Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, kỳ thi tuyển sinh Đại học và Cao đẳng sẽ chính thức bắt đầu. Hà Nội dưới sức nóng của những ngày hè càng làm cho không khí tại các "lò” luyện thi càng "nóng” hơn bao giờ hết.

Đưa sĩ tử lên mây

Mặc dù phải hơn 2 tuần nữa, sức nóng của các "lò” luyện thi mới thật sự tăng cao khi các sĩ tử kết thúc kỳ thi tốt nghiệp PTTH. Tuy nhiên, chỉ cần dạo qua các trung tâm về luyện thi đại học lớn của Hà Nội như Bách Khoa, Cầu Giấy, Thanh Xuân… đã xuất hiện la liệt những băng rôn quảng cáo, bàn đăng ký của rất nhiều trung tâm với những lịch học dầy đặc suốt từ sáng đến tối.

Trong vai người nhà một thí sinh ở tỉnh xa lên tìm lớp luyện thi cho con em mình, chúng tôi có mặt tại khu vực trường Đại học Sư phạm. Khi đề xuất nguyện vọng em mình sẽ luyện thi vào khối D (Toán, Văn, Anh), chúng tôi đã thật sự bối rối trước sự bủa vây bởi những lời chào mời "như mơ” của các nhân viên tiếp thị ở những "lò” luyện tại đây. Một nhân viên đon đả giới thiệu: "Cháu luyện thi vào khối D vào lớp em là đúng rồi. Các lớp khác luyện cả các môn khối A,C, chỗ em chỉ luyện thi chuyên cho khối D, nên đảm bảo là sẽ "xịn” hơn các lớp khác”. Theo tìm hiểu của chúng tôi, cái từ "xịn” mà nhân viên này giới thiệu thì lớp học sẽ được giảng dạy bởi các thầy, cô giáo trong trường Đại học Sư phạm và còn là những người ra đề thi đại học năm nay (!?). Bên cạnh đó phòng học còn được trang bị điều hòa, quạt treo tường, các món ăn nhanh để phục vụ các sĩ tử. Tuy nhiên, khi hỏi dò từ nhân viên tiếp thị "hàng xóm” thì được biết: Hầu hết các trung tâm bây giờ đều lắp điều hòa, quạt máy để phục vụ thí sinh. Nhưng những tháng cao điểm, quá tải phòng học phải kê thêm bàn ra ngoài, các thí sinh phải lấy sách vở mà quạt, không điều hòa nào cho xuể.

Lần mò theo lời mách của một sinh viên trong trường, chúng tôi tìm đến trung tâm luyện thi nổi tiếng nhất ở khu vực này của "Thầy Thành - cô Thời” sau tòa nhà HITC, đối diện với trường Tiểu học Dịch Vọng A (Dịch Vọng Hậu- Cầu Giấy). Lịch luyện thi của các lớp ở đây gần như kín suốt cả ngày. Lân la dò hỏi, thì được bạn Vũ Hải Yến (học sinh trường THPT Lương Thế Vinh) bật mí: "Em thấy mọi người mách thầy cô ở đây đều là những người ra đề thi đại học, nên em thử luyện tại lò thi này để thi sát đề hơn. Còn uy tín đến đâu chắc phải tìm hiểu thêm sau vài buổi thì mới biết được”. Để củng cố thêm niềm tin về chất lượng của trung tâm, "lò” luyện thi này còn tung "chiêu” cho học thử với giá mỗi buổi là 50.000 đồng/2 tiếng.

300 học sinh một lớp: Luyện thi hay luyện thành "bát quái”

Ghi nhận trong buổi học thử trong một tiết ôn luyện Anh Văn tại trung tâm này. Trước giờ học khoảng 15 phút, lớp học đã khá đông người đến học. Tuy chỉ rộng chừng khoảng 30m2 nhưng có tới hơn 300 người đến học. Tận dụng mọi diện tích, những chiếc bàn được sắp ngang, sắp dọc chắn gần hết cả lối ra vào lớp. Những chiếc quạt trần quay hết công suất nhưng chỉ tạo nên những luồng khí nóng ngột ngạt. Mồ hôi nhễ nhại nhưng các cô cậu học trò vẫn cố ghi ghi chép chép cho kịp những công thức, bài giảng của cô giáo. Cô say sưa giảng, trò hì hục chép, nhiều trò lăn ra bàn ngủ hoặc nói chuyện riêng thoải mái như ngồi tán gẫu cùng nhau ngoài hàng quán chứ không phải trong lớp học. Ngồi cạnh tôi là một cô học sinh người Hà Nội trắng trẻo, xinh đẹp tên Trần Hoàng Anh, ca học đã diễn ra được một nửa thời gian mà vở em học sinh ấy vẫn trắng phau, còn em thì không ngừng chuyện phiếm với những cô bạn khác. Cô học trò này than rằng hôm nay gộp hai lớp thật khó chịu vì chỗ cũng không có mà ngồi, được nửa tiếng sau, không cần xin phép cô giáo, Hoàng Anh xách cặp lén bỏ về.

Cũng như những "lò” luyện thi có tiếng khác, "lò” luyện của thầy Thành - cô Thời rất giỏi các chiêu quảng cáo. Bên cạnh việc phát đề ôn thi, họ còn phát kèm cả những tờ rơi quảng cáo về lớp học, lịch học của "lò” trong thời gian sắp tới. Họ hứa hẹn với học sinh qua những quảng cáo rằng, học ôn ở "lò” kết quả sẽ là 90% đỗ đại học, 10% còn lại đỗ cao đẳng, đội ngũ giảng dạy gồm toàn những thầy cô giỏi, giàu kinh nghiệm, quan tâm đến học sinh. Dục tốc bất đạt.

Được coi là hình thức "kinh doanh kiến thức” siêu lợi nhuận, nên mặc dù rất khó để có được giấy phép nhưng các "lò” luyện thi vẫn cứ mọc lên như nấm. Và năm nào cũng vậy, mức độ quá tải của các "lò” luyện sẽ thực sự đạt đến đỉnh điểm vào trước những đợt thi đại học 2, 3 tuần. Với một lượng lớn thí sinh đã và đang luyện thi trước đó (học ở Hà Nội và các thí sinh thi trượt những năm trước) thì các trung tâm sẽ đón nhận một số lượng lớn các thí sinh từ các tỉnh, thành khác. Có cung thì ắt sẽ có cầu, tuy nhiên các nhu cầu đáp ứng cho các sĩ tử lúc này phần nhiều là các chiêu trò, mánh khóe. Các "lò” luyện tự phát, thời vụ được mở ra với hình thức các lớp luyện thi siêu tốc. Bạn Tạ Thanh Tuấn (Nam Định, SV trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ) kể lại: "Năm ngoái, cũng sát ngày thi Đại học khoảng vài tuần, mình lên theo học một lớp luyện thi cấp tốc ở khu vực trường ĐH Bách Khoa. Chân ướt chân ráo lên Hà Nội, nghe mọi người mách và trung tâm ở đây giới thiệu là lớp sẽ toàn các giáo sư, tiến sĩ giảng dạy. Đóng cả khóa gần 8 triệu với một lời hứa như đinh đóng cột là chắc chắn đỗ”. Tuy nhiên, theo như Tuấn các lớp học này chỉ được một vài buổi đầu còn được một vài giáo viên "già già” dạy. Nhưng chỉ sau vài buổi, giáo viên hoàn toàn được thay mới trẻ măng, tìm hiểu sau này được biết những thầy giáo đều là các sinh viên… Còn hỏi trung tâm thì được trả lời: "Các thầy bận dạy các lớp học phí cao hơn, 8 triệu để được học giáo viên này là đỗ chắc rồi!”. Chưa kể, những trường hợp thí sinh nhà có điều kiện kinh tế mà trình độ học làng nhàng, sẽ được một lực lượng "cò” chào mời bằng những lời mời có cánh như "chạy thẳng” vào trường, chạy điểm, bán đề thi, thi hộ… với giá vài trăm triệu đồng. Tuy nhiên, những trường hợp đó đỗ hay trượt vẫn là một ẩn số. Nhưng đã khá nhiều tay "cò mồi” đã phải chịu sự trừng phạt của pháp luật và nhiều gia đình tiền mất mà con vẫn trượt đại học, chưa kể việc con em họ bị cấm tham dự thi đại học trong những năm kế tiếp. Anh Khoa xe "ôm” ở đường Lê Thanh Nghị khu vực luyện thi Bách Khoa cho biết: Mấy ông, bà làm trung tâm luyện thi ở đây xem "tướng” giỏi lắm. Họ nhìn mặt là biết ngay giầu hay nghèo để có cách "chăn”.

Ảnh: Hoàng Long

Với tâm lý khá căng thẳng không chỉ của các thí sinh, mà còn cả người nhà của họ với kỳ thi có ảnh hưởng khá lớn đến tương lai của mỗi sinh viên. Việc đánh thẳng được vào tâm lý của chính người nhà các sĩ tử đang trở thành những mánh khóe của việc kinh doanh kiến thức hiện nay. Có lẽ, để có thể bước chân vào cánh cửa của một trường đại học thì việc học, trau dồi kiến thức không chỉ dừng ở việc ngày một, ngày hai hay qua những lớp học "siêu tốc”. Sự thành công đó nếu có được chắc hẳn đứng đằng sau đó là những mánh khóe gian lận. Xem ra, sức nóng từ năm này qua năm khác, mùa thi này qua mùa thi khác vẫn không hề giảm cho dù ngày càng có những hình thức luyện thi mới. Nhưng nhìn ở một khía cạnh khác, thì việc luyện thi ở đâu thì hiệu quả vẫn đều do ý thức của các sĩ tử quyết định. Thực tế, vẫn có rất nhiều học sinh nghèo, không có điều kiện luyện thi, tự học tại nhà mà vẫn đỗ điểm cao, thậm chí là thủ khoa.

Bên cạnh việc phát đề ôn thi, "lò” các luyện thi còn phát kèm cả những tờ rơi quảng cáo về lớp học, lịch học của "lò” trong thời gian sắp tới. Họ hứa hẹn với học sinh qua những quảng cáo rằng, học ôn ở "lò” kết quả sẽ là 90% đỗ đại học, 10% còn lại đỗ cao đẳng, đội ngũ giảng dạy gồm toàn những thầy cô giỏi, giàu kinh nghiệm, quan tâm đến học sinh. Được coi là hình thức "kinh doanh kiến thức” siêu lợi nhuận, nên mặc dù rất khó để có được giấy phép nhưng các "lò” luyện thi vẫn cứ mọc lên như nấm.

Hoàng Minh