QĐND Online - Nằm trong các hoạt động chào mừng Giỗ Tổ Hùng Vương 2013, ngày 17- 4 (tức 8-3 âm lịch), tại Trung tâm Lễ hội - Khu Di tích Đền Hùng, hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh giầy diễn ra sôi nổi với sự tham gia của 7 đoàn: Hà Nội, Hải Dương, Hòa Bình, Hưng Yên, Yên Bái, Phú Thọ (2 đoàn).

Ngay từ tinh mơ sáng, những chuyến xe đưa các nghệ nhân làm bánh chưng, bánh giầy và nồi, mâm, gạo nếp, lá dong, thịt lợn… tập kết tại khu vực dự thi. Nhiều đoàn ở xa đã về từ những ngày trước để đảm bảo sức khỏe đua tài trong các phần thi.

Phát biểu khai mạc hội thi, ông Nguyễn Ngọc Ân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ nhấn mạnh: “Hạt gạo là tinh hoa của trời đất, là kết tinh của thành quả lao động sáng tạo của con người và món ẩm thực thuần Việt. Bánh chưng, bánh giầy chỉ Việt Nam mới có”.

Các đội gói nhanh mà bánh vẫn vuông thành, sắc cạnh.

Trong hội thi, mỗi đội thi bánh chưng gồm 3 người sử dụng 5 cân gạo nếp, 1 cân đỗ xanh, 1 cân thịt lợn, 6 tàu lá dong, 4 chiếc lạt giang… thành 10 chiếc bánh, thời gian không quá 10 phút. Sau 5 tiếng luộc, bánh không bị méo, rách lá, thành cao, vuông, đều nhau; khi bóc ra chín rền, có màu xanh, nhân ở chính giữa, thơm ngon, mùi vị hấp dẫn.

Đối với thi giã bánh giầy, với 5 nghệ nhân và 5 cân gạo ngâm sẵn, thổi xôi nửa giờ, 15 phút giã và làm thành 5 chiếc bánh mịn, trắng, dẻo, tròn đều, thành cao, ở giữa trang trí chữ “Phúc” màu đỏ…

Ở phần thi gói bánh chưng, các nghệ nhân nhanh chóng đưa những bát gạo, thịt lợn, đỗ xanh vào trong những chiếc lá rong bánh tẻ. Các nghệ nhân tập trung cao độ cho việc gói, không có động tác thừa. Không dùng khuôn, không đo đạc mà những chiếc bánh chưng vuông vức như chiếc hộp. Chừng hơn 3 phút, đội Hải Dương giơ cao biển hiệu báo đã gói xong.

Chị Trần Thị Bình, 57 tuổi, thành viên đội tuyển gói bánh chưng của đoàn Hưng Yên cho biết, chị làm nghề đã lâu ở thôn Đào Đặng, xã Trung Nghĩa, TP Hưng Yên. Cả 4 lần tỉnh tham gia hội thi, chị đều có mặt trong “đội tuyển” nên rất tự tin. Tương tự, chị Nguyễn Thị Tám, 39 tuổi, cũng thuộc đội bánh giày Hưng Yên, hàng ngày sản xuất, cung cấp bánh chưng, bánh giày cho khách đặt làm đám cưới, đám giỗ, hội nghị…nên cũng rất tự tin với cuộc thi này.

Ban tổ chức tặng quà lưu niệm cho các đoàn về dự hội thi

Trời chớm về trưa, 7 bếp nấu bánh chưng đồng loạt nổi lửa. Ở khu vực bếp của đoàn Phú Thọ 2, các chị Nguyễn Thị Hương, Nguyễn Thị Hằng và Nguyễn Thị Hoa trán bết mồ hôi, tứa nước mắt vì khói. Khi nồi bánh chưng bắt đầu sôi lục bục, các chị cho biết, địa phương có nghề truyền thống làm bánh chưng và năm nay vinh dự được gói 18 chiếc bánh chưng dâng Vua Hùng vào ngày Giỗ Tổ. Đội đã từng tham gia và giành giải nhất cuộc thi năm 2012. Năm nay, đội cũng vừa đạt giải nhì cuộc thi cấp tỉnh và sẽ quyết tâm giành giải lần này.

Trong lúc 7 nồi bánh chưng đang sôi sùng sục thì các đội bánh giầy bắt tay vào thi đấu. Mùi bánh chưng, mùi xôi nếp thơm lừng cả Trung tâm Lễ hội. Tiếng chày va vào cối đá, tạo ra những âm thanh vui tai. Nhiều người liên tưởng đến những tiếng chày “thậm thịch” thời các Vua Hùng vọng về lòng núi thiêng Nghĩa Lĩnh.

Hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh giầy năm 2013 còn phần giao lưu văn hóa, dân ca đặc sắc của các vùng miền. Các nghệ nhân trong trang phục truyền thống, chưa ráo mồ hôi vì bếp lửa, vì giã bánh, lại bước lên sân khấu hát những làn điệu dân ca ngọt ngào. Tất cả làm cho hội thi gói nấu bánh chưng, giã bánh giầy trở thành một hoạt động hấp dẫn tiêu biểu của Lễ hội Đền Hùng năm 2013.

* Kết quả hội thi:

- Thi bánh chưng: Đoàn Phú Thọ 1 (huyện Cẩm Khê) giải nhất; các đoàn Hưng Yên, Hải Dương đồng giải nhì

- Thi giã bánh giầy: Đoàn Hải Dương đạt giải nhất; các đoàn Hòa Bình, Yên Bái đạt giải nhì.

- Các đội giải nhất sẽ được UBND tỉnh Phú Thọ mời làm bánh chưng, bánh giầy dâng lên Quốc Tổ trong Giỗ Tổ Hùng Vương 2014

Bài, ảnh: ĐÀO ĐỨC HANH