(CATP) Cuộc sống vất vả và bệnh tật khiến người đàn bà ngồi trước mặt tôi trông héo úa hơn cái tuổi thực của chị rất nhiều. Chồng chị là thương binh nặng, qua đời do vết thương tái phát đã hơn ba năm. Vậy mà gõ bao nhiêu cơ quan, chị vẫn chưa được hưởng chế độ của chồng. Không nhà cửa, không tài sản, chị cùng con gái làm thuê đắp đổi qua ngày. Con gái đi lấy chồng, chị lại một mình lẻ loi trong căn phòng trọ gần chục mét vuông ở khu công nghiệp Sóng Thần. Tuổi trẻ qua đã lâu, cái già sầm sập tới, chị chỉ mong được nhận số tiền tuất ít ỏi của chồng để cuộc sống đỡ vất vả hơn nhưng điều đó đến giờ vẫn xa tầm tay dù chị danh chính ngôn thuận là vợ liệt sĩ, vợ có hôn thú đàng hoàng.

Chị Phan Thị Thanh Toàn trình bày với phóng viên

Hai mươi bốn tuổi, cô gái quê Phan Thị Thanh Toàn rời quê hương xứ Nghệ vào Trung tâm Điều dưỡng thương binh Long Đất ở Long Điền, Bà Rịa - Vũng Tàu, sống cùng anh trai là thương binh nặng trở về từ chiến trường Tây Nam. Giúp anh chị chăm sóc các cháu và tăng gia sản xuất, từ sáng đến tối, Toàn luôn chân luôn tay với công việc. Cảm mến cô gái siêng năng chăm chỉ, anh thương binh nặng Đinh Văn Dia, bạn chiến đấu của anh Tịnh, anh trai Toàn, ở cùng khu tập thể, thương cô lúc nào không hay. Toàn cũng thế, mặc sự cấm cản của anh trai cùng lời khuyên chân thành của bạn bè, Toàn vẫn yêu người thương binh gốc Quảng Ngãi dù biết gắn bó với anh sẽ rất thiệt thòi. “Người ta chân tay lành lặn còn không nuôi nổi vợ con huống gì... Mày nhìn anh đi!”, anh Tịnh nhiều lần nhỏ to với em gái nhưng vợ chồng là duyên số. Không áo cô dâu, không đám cưới linh đình, chị Toàn lặng lẽ về bên anh Dia, lặng lẽ chăm sóc, nâng giấc cho anh những khi trái gió trở trời, vết thương tái phát.

Năm 1991, anh chị sinh con gái đầu lòng. Hạnh phúc muộn mằn tưởng sẽ bền lâu nhưng cuộc đời mấy ai đoán được chữ ngờ. Anh Dia có người phụ nữ khác, mâu thuẫn vợ chồng xảy ra thường xuyên. Năm 2006, chị Toàn dắt con gái rời căn nhà tập thể ở trung tâm điều dưỡng thương binh, lên Bình Dương kiếm sống. Ít lâu sau, anh Dia đưa người phụ nữ kia về chung sống nhưng về mặt pháp lý, chị Toàn vẫn là vợ hợp pháp.

Năm 2008, anh Dia điện thoại cho chị Toàn, đề nghị chị về để giải quyết thủ tục ly hôn nhưng mải miết với mưu sinh, chị Toàn không về. Thủ tục ly hôn giữa chị Toàn và anh Dia vì thế mà vẫn không thể hoàn tất.

Hai năm sau, khi chị Toàn về lo đám tang cho mẹ chị ở Tân Kỳ, Nghệ An thì cũng là lúc vết thương của anh Dia kịch phát và anh không qua khỏi. Trở lại miền Nam, về trung tâm điều dưỡng, chị mới được biết lúc làm chế độ cho thân nhân liệt sĩ, mẹ con chị không được đưa vào danh sách thân nhân của anh Đinh Văn Dia. Khi chị Toàn thắc mắc thì Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng Thương binh và Người có công Long Đất lúc đó là ông Phùng Đức Hải cho chị biết, toàn bộ hồ sơ đã được chuyển ra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Đáng lẽ ra, phải khắc phục sai sót bằng cách bổ sung tên hai mẹ con chị Phan Thị Thanh Toàn vào hồ sơ nhưng ông Hải không làm mà đề nghị chị tự liên hệ. Suốt gần ba năm, chị Toàn gửi đơn ra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội rồi Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Quảng Ngãi, quê của anh Dia nhưng chị vẫn chưa được giải quyết chế độ. Rất nhiều lý do được đưa ra và chị cứ mòn mỏi đợi chờ.

Ngày 17-12, chúng tôi liên hệ với anh Đinh Duy Long, người thụ lý hồ sơ của chị Toàn ở Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Quảng Ngãi, anh Long cho biết ngoài chị Toàn ra, trước khi nhập ngũ anh Dia còn có vợ con ở Sơn Hà, Quảng Ngãi tuy nhiên, người vợ này không có hôn thú. Trước câu hỏi của phóng viên về việc chị Toàn gửi đơn đã gần 9 tháng nhưng Sở Lao động -Thương binh và Xã hội Quảng Ngãi không có công văn trả lời đơn thư của chị, anh Long cho biết việc xác minh vẫn chưa xong. Khi chúng tôi đặt câu hỏi về hướng giải quyết đối với trường hợp của chị Toàn, anh Long tỏ thái độ khó chịu: “Chúng tôi còn phải chờ xác minh”, sau đó anh này cúp máy. Không biết chị Toàn còn phải chờ đến bao giờ?

Trao đổi với phóng viên, Thầy thuốc Ưu tú - bác sĩ Phan Bá Thống, Phó giám đốc Trung tâm Điều dưỡng Thương binh và Người có công Long Đất, khẳng định chị Phan Thị Thanh Toàn đủ điều kiện để hưởng chế độ trợ cấp của vợ liệt sĩ theo luật định. Việc chị không có tên trong danh sách thân nhân liệt sĩ Đinh Văn Dia là sai sót từ thời lãnh đạo trước. Hiện tại hồ sơ của chị Toàn do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Quảng Ngãi thụ lý giải quyết. Trong trường hợp cần sự hỗ trợ của trung tâm thì trung tâm vẫn sẵn sàng.