Tối nay (17/4), tại Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh sẽ diễn ra Lễ kỷ niệm 725 năm Chiến thắng Bạch Đằng (1288) và đón nhận bằng Di tích quốc gia đặc biệt.

Đoàn rước tượng đức thánh Trần Hưng Đạo trong Lễ hội Bạch Đằng. Ảnh: báo Quảng Ninh

Cuộc Đại thắng giặc Nguyên Mông năm 1288 trên sông Bạch Đằng đã ghi vào lịch sử dân tộc ta như một biểu tượng hào hùng, ý chí quật cường, tinh thần bách chiến bách thắng về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Di tích quốc gia đặc biệt này mang giá trị nổi bật về lịch sử quân sự, văn hóa và giáo dục.

Năm 1953, khi đào đất đắp đê, người dân huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh (nay là Thị xã Quảng Yên) đã phát hiện ra bãi cọc Yên Giang. Bãi cọc hiện còn hàng trăm cọc, một số được cắm thẳng đứng, đa số nằm chếch theo hướng đông 15 độ và được làm bằng gỗ lim, táu.

Tiến sĩ Lê Thị Liên, Viện Khảo cổ học Việt Nam, người nhiều năm nghiên cứu khảo cổ khu vực này khẳng định, việc phát hiện thêm bãi cọc Đồng Má Ngựa năm 2009 giúp chúng ta hiểu hơn chiến lược chiến thuật tài tình của Trần Hưng Đạo. “Trần Hưng Đạo đã cắm cọc vào những chỗ cốt tử nhất, vì thế khi khảo sát chúng ta đã phát hiện ra những bãi cọc cắm với mục đích thu hẹp dòng sông cản thuyền của giặc chạy, đồng thời cắm zích zắc các cụm cọc rất phức tạp như hướng cọc đan nhau, cắm cọc nhỏ đan vào dưới chân khiến địch phải lội vào đầm lầy sâu đến hàng mét”.

Đền thờ Trần Hưng Đạo xưa là nơi ông đã dừng chân khi chuẩn bị chiến trường, hiện đền vẫn còn giữ lại được một số câu đối ca ngợi công lao to lớn của Trần Hưng Đạo đối với giang sơn đất Việt. Ngay bên cạnh đền là miếu Vua Bà, tương truyền, trong chuyến thị sát chuẩn bị chiến trường, Trần Hưng Đạo qua bến đò gặp một cụ bà bán nước, người đã cung cấp cho ông lịch triều con nước, địa thế dòng sông và bày chiến thuật hỏa công. Sau khi thắng trận, quay lại tìm bà cụ không thấy, Trần Hưng Đạo đã xin vua Trần phong sắc cho bà là “Vua Bà” và lập đền thờ tại đây. Quần thể di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng gồm 11 di tích có ý nghĩa nổi bật về lịch sử, văn hóa và giáo dục.

Kiều Trinh