GiadinhNet - Hàng trăm người của một xã thuần nông Thanh Văn (huyện Thanh Oai, Hà Nội) được hưởng “lương hưu” là một chuyện lạ lẫm, từng được tung hô như mô hình mới mẻ. Tuy nhiên, đến khi các cơ quan chức năng vào cuộc, nguồn gốc bí ẩn của khoản “lương hưu” này mới được lộ sáng, cho thấy cả những dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội Đinh Trường Thọ thông tin vụ việc. Ảnh: Việt Nguyễn

Quỹ “khủng”

Chiều 26/8, tại cuộc giao ban báo chí thường kỳ của Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Thành ủy đã công bố một thông tin chấn động về những vi phạm nghiêm trọng trong quản lý đất đai ở xã Thanh Văn (huyện Thanh Oai), lập và quản lý quỹ trái phép diễn ra ở xã thuần nông này. Đáng chú ý, theo lời ông Phan Đăng Long, Phó trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, mô hình “nông dân có lương hưu” ở xã Thanh Văn thậm chí từng được ca ngợi là mô hình tốt, được một số đoàn Trung ương về thăm.

Thực tế, theo kết quả của Đoàn khảo sát (Ủy ban Kiểm tra Thành ủy), nguồn “lương” của những người dân chân lấm tay bùn ở xã Thanh Văn đều từ một quỹ với cái tên khá “kêu” là Quỹ phúc lợi và bảo hiểm nông dân. Quỹ này đã có tới 1.423 người trên toàn địa bàn xã tham gia. Trong đó có 678 người đã được hưởng “lương hưu” với mức 400.000 đồng/người/tháng. Quỹ quản lý số tiền tới hơn 53,6 tỷ đồng. Những người tham gia đều là nông dân, thu nhập chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ.

Để có được hơn 53,6 tỷ đồng làm quỹ đó, các thôn của xã Thanh Văn đã thu từ dân số tiền 90,7 tỷ đồng từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái quy định pháp luật để đầu tư công trình hạ tầng của các thôn và nộp vào Quỹ. “Việc thu tiền có công khai đến người dân, nhưng không mở sổ sách kế toán theo dõi, thống kê lưu trữ; quy trình giám sát việc thu, chi không chặt chẽ, không có chứng từ cụ thể… Đến nay, các thôn còn nợ tiền đầu tư xây dựng cơ bản 17,087 tỷ đồng; các công trình hạ tầng cấp thôn được xây dựng không có thiết kế, dự toán, được quản lý theo kinh nghiệm, dẫn đến một số chi phí không đúng, gây thất thoát kinh phí… dẫn đến tình trạng người dân bức xúc gửi đơn tố cáo…”, ông Đinh Trường Thọ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy thông tin với báo giới.

Bí ẩn sau mô hình lạ

Đằng sau sự hay ho của mô hình “nông dân có lương hưu”, rất bất ngờ, đã manh nha tồn tại từ gần 10 năm. Đoàn khảo sát của Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội cho biết, ngay từ năm 2005, UBND huyện Thanh Oai đã thanh tra và kết luận xã Thanh Văn và các thôn tổ chức chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giao đất và cho thuê đất, sử dụng đất sai mục đích, vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất đai. Nhưng các sai phạm đó không được chấm dứt mà tiếp tục tái diễn nghiêm trọng hơn. Chính quyền xã và các thôn đã tổ chức “làm phép” với đất đai thuộc phạm vi mình quản lý để xây dựng hạ tầng nhưng phần lớn nộp vào Quỹ phúc lợi và bảo hiểm nông dân.

Cơ quan của Thành ủy đánh giá, phần lớn nguồn vốn hình thành Quỹ để “trả lương hưu” cho nông dân là từ những vi phạm nghiêm trọng đó. Thậm chí, quỹ này được thành lập và hoạt động chưa có cơ sở pháp lý; Ban quản lý Quỹ không có tư cách pháp nhân, hoạt động thu chi không có con dấu riêng, nên các chứng từ kế toán chưa đảm bảo đầy đủ yếu tố hợp lệ, hợp pháp theo Luật kế toán. “Ngoài ra, việc quy định mức thu đóng góp của các thành viên và mức chi trả lương hưu, phụ cấp, chi hội nghị, tiếp khách, hội họp, chi hỗ trợ hoạt động của chính quyền… được thực hiện ngoài quy định”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đinh Trường Thọ tiết lộ.

Ngoài ra, kế toán của Quỹ chưa mở sổ cái để tổng hợp cân đối các khoản kế toán đã sử dụng, mà mở sổ chi tiết tài khoản tiền gửi ngân hàng, thực chất là để theo dõi các khoản tiền cho các ngân hàng – quỹ tín dụng vay vốn. “Đây là việc lập quỹ trái phép, không đúng quy định của pháp luật hiện hành, có dấu hiệu vi phạm Điều 166 Bộ Luật hình sự”, báo cáo của Đoàn khảo sát nhận định.

Theo ông Đinh Trường Thọ, mô hình “lương hưu” đặc biệt này hiện tại mới khiến các cán bộ xã, thôn phải kiểm điểm theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4. Vụ việc tiếp tục được các cơ quan chức năng của Hà Nội vào cuộc và xử lý.

Việt Nguyễn