Bộ Giao thông Vận tải đang triển khai thí điểm hệ thống thu phí không dừng (ETC) kết hợp kiểm soát tải trọng xe trên tuyến Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên sau mở rộng và dự kiến vào tháng 5 tới sẽ áp dụng đại trà trên các trạm thu phí cả nước.

Trường hợp tài khoản thu phí của xe không đủ tiền hoặc xe không dán thẻ E-tag đi vào làn thu phí tự động, hệ thống sẽ tự động chuyển sang chế độ thu phí một dừng (MTC). Toànbộ giao dịch thu phí tại trạm bao gồm ECT và MTC đều được chuyển và lưu trữ trên mạng trung tâm dữ liệu của hệ thống. Tại bất kỳ thời điểm nào, nhà đầu tư BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao) hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đều kiểm soát được thông tin dữ liệu này qua mạng internet.

Theo Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải, bên cạnh hệ thống thu phí không dừng, Bộ Giao thông vận tải cũng đang nghiên cứu áp dụng công nghệ cân xe tự động cảm biến thạch anh thay thế cho hệ thống cân tĩnh đang được sử dụng hiện nay. Công nghệ này được đánh giá phù hợp với nhiều loại hình thái thời tiết, tốc độ xe có thể dao động từ 1-230km/giờ, độ chính xác lên tới 98%.

Khi xe đi qua hệ thống cân tự động này, thông tin về tải trọng phương tiện quá tải sẽ được hiển thị ngay trên bảng điện tử VMS đặt bên lề đường. Tất cả hình ảnh, thông tin, dữ liệu chi tiết về tải trọng mọi phương tiện đi qua trạm cân đều được chuyển về lưu trữ tại trung tâm dữ liệu. Kết quả cân xe sẽ được sử dụng để xử phạt các phương tiện vi phạm tải trọng.

Sẽ tiết kiệm 3.400 tỷ đồng mỗi năm

Là đơn vị trực tiếp xây dựng hệ thống trạm thu phí không dừng, ông Phạm Hùng Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần TASCO cho biết, năm 2016 sau khi quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên hoàn thiện việc nâng cấp, mở rộng sẽ có khoảng 100 trạm thu phí đưa vào hoạt động. Việc áp dụng các trạm thu phí ETC sẽ giúp tiết kiệm khoảng 3.400 tỷ đồng/năm.

Để dẫn chứng, ông Dũng cho biết, theo tính toán bình quân, ở mỗi trạm thu phí hiện nay, lái xe phải dừng mất 3 phút, mỗi năm có khoảng 6.000 lượt xe qua các trạm thu phí trên 2 tuyến đường này. Lợi ích về mặt thời gian nếu áp dụng công nghệ thu phí ETC sẽ tiết kiệm 2.800 tỷ đồng/năm. Ngoài ra, mỗi trạm thu phí một dừng hiện nay, riêng tiền in vé tốn khoảng 700 triệu đến 1 tỷ đồng/năm. Khi xe phải dừng thì khấu hao xe, chi phí nhiên liệu cũng tốn mấy trăm tỷ/năm.

“Người hưởng lợi trực tiếp từ dịch vụ này chính là lái xe vì mức phí không tăng lại tiết kiệm được thời gian. Nhà đầu tư cho dự án BOT cũng yên tâm hơn khi lượng phí đi qua trạm bao nhiêu thì truyền về ngân hàng kiểm soát được luôn. Các cơ quan quản lý Nhà nước cũng chống được thất thoát, tiêu cực,” Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Hồng Trường nhấn mạnh.

Trước những lo ngại về việc áp dụng công nghệ mới, phí đường bộ mà người dân phải đóng sẽ tăng lên, Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường khẳng định, mức phí chủ phương tiện phải đóng vẫn sẽ giữ nguyên như hệ thống thu phí hiện tại đang áp dụng.

Để hoàn vốn cho các nhà đầu tư BOT khi công ngày này được đưa vào triển khai trong khi mức phí vẫn giữ nguyên, Bộ Giao thông vận tải kiến nghị và đề xuất Chính phủ cho phép các nhà đầu tư được kéo dài thêm thời gian thu phí.

Sau khi thực hiện thí điểm xong Bộ Giao thông vận tải sẽ tính toán chi tiết về thiết kế mẫu cho từng trạm, tính toán về vật tư, thiết bị phục vụ cho trạm và đưa ra bộ đơn giá tiêu chuẩn cho 1 trạm trước khi áp dụng đại trà tại 35 trạm thu phí trên quốc lộ 1 đoạn từ Thanh Hóa đến Cần Thơ và Quốc lộ 14-đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên bắt đầu từ tháng Năm tới đây.

“Hệ thống này đảm bảo sự minh bạch, chính xác do sử dụng hoàn toàn phần mềm điện tử, không có tác động của con người,” Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường khẳng định.

Vạn Xuân