Tìm mộ liệt sỹ là một nguyên vọng chính đáng của thân nhân liệt sỹ. Để thực hiện nguyên vọng đó, rất nhiều gia đình thân nhân liệt sỹ đến các "Trung tâm ngoại cảm" để qua đó có hy vọng toại nguyện được nguyện vọng.

Là người lính đã có mặt ở chiến trường Trị Thiên, Campuchia, Lào và biên giới phía Bắc; tôi thấy đồng đội tôi hy sinh trong muôn vàn tình huống khác nhau. Anh em trên đường xuất kích hi sinh, có đồng chí được chuyển về tuyến sau nhưng có đồng chí không chuyển được phải mai táng tại nơi hy sinh trong đêm. Lúc thực hành chiến đấu trời đổ mưa, nước trên nguồn đổ về, thế là cuốn trôi anh em theo dòng nước lũ.

Trong chiến đấu, có những đồng đội tôi bị trọn vẹn một quả bom, một quả pháo kích, thi thể các anh bị xẻ chia mỗi nơi một phần nhỏ. Vậy thì sao có "mộ" cho các anh đây? Vì vậy, việc tìm mộ liệt sỹ không đơn giản, và ai cũng tìm thấy được mộ.

Trước hết tôi mong các thân nhân có nguyện vọng tìm mộ liệt sỹ trước khi đến các trung tâm này nên làm một số việc sau đây:

1- Tìm hiểu rõ về đơn vị của liệt sỹ trước lúc hy sinh.

2- Tìm hiểu hoàn cảnh hy sinh của liệt sỹ (việc này cũng không phải dễ) qua các kênh thông tin: Đơn vị liệt sỹ, đồng đội của liệt sỹ đang còn sống, đặc biệt là qua kênh "Nhắn tìm đồng đội" trên Internet để hỗ trợ tìm kiếm.

3- Khi có đấu hiệu khả quan thì hãy đến các trung tâm có uy tín chứ đừng tới các trung tâm rởm.

4- Khi được trung tâm hướng dẫn đến nơi tìm hài cốt, nếu có sự nghi ngờ thì phải dừng lại việc tìm kiếm. Đừng có cố làm theo kiểu "cố đấm ăn xôi". Mang hài cốt của người khác về thì chẳng hay ho một chút nào; coi chừng gặp hậu họa.

5- Nếu có hài cốt mang về thì phải làm ADN để xác minh cho chính xác (trừ các trường hợp đã biết thật sự chính xác).

Tôi cũng đề nghị phải xử lý thật nghiêm khắc trung tâm nào chỉ điểm tìm sai, bốc hài cốt người khác về. Trung tâm đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và phải bồi thường chi phí cho gia đình. Mặt khác, đề nghị chính quyền các cấp nghiên cứu dẹp ngay các trung tâm rởm. Không thể lợi dụng liệt sỹ để làm ăn bất chính.

Nguyễn Xuân