chưa xem xét sửa đổi toàn diện. Vậy lần sửa đổi bổ sung này có tiếp cận được không”?- ông Giàu nói.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng nhận định, cái chúng ta chưa tiệm cận được với quốc tế thì phải đưa vào trong Luật để đạt chuẩn mực quốc tế. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị: Hệ thống pháp luật về kinh tế phải cụ thể, thống nhất với hệ thống pháp luật kinh tế nói chung vừa được Quốc hội thông qua. Ban soạn thảo cần nghiên cứu để nâng tầm dự án Luật lên mức cao hơn nữa, phải tiếp cận trình độ quốc tế chứ không thể hội nhập sâu rộng mà chưa đạt chuẩn mực quốc tế. Do đó, cần lấy ý kiến của các trường đại học về kế toán, nhà giảng dạy kế toán để đưa vào trong Luật.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, tình hình thay đổi mà Luật sửa đổi ít quá, chưa theo kịp với thực tiễn. "Thời gian qua kế toán có nhiều tồn tại, quản lý tài chính quốc gia ngân sách còn mất mát nhiều trong khi chúng ta có kế toán, kiểm tra, thanh tra. Vậy Luật này phải làm sao để góp phần đấu tranh chống lãng phí, thất thoát, tham nhũng và hội nhập quốc tế”- Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

T.Dương