Một nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ phụ trách các vấn đề về châu Âu đã phải lên tiếng xin lỗi vào hôm thứ năm tuần qua (6.2) về những bình luận không đúng mực của mình đối với Liên minh châu Âu.

Bà Victoria Nuland, trợ lý ngoại trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu và Á-Âu đã nói từ “mẹ kiếp thằng châu Âu” trong một cuộc điện đàm riêng tư với đại sứ Mỹ ở Ukraine- Geoffrey Pyatt và nó đã được thu lại rồi phát tán trên mạng.

Trong cuộc hội thoại, bà Nuland- cựu đại sứ tại NATO và phát ngôn viên của Bộ ngoại giao Mỹ, đã đề cập đến những nỗ lực chậm chạp của châu Âu trong việc giải quyết tình trạng tê liệt chính trị ở Ukraine, cũng như cuộc khủng hoảng tài chính đang lờ mờ hiện ra ở nước này.

Ông Pyatt và bà Nuland cũng đánh giá về kỹ năng chính trị của các chính trị gia thuộc đảng đối lập Ukraina, trong đó bà Nuland thẳng thắn nói bà không muốn nhìn thấy mặt nhà lãnh đạo đối lập Vitali Klitschko nằm trong bộ máy chính phủ, và ông Pyatt cũng đồng tình với quan điểm trên.

Cả hai cũng chê một chính trị gia khác là ông Arseniy Yatsenyuk, người được đề xuất chiếc ghế thủ tướng, là thiếu kinh nghiệm kinh tế. Và còn cả một nhân vật khác nữa là Klitschko, người được đề xuất vào chức phó thủ tướng. Cả hai cũng đồng thời đề cập đến sự can thiệp sâu của Mỹ trong việc giải quyết các vấn đề của Ukraina.

Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ- Jen Psaki thừa nhận việc ghi âm là có thực và cho biết Nuland đã xin lỗi các quan chức châu Âu. Nhưng các quan chức Mỹ cũng đã nhanh chóng chuyển hướng sự chỉ trích sang Nga chính họ là tác giả của vụ phát tán này chỉ vì Nga tức giận Mỹ nhúng tay quá sâu vào công việc nội bộ của Ukraina.

Việc ghi âm và phát tán cuộc nói chuyện điện thoại đối với một quan chức Mỹ là trường hợp đầu tiên được ghi nhận và nó được thực hiện bởi chính phủ Nga, thư ký báo chí Nhà Trắng- Jay Carney đã phát biểu với các phóng viên.

Đoạn ghi âm chửi thề của Nuland được phát tán trên mạng YouTube, thời điểm bà Nuland đến Ukraina để tham dự các cuộc đàm phán. Không những thế, đoạn ghi âm chửi thề còn xuất hiện trên một website bằng tiếng Nga mà có lượng độc giả theo dõi rất lớn. Website này đã giật tít đoạn ghi âm trên là “Con rối của Maidan” (tên thông tục của Quảng trường Độc Lập của Kiev).

Cuộc khủng hoảng chính trị tại Ukraina đã manh nha từ mùa thu năm ngoái, khi Tổng thống Viktor Yanukovych đột ngột rút khỏi đối tác thương mại Liên minh châu Âu để tham gia liên minh kinh tế với Nga sau lời ngon ngọt của Nga sẽ cung ứng cho Kiev khoản vay 15 tỉ USD, mà phía Mỹ và châu Âu gọi đó như một khoản hối lộ trắng trợn.

Nga đã đe dọa rằng họ sẽ dùng các biện pháp trừng phạt thương mại nếu Ukraina ký kết hiệp ước với Liên minh châu Âu. Bên cạnh đó, Nga cũng đã dùng thủ thuật để duy trì sự ảnh hưởng đến Ukraina và cả tổng thống Yanukovych, người được xem là có tư tưởng thân Nga.

Nga đã cho Ukraina vay 3 tỉ USD nhưng đã bị hoãn lại sau khi chính phủ của tổng thống Yanukovych nhượng bộ chính trị phe đối lập hồi tháng rồi.

Cuộc hội thoại giữa hai người chỉ kết thúc khi bà Nuland nói bà sẽ sắp xếp một cuộc điện thoại từ phó tổng thống Biden để tiếp tục gây áp lực lên ông Yanukovych. Bà nói Biden rất giỏi gây áp lực lên người khác. Biden và Yanukovych đã nhiều lần nói chuyện với nhau trong tháng rồi.

Vũ Kiều (theo washingtonpost)