GiadinhNet - Thời gian gần đây người dân tại Thanh Hóa liên tục có phản ánh đến Báo GĐ&XH về việc UBND tỉnh này đã phải chi hàng chục tỉ đồng cho dự án bảo tồn Đàn tế Nam Giao (nằm trong quần thể di tích Thành nhà Hồ) nhưng đổi lại là những công trình khiếm khuyết. Theo đó, có những hạng mục quy mô nhỏ nhưng có chi phí lên tới vài trăm triệu đồng; có hạng mục kiên cố mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp...

Nhà vệ sinh ở Đàn tế Nam Giao được quyết toán tới hơn 360 triệu đồng. Ảnh: P.V

Tiền tỉ và kỳ vọng

Năm 2004, Đàn tế Nam Giao (nằm trong quần thể Di tích Thành nhà Hồ, xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) được phát lộ. Vị trí này nằm cách cổng thành khoảng 2,5km về phía Đông Nam, tọa lạc tại núi Đốn Sơn. Đàn tế Nam Giao được cho là nơi mà hàng năm vương triều nhà Hồ tiến hành lễ tế trời, cầu cho quốc thái dân an, vương triều trường tồn.

Tháng 6/2011, người dân cả nước nói chung và tỉnh Thanh Hóa nói riêng vui mừng, tự hào khi UNESCO công nhận Di tích Thành nhà Hồ là Di sản văn hóa thế giới. Thành nhà Hồ cũng được Chính phủ đưa vào danh sách là một trong 48 di tích Quốc gia đặc biệt. Vì vậy, việc giữ gìn, bảo vệ di tích này là cấp thiết và được coi trọng.

Năm 2012, UBND tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư trên 10 tỉ đồng (tròn số) cho Trung tâm Bảo tồn di sản Thành nhà Hồ làm chủ đầu tư Dự án Bảo tồn cấp thiết di tích đã xuất lộ ở Đàn tế Nam Giao và các công trình phụ trợ huyện Vĩnh Lộc. Có thể nói, khi đầu tư hàng chục tỉ đồng cho dự án này, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và người dân đều kỳ vọng sẽ có những công trình xứng tầm, tôn tạo, bảo tồn những giá trị văn hóa lịch sử tại đây.

Tuy nhiên, khi hoàn thành dự án, người dân đến tham quan Đàn tế Nam Giao giật mình phát hiện nhiều hạng mục công trình được làm một cách cẩu thả. Nổi bật trong các công trình mà dự án này đã xây dựng là nhà đón tiếp, diện tích trên 80m2 xây tường gạch, gỗ táu mật (khoảng trên 19 mét khối gỗ). Công trình đã được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp nhận quyết toán tới trên 1,6 tỉ đồng.

Hai năm sử dụng đã xuống cấp

Nhiều hạng mục nhà tiếp khách trên 1,6 tỉ đồng bị xuống cấp sau thời gian ngắn.

Hơn 2 năm sử dụng, phần gỗ của ngôi nhà nhiều chỗ đã nứt toác; các mộng gỗ hở toang hoác, các thanh bậu cửa trước nhà nứt nẻ. Phần đầu hồi bên trái ngôi nhà thậm chí không được trát vữa. Theo điều tra của phóng viên, nhà tiếp khách được UBND tỉnh Thanh Hóa quyết toán trên 1,6 tỷ đồng. Trong đó, phần xây dựng thông thường là 262 triệu đồng, phần chống mối là 29 triệu đồng. Ngoài ra là khoản “chi phí chuyên ngành” với số tiền lên tới 1,335 tỉ đồng.

Hạng mục tiếp theo của dự án biểu lộ bất thường đó là việc xây dựng nhà vệ sinh. Theo quan sát của phóng viên, ngay gần cổng vào Đàn tế Nam Giao, chủ đầu tư (Trung tâm Bảo tồn di sản Thành nhà Hồ) cho xây một nhà vệ sinh công cộng rộng hơn 20m2, chia làm hai, một bên cho nam, một bên cho nữ. Nhà vệ sinh nam có 3 ca bin tiểu đứng, bệ xí, máy sấy tay và thiết bị cảm ứng xả nước (có chữ Trung Quốc). Một người dân ở đây bức xúc: “Công trình ton hỏn thế này được người ta quyết toán trên 360 triệu đồng đấy. Với số tiền này, tôi có thể xây được một cái nhà khang trang để ở”.

Con số khiến phóng viên phải giật mình khi biết công trình nhà vệ sinh như “chuồng chim” này đã được UBND tỉnh Thanh Hóa quyết toán cho chủ đầu tư số tiền trên 360 triệu đồng. Để được quyết toán với số tiền trên, công trình này đã liệt kê tới 115 phần việc phải thực hiện (khối lượng xây dựng, thiết bị).

Để làm rõ việc có hay không khuất tất khi xây dựng tại dự án có ý nghĩa bảo tồn giá trị lịch sử văn hóa này, chúng tôi đã làm việc với Sở Tài chính Thanh Hóa (đơn vị thẩm định, có tờ trình UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt quyết toán cho dự án). Cán bộ đại diện Sở này cho rằng, quá trình làm hồ sơ quyết toán rồi trình lãnh đạo UBND tỉnh ký là căn cứ vào các chứng từ kèm theo, hồ sơ quyết toán các hạng mục không còn lưu tại Sở.

Còn khi làm việc với phóng viên, ông Đỗ Quang Trọng, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thành nhà Hồ lý giải rằng, do gấp rút về thời gian nên quá trình xây dựng (nhà tiếp khách- PV) có phần không xử lý được. Ông Trọng cũng giải thích rằng, vì lý do thời tiết và tính chất của gỗ nên có hiện tượng gỗ bị nứt nẻ. Còn về công trình nhà vệ sinh thì ông này tự tin cho rằng mọi cái đều thể hiện trong hồ sơ.

Thiết nghĩ, UBND tỉnh Thanh Hóa cần nhanh chóng vào cuộc kiểm tra làm rõ các hạng mục của công trình này, giải đáp những thắc mắc, nghi ngại của người dân.

Hà Thiều