Các nước Thỗ Nhĩ Kỳ, Iran và Iraq tích cực hợp tác với nhau trong việc giải quyết vấn đề Trung Đông, sự gắn kết là do Mỹ, NATO hay nhờ Nga?

Ankara dự định tăng cường hợp tác với cả Tehran và Moscow để giải quyết xung đột ở Syria cũng như trong cuộc chiến chống khủng bố và ổn định tình hình khu vực Trung Đông, Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ, Mevlut Cavusoglu cho biết.

Trước đó, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng và An ninh Hội đồng Liên bang ông Viktor Ozerov nói rằng, Thổ Nhĩ Kỳ có thể cho Nga sử dụng căn cứ không quân “Incirlik” để tạo điều kiện cho các hoạt động chống khủng bố ở Syria.

Cách đây không lâu các máy bay ném bom Nga đã cất cánh từ sân bay của Iran là “Hamadan” và tấn công các căn cứ của lực lượng “Nhà nước Hồi giáo IS” trong lãnh thổ của Syria. Lần đầu tiên kể từ khi kết thúc Chiến tranh Thế giới II, Iran cho phép các máy bay chiến đấu của một quốc gia nước ngoài thực hiện các hoạt động quân sự từ lãnh thổ của mình.

Nga kich Tho-Iran lien minh: Suc ep ngan can len Saudi Arabia - Anh 1

Tu-22M3 tại căn cứ không quân “Hamadan” của Iran

Chủ tịch Viện Hàn lâm về vấn đề địa chính trị, Tiến sĩ Khoa học Quân sự Konstantin Sivkov giải thích rằng, việc triển khai các máy bay ném bom của Nga tại Iran như là bước đầu tiên để hướng tới việc tạo ra một liên minh chính trị giữa hai nước.

Tại sao Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ, ba nước lớn đóng vai trò quan trọng ở khu vực Trung Đông lại đột nhiên bắt đầu phát triển mạnh mẽ hợp tác quân sự? Thậm chí, họ đã hình thành một liên minh chính trị.

Trong tháng mười một năm ngoái, sau khi chiếc máy bay ném bom Su-24 của Nga bị bắn hạ bởi Không quân Thổ Nhĩ Kỳ, các phương tiện truyền thông phương Tây đã chờ đợi “một cuộc đấu tranh quyết liệt giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ”.

Nhưng ngược lại, sau một thời gian mối quan hệ giữa hai nước này căng thẳng thì sau cuộc họp của các nhà lãnh đạo hai nước hôm 9 tháng 8, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ từ kẻ thù đã trở thành bạn bè, mở ra một chương mới trong lịch sử quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ.

Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở ông Nga Umit Yardym thừa nhận rằng, sự hợp tác giữa Moscow và Ankara về vấn đề Syria sẽ được diễn ra thường xuyên.

Thành viên của Ủy ban Hội đồng Liên bang về các vấn đề quốc tế Igor Morozov cho biết: “Thổ Nhĩ Kỳ đã sẵn sàng tham gia các hoạt động chống khủng bố của Nga ở Syria”.

Tuy nhiên, mối quan hệ hợp tác mà phía Thổ Nhĩ Kỳ muốn phát triển còn hơn cả vấn đề Syria. Thổ Nhĩ Kỳ không loại trừ khả năng hợp tác kỹ thuật quân sự với Nga.

Theo ông Mevlut Cavusoglu, “Thổ Nhĩ Kỳ dự định phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng mình và chúng tôi đã sẵn sàng xem xét khả năng hợp tác với Nga trong lĩnh vực này”.

Khi được hỏi về lý do của việc tìm kiếm sự hợp tác với Nga, ông Cavusoglu không hài lòng và nhận định rằng, các nước NATO đang lo lắng về việc hợp tác giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Nga trong lĩnh vực này.

Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập NATO vào năm 1952, mặc dù Thỗ Nhĩ Kỳ nằm trên lục địa Âu-Á nhưng nó giữ một vị trí chiến lược như là “cửa ngõ phía Nam” của châu Âu. Và đặc biệt đây là một nước Hồi giáo thế nên Thỗ Nhĩ Kỳ đã không có được sự tin tưởng của các quốc gia chủ chốt NATO trong lĩnh vực hợp tác quân sự và các lĩnh vực quan trọng khác.

Và khi Thổ Nhĩ Kỳ tìm kiếm sự hợp tác mới ông Cavusoglu nói: “Nếu ai đó không muốn hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực này, thì cũng không làm ảnh hưởng đến sự hợp tác của chúng tôi với các nước khác. Đó là điều quan trọng. Chúng tôi thực hiện theo nguyên tắc và mong muốn của chúng tôi đó là tăng cường phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của riêng mình”.

Mâu thuẫn với NATO trong việc tiếp cận các cuộc chiến chống lại IS ở Syria và cuộc đảo chính thất bại có thể là nguyên nhân để Ankara chuyển hướng sang hợp tác với Nga.

Theo thông tin trước đó, Recep Tayyip Erdogan đã chỉ huy đẩy lùi cuộc đảo chính quân sự là nhờ Moscow đã cho ông kết quả sự trinh sát từ trước. Trong tình huống nguy cấp nhất không phải NATO mà là Nga đã giúp đỡ Thổ Nhĩ Kỳ. Có thể chính vì hành động này đã giúp ông Erdogan nhận ra “ai là bạn và ai là kẻ thù” và thậm chí ông đe dọa rút khỏi NATO.

“Sau đó là cuộc gặp giữa hai nhà lãnh Erdogan và Tổng thống Putin, điều này làm cho phương Tây cảm thấy không chỉ lo lắng mà còn sợ hãi", ông Cavusoglu cho biết.

Giống như Thổ Nhĩ Kỳ, Iran đã chọn Nga để thoát khỏi sự tuyệt vọng.

Bộ Quốc phòng Liên bang Nga 18 tháng 8 cũng khẳng định rằng, các máy bay ném bom cất cánh từ căn cứ “Hamadan” của Iran là Tu-22M3 và Su-34 đã thực hiện các cuộc không kích vào các vị trí của IS trong tỉnh Deir ez-Zor, Syria.