(HNM) - Sau hơn 13 năm ra đời và phát triển, máy tìm kiếm (MTK) Google đã "phủ bóng" hầu khắp thế giới và trở thành công cụ thân thiết của cộng đồng sử dụng internet. Tuy nhiên, có rất nhiều người vẫn muốn giành lại "miếng bánh" từ "ông lớn" nói trên, khi mà Google vì nhiều lý do khác nhau đã không có được kết quả tốt. Vài năm gần đây, người ta chứng kiến sự nở rộ của các MTK tiếng Việt.

Đường ra... biển lớn Google hiện đang là cỗ máy tìm kiếm số một trên thế giới, nhưng luôn đứng sau các website tìm kiếm nội địa ở các nước như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Phi-líp-pin... Niềm tin sẽ thành công trong cạnh tranh này đã mở ra một "sân chơi" mới tại Việt Nam. Cách đây 8 năm, khi internet du nhập chưa lâu, Công ty Tinh Vân đã xây dựng MTK với khẩu hiệu "vì niềm đam mê tìm kiếm thuần Việt" có tên vinaseek.com. Ra đời vào thời điểm Google có những bứt phá mạnh mẽ, cộng với sự đầu tư chưa mạnh nên Vinaseek không nhận được nhiều sự quan tâm. Bẵng đi một thời gian dài, từ năm 2007 trở đi, các cỗ MTK "thuần Việt" mới tái khởi động mạnh mẽ và đi sâu vào tìm kiếm nhạc, phim, tổng hợp thông tin. Những cái tên như baomoi, 7sac, Zing Mp3, Tuyetdieu, Monava, Socbay, uizaa... mới xuất hiện nhưng đã được nhiều người trong nước sử dụng. Trong số các MTK thuần Việt nói trên, hiện trang tổng hợp thông tin baomoi.com là một trong những sản phẩm được đông đảo người Việt sử dụng. Baomoi.com là một website tổng hợp thông tin tiếng Việt hoàn toàn được điều khiển tự động bởi máy tính. Mỗi ngày gần 3.500 tin tức từ hơn 60 nguồn chính thức của các báo điện tử và trang tin điện tử Việt Nam được tự động tổng hợp, có thể tự động so sánh loại bỏ các văn bản giống nhau để tránh trùng lặp. MTK này cũng vừa bổ sung chức năng đọc báo qua điện thoại di động (BMM), có thể hỗ trợ tới hơn 200 dòng điện thoại đang dùng phổ biến tại Việt Nam. BMM có khả năng hỗ trợ tiếng Việt có dấu hoàn chỉnh trên mọi loại máy; hiển thị toàn văn nội dung và có ảnh minh họa, cập nhật được liên tục... Hiện đã có đến 50.000 người dùng điện thoại di động sử dụng công cụ tìm kiếm này. Năm 2008, Vinaseek trở lại ấn tượng với hình ảnh mới: xalo.vn, với kinh phí 2 triệu USD từ Tập đoàn Dữ liệu quốc tế IDG và được đánh giá rất cao trên thị trường MTK tiếng Việt. Xalo.vn bao quát gần như mọi mảng: nhạc, rao vặt, tin tức, dịch, video, blog và sắp tới có thể là tìm thông tin chuyên sâu trong một lĩnh vực như y tế, tài chính, du lịch... Sau gần 2 năm phát triển, xalo.vn được xếp vào một trong 25 website được dùng nhiều nhất Việt Nam cho thấy công cụ này đã phần nào san sẻ được thị phần của các MTK khác, đặc biệt là Google... Tận dụng lợi thế sân nhà Đại diện của Quỹ Đầu tư mạo hiểm IDG cho biết, các công cụ tìm kiếm của Việt Nam đang phát triển mạnh, có thể thấy qua ba yếu tố: các cỗ máy tìm kiếm tập trung phát triển những tính năng mà các MTK lớn trên toàn cầu như Google hay Yahoo! chưa có được; khả năng tìm kiếm hỗ trợ tiếng Việt cao; tìm kiếm theo chiều dọc phong phú (video, hình ảnh, nhạc, blog...). Tuy nhiên, xét về khả năng tìm kiếm thông tin trên mạng, trang web, Google vẫn là số một. Nhưng nếu xét theo tìm kiếm chiều dọc, các MTK của Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh. Thậm chí, xalo.vn đặt mục tiêu là đến năm 2010 sẽ đáp ứng khoảng 35% nhu cầu tìm kiếm trong nước. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, để các MTK trong nước có thể cạnh tranh ngang ngửa với những "ông lớn" cần sự nỗ lực lớn. Nếu so với thành công của Baidu.com (MTK tiếng Hoa do người Trung Quốc phát triển) thì có thể thấy ngay ưu thế nổi bật mà Google không có đó là sự hỗ trợ Hoa ngữ. Trong khi đó, tại Việt Nam, điều này chỉ có lợi thế khi Google chưa hỗ trợ ngôn ngữ tiếng Việt. Nhưng khi Google đã hỗ trợ Unicode, tiếng Việt với hệ chữ La-tinh thì chuyện họ xâm nhập mạnh tại Việt Nam không có gì khó hiểu. Ngoài ra, việc sử dụng nguồn thông tin có bản quyền hay chưa trên các MTK cũng là một hạn chế của sự phát triển các MTK thuần Việt. Ông Phạm Thúc Trương Lương (Công ty Tinh Vân) cho biết: Tiềm năng phát triển của MTK trong nước phụ thuộc nhiều vào tốc độ phát triển của thị trường quảng cáo trực tuyến và thương mại điện tử. Sự phát triển của thương mại điện tử, nội dung số và các nhu cầu khác trên mạng cũng sẽ chi phối và định hướng nội dung tìm kiếm tiếng Việt trong tương lai. Ví dụ, thương mại điện tử phát triển sẽ phát sinh nhu cầu tìm kiếm thông tin về hàng hóa, thông tin về mua bán... Dự báo, chỉ một thời gian ngắn nữa, ở Việt Nam sẽ xuất hiện những phần mềm tìm kiếm bóc tách nội dung, từ đó hình thành và phát triển lên web thế hệ thứ 3 là web ý thức (semantic web) với nhiều tính năng nổi trội. Nhưng ngay từ bây giờ, cuộc cạnh tranh sôi động của thị trường MTK trực tuyến "thuần Việt" với Google, Bing là điều đáng mừng, giúp người Việt có thêm nhiều điều kiện tiếp xúc với nguồn tri thức vô tận của nhân loại qua internet. Trà My