Phát biểu tại Sở Tư pháp Mỹ hôm 17/1, Tổng thống Barack Obama đã cố gắng để cân bằng giữa các hoạt động tình báo và tự do dân sự của công chúng bằng một loạt những cải cách.

Ông cho biết các chương trình giám sát vẫn tiếp tục được thực hiện nhưng Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) sẽ không được quyền lưu trữ các dữ liệu thu thập được từ hàng triệu người dân Mỹ nữa và cho rằng cần tôn trọng tự do dân sự.

Tổng thống Barack Obama công bố một loạt những cải cách về chương trình giám sát của NSA hôm 17/1/2014.

Ông nói việc tiếp tục thu thập một số lượng lớn dữ liệu là cần thiết, giúp ngăn chặn được các cuộc tấn công khủng bố cả trong và ngoài nước, nhưng có nguy cơ bị lạm dụng.

Ông cũng khẳng định sẽ không xin lỗi vì các hoạt động tình báo của Mỹ đã hoạt động rất hiệu quả và không vi phạm pháp luật.

Ông Obama nói: "Những cải cách tôi đang đưa ra ngày hôm nay sẽ khiến người dân Mỹ tự tin hơn rằng quyền lợi của mình được bảo vệ, ngay cả khi các cơ quan tình báo và cơ quan thực thi pháp luật của chúng ta duy trì các hoạt động cần thiết để giữ an toàn cho chúng ta”.

Ông Obama cũng trấn an những người không có quốc tịch Mỹ: “mọi người trên thế giới nên biết rằng Mỹ sẽ không theo dõi những con người bình thường, không đe dọa đến an ninh quốc gia của chúng tôi. Điều này cũng được áp dụng đối với cả các nhà lãnh đạo nước ngoài”.

Ông hữa hẹn rằng Mỹ “sẽ không theo dõi thông tin liên lạc của những người đứng đầu chính phủ của những quốc gia đồng minh và thân cận”.

Ông cho biết Berlin nên tiếp tục tổ chức các cuộc hội đàm với Mỹ để thiết lập "một cơ sở rõ ràng mới cho sự hợp tác giữa các cơ quan tình báo hai nước".

Tổng thống cho biết ông sẽ không cố tìm hiểu về động cơ và hành động của Edward Snowden, người đã tiết lộ các hoạt động tình báo của Mỹ hồi năm ngoái, nhưng ông cảnh báo rằng những chi tiết về các chương trình của NSA bị tiết lộ một cách giật gân sẽ có khả năng hủy hoại các hoạt động tình báo của Mỹ trong nhiều năm tới.

Một số chào đón những cải cách của Obama nhưng một số khác lại cho rằng những cải cách trên vẫn chưa đủ để bảo vệ quyền riêng tư.

Steven W. Hawkins, giám đốc điều hành của Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết: "Những điều chỉnh về các chương trình giám sát của Tổng thống Obama sẽ chỉ được nhớ đến như là giai điệu âm nhạc trên tàu Titanic trừ khi chính quyền của ông thông qua những cải cách sâu sắc hơn”.

Những cải cách này được ông Obama đưa ra sau khi các chương trình giám sát của NSA bị tiết lộ cho thấy Mỹ đang thu thập một lượng lớn dữ liệu thông tin liên lạc của nhiều cá nhân trên toàn thế giới, và cả các nhà lãnh đạo nước ngoài, trong đó có cả Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Một tiết lộ mới nhất vừa mới được hãng tin Guardian của Anh công bố hôm 16/1 cho hay, các cơ quan tình báo của Mỹ đã thu thập và lưu trữ gần 200 triệu tin nhắn văn bản mỗi ngày trên toàn cầu.

Phạm Khánh