Tại Lạng Sơn, nhiều chợ, hàng chục năm nay rơi vào cảnh đìu hiu, không người mua - bán. Thực tế này, gây lãng phí vốn đầu tư, đất đai và giảm hiệu quả giao thương trong vùng.

Tại Lạng Sơn, nhiều chợ, hàng chục năm nay rơi vào cảnh đìu hiu, không người mua - bán. Thực tế này, gây lãng phí vốn đầu tư, đất đai và giảm hiệu quả giao thương trong vùng.

CôngThương - Theo thống kê của Sở Công Thương Lạng Sơn, toàn tỉnh có 84 chợ (19 chợ thành thị và 65 chợ nông thôn), với khoảng 10.000 hộ kinh doanh. Cụ thể: 65/226 xã, phường, thị trấn có chợ, bình quân 0,281 chợ/xã. Trong đó có 23 chợ xây dựng kiên cố, 10 chợ bán kiên cố, 22 chợ ngoài trời và 10 chợ lều quán.

Trừ các chợ tại trung tâm thành phố, khu vực cửa khẩu Tân Thanh và một số ít ở trung tâm huyện được xây dựng bài bản, cơ sở vật chất tương đối tốt, đáp ứng nhu cầu phục vụ, văn minh thương mại, còn lại, nhìn chung hệ thống chợ còn sơ sài, nghèo nàn, quy mô nhỏ hẹp, hiệu quả kinh doanh thấp. Thậm chí, nhiều chợ đã xuống cấp, chưa đáp ứng được nhu cầu trao đổi và mua bán hàng hóa của nhân dân; ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường.

Ông Nguyễn Quốc Hải - Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính (Sở Công Thương Lạng Sơn) - cho biết, một số chợ vùng biên, như: Cặp chợ Tân Thanh - Pò Chài; Cốc Nam - Lũng Vài; Nà Kưa - Nà Hoa… hiệu quả hoạt động rất thấp. Đặc biệt, chợ Ba Sơn (huyện Cao Lộc) hiện tê liệt hoàn toàn. Sau 10 năm đi vào hoạt động, chợ đã biến thành bãi thả trâu, bò. Cùng chung hoàn cảnh bi đát như chợ Ba Sơn, chợ Chi Ma (huyện Lộc Bình), cũng đìu hiu, không có giao thương.

Nguyên nhân của thực trạng trên là do quy hoạch chợ chưa tính được nhu cầu giao thương trên địa bàn; phân bố không đồng đều và xa trung tâm huyện (các chợ nông thôn vùng 3 khó khăn), dẫn đến lượng người và nguồn hàng hóa trao đổi ít, đơn điệu, chủ yếu là hàng nông, lâm sản: Gỗ vườn, rừng, nông sản với số lượng rất ít. Ngoài ra, phần lớn chợ trên địa bàn huyện, xã vùng nông thôn có quy mô nhỏ, mặt bằng hẹp, nhiều chợ đã xuống cấp nghiêm trọng, cơ sở vật chất không đảm bảo

Về chủ quan, nhiều ban quản lý, tổ quản lý chợ chưa thực hiện tốt việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các hộ kinh doanh, buôn bán nhỏ tại chợ. Nguồn vốn để đầu tư và phát triển chợ hàng năm còn thấp. Việc xây dựng mới, cải tạo nâng cấp còn chậm, không đồng bộ, kết cấu hạ tầng còn yếu kém, công tác quản lý, khai thác hạn chế. Đáng chú ý, cơ chế, chính sách để kêu gọi và thu hút đầu tư xây dựng chợ chưa thực sự được các nhà đầu tư, doanh nghiệp quan tâm.

Trước thực tế trên, Sở Công Thương Lạng Sơn kiến nghị UBND tỉnh, Bộ Công Thương hỗ trợ kinh phí cho công tác đầu tư, sửa chữa, nâng cấp chợ. Điều này xuất phát từ thực tế, do hầu hết chợ xa trung tâm nên mức độ giao lưu buôn bán hạn chế. Nguồn thu từ chợ cho ngân sách không đủ chi cho công tác quản lý chợ, chưa nói gì đến việc nâng cấp chợ. Hình thành và phát triển mạng lưới các chợ đầu mối tổng hợp hoặc chợ chuyên doanh phát luồng bán buôn lớn tại các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, ổn định và đủ lớn, có vị trí và điều kiện giao thông thuận tiện, gần các trung tâm tiêu thụ, đầu mối xuất khẩu. Tích cực chuyển đổi mô hình quản lý chợ từ ban, tổ quản lý, sang mô hình HTX hoặc DN, tạo điều kiện để chợ nông thôn phát triển, nhà nước không phải chi ngân sách để duy trì bộ máy quản lý mà vẫn bảo đảm tăng thu cho ngân sách.

Ngoài ra, cần có những chính sách, đặc thù nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư, với sự đa dạng các hình thức tạo vốn, nhất là nguồn vốn của các DN thuộc các thành phần kinh tế.

Việc quy hoạch chợ chưa tính được nhu cầu giao thương trên địa bàn; phân bố không đồng đều và xa trung tâm huyện, dẫn tới lượng người và nguồn hàng hóa trao đổi ít, đơn điệu.