Khối lượng chất thải rắn của tỉnh Quảng Nam hàng năm không ngừng tăng lên, nhưng Quảng Nam lại thiếu các hạng mục công trình xử lý rác thải đồng bộ, công suất lớn. Với công nghệ xử lý thủ công, lạc hậu như hiện nay đang là một thách thức không hề nhỏ trong công tác xử lý chất thải rắn của tỉnh này.

Nhiều năm nay, các địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Nam chủ yếu thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn và thành thị. Hai đô thị lớn là TP.Tam Kỳ và Hội An, tỷ lệ thu gom rác thải đạt 88 - 95%, trong khi đó khu vực nông thôn và miền núi chỉ đạt 35 - 42%. Đối với chất thải rắn (CTR) công nghiệp thông thường phát sinh tại các cơ sở sản xuất trong các khu, cụm công nghiệp, các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, các làng nghề..., lâu nay phần lớn các chủ nguồn rác thải tự thu gom và hợp đồng xử lý chung với CTR sinh hoạt.

Quang Nam: Kho khan trong xu ly chat thai ran - Anh 1

Thời gian gần đây, nhiều bãi rác quy mô lớn như: Tam Xuân 2 (Núi Thành), Đại Hiệp (Đại Lộc), Cẩm Hà (Hội An) luôn trong tình trạng quá tải. Quá trình vận chuyển rác thải từ các địa phương lân cận về đây xử lý không đảm bảo môi trường, bốc mùi khiến người dân bức xúc. Trước đây, do giải quyết cấp bách lượng rác thải, việc đầu tư xây dựng các công trình xử lý CTR rất tạm bợ, dễ bị ngấm sâu xuống lòng đất tràn ra môi trường bên ngoài. Theo thời gian các hạng mục này đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Lãnh đạo UBND huyện Núi Thành cho biết: Vùng biển Tam Hải đang bị ô nhiễm nặng do lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng, nên rất cần một công trình xử lý ô nhiễm tại đây. Tuy nhiên người dân địa phương lại không đồng tình cho xây dựng lò đốt rác tại chỗ, dù chính quyền địa phương đã nhiều lần vận động tuyên truyền. Người dân cho rằng, rất nhiều các công trình xử lý rác thải quy mô lớn xây dựng ở địa phương khác đầu tư nhiều nhưng hoạt động không hiệu quả. Việc tiếp tục đầu tư dự án xử lý rác thải tại đây sẽ vô tình vận chuyển rác các nơi khác về nhiều hơn.

Theo bà Lê Thị Tuyết Hạnh - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Quảng Nam thì, việc xử lý rác thải hiện nay của tỉnh Quảng Nam chủ yếu bằng hình thức chôn lấp. Trong số 20 bãi rác đang hoạt động chỉ có 6 bãi rác chôn lấp hợp vệ sinh, gồm bãi rác Tam Xuân 2, Tam Nghĩa (Núi Thành), Đại Hiệp (Đại Lộc) và 3 bãi chôn lấp ở xã Ba (Đông Giang), Đông Phú (Quế Sơn) và Trà Sơn (Bắc Trà My); 14 bãi rác thủ công còn lại với quy mô diện tích dưới 0,5ha. Hiện cả tỉnh chỉ có một nhà máy sản xuất phân compost xử lý rác sinh hoạt tại phường Cẩm Hà (TP.Hội An) với công suất thiết kế 55 tấn/ngày. Một vấn đề bất cập lớn trong xử lý CTR tại các địa phương của tỉnh Quảng Nam hiện nay là chưa phân loại rác thải tại nguồn một cách triệt để, đã gây khó khăn lớn trong công tác xử lý CTR.

Theo đánh giá của Sở Tài nguyên & Môi trường Quảng Nam thì, chính quyền các địa phương trên địa bàn của tỉnh triển khai quy hoạch quản lý CTR còn chậm. Nhiều điểm quy hoạch không còn phù hợp với tình hình phát triển. Việc lựa chọn vị trí xây dựng khu xử lý rác thải đảm bảo khoảng cách an toàn môi trường theo quy định hiện nay đang gặp rất nhiều khó khăn.

Trước thực trạng các bãi rác, khu xử lý CTR không đáp ứng được năng lực xử lý, UBND tỉnh Quảng Nam đã có chủ trương đầu tư hệ thống lò đốt theo tiêu chuẩn quy định hiện hành. Theo đó, UBND tỉnh Quảng Nam đã cho phép Công ty CP Phát triển kỹ thuật xây dựng đầu tư khu xử lý rác thải và phát điện theo hình thức PPP. Công ty này đã đề xuất xây dựng trên diện tích 5,1ha tại phần diện tích đất còn lại 21,5ha quy hoạch của khu xử lý rác thải Tam Xuân 2- Núi Thành chưa sử dụng.

Quang Nam: Kho khan trong xu ly chat thai ran - Anh 2

Tuy nhiên, Sở Tài nguyên & Môi trường Quảng Nam lại cho rằng, đề xuất của công ty này là không phù hợp. Lý do diện tích chồng lấn với diện tích đất đã cấp cho Công ty CP Môi trường đô thị làm khu xử lý rác thải Tam Xuân 2; không đảm bảo khoảng cách an toàn bởi cách nhà máy nước BOO Phú Ninh 28m; danh mục dự án chưa có trong quy hoạch sử dụng đất năm 2020 của huyện Núi Thành, chưa đăng ký trong kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của huyện, nên Sở Tài nguyên & Môi trường không thống nhất cho phép Công ty CP Phát triển kỹ thuật xây dựng đầu tư nghiên cứu địa điểm xây dựng trong phạm vi 21,5ha quy hoạch của khu xử lý rác Tam Xuân 2 với lý do đã hết quỹ đất sử dụng.

Trong cuộc họp gần đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Nam Huỳnh Khánh Toàn đã đề nghị các địa phương chủ động, phối hợp chặt chẽ với Sở Tài Nguyên & Môi trường trong việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch quản lý CTR trên địa bàn tỉnh cho phù hợp; tiếp tục duy trì và triển khai đề án quản lý CTR ở các vùng nông thôn.

                                                                                Bài & ảnh: Dương Bùi