Thời gian qua, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đã được các cấp ủy từ Trung ương đến cơ sở quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, đạt được những kết quả bước đầu, có tác dụng cảnh báo, răn đe, ngăn ngừa tệ tham nhũng, lãng phí. Việc thực hiện phòng, chống tham nhũng thông qua các cuộc kiểm tra của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy các cấp, qua kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm, giải quyết tố cáo đối với tổ chức đảng và đảng viên, kiểm tra tài chính đảng của ủy ban kiểm tra các cấp...

Qua kiểm tra, giám sát, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã kịp thời kết luận về ưu điểm, khuyết điểm, hạn chế, nguyên nhân; chỉ ra những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, trách nhiệm thực hiện của các tổ chức đảng, tổ chức nhà nước và cán bộ, đảng viên; kịp thời yêu cầu tổ chức, cá nhân có khuyết điểm chấn chỉnh, sửa chữa, khắc phục; xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân có khuyết điểm, sai phạm hoặc có liên quan đến tham nhũng; chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các cơ chế, chính sách, pháp luật có liên quan để góp phần phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng có chất lượng, hiệu quả hơn.

Chỉ tính trong chín tháng năm 2013, các bộ, ngành, địa phương đã tiến hành 6.312 cuộc kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về công khai, minh bạch, phát hiện 85 tổ chức, đơn vị có vi phạm; ban hành 2.588 văn bản, hủy bỏ hoặc sửa đổi, bổ sung 1.351 văn bản về chế độ, định mức, tiêu chuẩn; tiến hành 5.466 cuộc kiểm tra việc thực hiện các quy định về chế độ, định mức, tiêu chuẩn, phát hiện 210 vụ việc vi phạm; tiến hành 4.713 cuộc kiểm tra thực hiện quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp, đã xử lý 118 công chức, viên chức vi phạm; chuyển đổi vị trí công tác 16.542 cán bộ, công chức, viên chức; xử lý 41 người đứng đầu do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý, phụ trách.

Tuy nhiên, việc thực hiện công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng của ủy ban kiểm tra các cấp còn những hạn chế, bất cập, chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra. Một số ủy ban kiểm tra các cấp chưa chủ động phát hiện được dấu hiệu vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên về tham nhũng, nhất là những vi phạm trong các lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, đầu tư xây dựng cơ bản, tài chính, ngân hàng và một số lĩnh vực đặc thù như y tế, quốc phòng, an ninh, tư pháp, nghiên cứu khoa học. Một số nơi đã phát hiện dấu hiệu vi phạm và tiến hành kiểm tra chủ yếu là các nội dung đã rõ, đơn giản, ít liên quan trực tiếp đến cán bộ chủ chốt ở các cấp; hầu hết chưa kiểm tra được cấp ủy viên cùng cấp. Việc giải quyết tố cáo về tham nhũng gặp nhiều trở ngại, nhất là khó làm rõ được chứng lý vi phạm để kết luận được chuẩn xác. Mặt khác, việc tố cáo không chỉ có nội dung tham nhũng, lãng phí, mà còn nhiều nội dung khác, nên quá trình giải quyết tốn nhiều thời gian, công sức. Chỉ kiểm tra được tài chính của cấp ủy cấp dưới, ít kiểm tra được tài chính của cơ quan tài chính cấp ủy cùng cấp, nơi đã kiểm tra được cũng khó chỉ ra được dấu hiệu sai phạm về tham nhũng...

Để công tác kiểm tra, giám sát của ủy ban kiểm tra các cấp góp phần tích cực trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong Đảng, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp. Trong đó, cấp ủy các cấp cần có nhận thức đúng và có quyết tâm chính trị cao trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng đối với tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý của cấp mình. Ủy ban kiểm tra các cấp chủ động nâng cao chất lượng tham mưu, giúp cấp ủy trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát việc thực hiện đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Ban hành các nghị quyết, chỉ thị, quy định, chương trình hành động về phòng, chống tham nhũng để tạo cơ sở pháp lý cho thực hiện công tác kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực này.

Ủy ban kiểm tra các cấp chủ động có chương trình, kế hoạch và tổ chức thực hiện có kết quả công tác kiểm tra, giám sát trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm. Tập trung thực hiện tốt việc giám sát các tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên, trước hết là cấp ủy viên cùng cấp, cán bộ thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý để nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm từ khi mới manh nha để uốn nắn, nhắc nhở, cảnh báo, chủ động phòng ngừa vi phạm; nếu có dấu hiệu vi phạm thì tiến hành kiểm tra, xem xét, xử lý kịp thời, nghiêm minh. Tăng cường phối hợp các tổ chức đảng có liên quan trong công tác kiểm tra, giám sát đối với các vụ việc tham nhũng phức tạp, nghiêm trọng. Khi cần thiết, có thể thành lập các đoàn công tác liên ngành giữa Ủy ban kiểm tra của Đảng với thanh tra, kiểm toán, công an, kiểm sát để phối hợp xử lý các vụ tham nhũng nghiêm trọng và công khai kết quả xử lý của các đoàn công tác này.

Việc tiếp dân và bố trí các "hộp thư" thích hợp cần được coi trọng để nhân dân, cán bộ, đảng viên nhanh chóng cung cấp, phản ánh các thông tin vi phạm về tham nhũng của đảng viên và tổ chức đảng. Giải quyết khẩn trương những đơn thư tố cáo đối với tổ chức đảng và đảng viên có dấu hiệu vi phạm về tham nhũng, lãng phí, nhất là những tố cáo tham nhũng đã xảy ra từ nhiều năm trước, có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, liên quan đến cán bộ chủ chốt ở các cấp. Kịp thời xem xét, kết luận và xử lý nghiêm minh đối với những trường hợp có vi phạm đến mức phải xử lý.

Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra tài chính đảng đối với cấp ủy cấp dưới và của cơ quan tài chính cấp ủy cùng cấp để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra tham nhũng trong nội bộ Đảng. Những nơi có khó khăn, ủy ban kiểm tra cấp trên phải trực tiếp chỉ đạo, giúp đỡ ủy ban kiểm tra cấp dưới thực hiện kiểm tra, giám sát tài chính đảng của cơ quan tài chính cấp ủy cùng cấp; tổ chức hệ thống cơ sở dữ liệu về tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, trong đó có vi phạm về tham nhũng. Chủ động phối hợp các cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử để thu thập, cập nhật kịp thời thông tin, tài liệu về cán bộ, đảng viên vi phạm tham nhũng, phục vụ công tác quản lý, giám sát, kiểm tra.

CAO VĂN THỐNG

Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương