Sau khi nhiều nhạc sĩ nêu ý kiến về cách thu tác quyền trên mạng internet của Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc VN đã gây thất thu cho họ, TT&VH đã trao đổi với ông Bùi Trung Kiên, Phó Giám đốc thường trực của TT.

(TT&VH) - Tác quyền âm nhạc trên Internet hiện nay là một con số rất lớn, tuy nhiên khá nhiều nhạc sĩ bị thất thu bởi cách thu của Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc (BVQTGÂN) Việt Nam trong thời gian qua. TT&VH đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Trung Kiên, Phó Giám đốc thường trực, người được xem là “chuyên gia” về tác quyền trên Internet của trung tâm… * Ông có thể nói khái quát việc thu tiền bản quyền âm nhạc đối với những tác phẩm được kinh doanh trên mạng Internet hiện nay. Theo ông biết, trên thế giới, tỷ lệ tác quyền thông thường của hình thức download nhạc trên Internet là bao nhiêu phần trăm? Ông Bùi Trung Kiên - Việc thu bản quyền âm nhạc trên Internet nói riêng hoặc đối với các hình thức công nghệ mới nói chung (new media) hiện nay là một vấn đề khó khăn không chỉ đối với Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam mà còn đối với các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả âm nhạc (CMO) trên thế giới. Trên thực tế có 2 phương pháp thu tiền bản quyền được các CMO áp dụng trên thế giới là: Thu trọn gói (lump sum): Số tiền bản quyền được xác định bằng số lượng tác phẩm đăng ký sử dụng, nhân với đơn giá tương ứng. Hình thức này thường được áp dụng trong các trường hợp khi mà đơn vị sử dụng âm nhạc không cung cấp dịch vụ tải nhạc (download) hoặc không thể xác định được chính xác số lượng download hoặc khi các CMO chưa đủ thiết bị, nhân lực để theo dõi chính xác số lượng download (nếu có). Thu theo lượt tải xuống (per download): Số tiền bản quyền được xác định căn cứ vào số lượt tải, nhân với đơn giá của từng lượt tải. Đơn giá thường được xác định là phần trăm trên giá bán đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Tỷ lệ này trên thế giới thường dao động từ 9 - 12% giá bán. * Hiện nay, ngoại trừ M. Box chọn hình thức thuê bao + lượt download, tất cả các đơn vị còn lại mà trung tâm thu tiền tác quyền là theo hình thức “thu trọn gói”, cao nhất là 38.000 đồng/ bài/ tháng. Ông có thể cho biết lý do? Số liệu doanh thu của Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam từ 2002 đến 2008 do trung tâm cung cấp. - Năm 2002: 78.411.500đ - Năm 2003: 197.573.678đ - Năm 2004: 1.116.775.479đ - Năm 2005: 2.019.339.873đ - Năm 2006: 3.332.476.604đ - Năm 2007: 9.369.401.683đ - Năm 2008: 15.168.245.014đ Tổng cộng: 31.282.223.831đ - Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam đã áp dụng cả 2 hình thức thu trọn gói cũng như theo lượt tải. Nhưng trong thời gian vừa qua, trung tâm chủ yếu áp dụng thu tiền bản quyền theo hình thức trọn gói bởi vì tại thời điểm đó, trung tâm chưa đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân sự để có thể theo dõi sát sao tất cả các website, các hình thức sử dụng âm nhạc khác. Bên cạnh đó, bước đầu trung tâm chú trọng vào mục đích khơi gợi ý thức tuân thủ pháp luật và tôn trọng các giá trị sáng tạo đối với các đơn vị sử dụng tác phẩm âm nhạc. * Liệu có sự thay đổi nào trong tương lai gần đối với việc thu phí bản quyền nhạc chuông, nhạc chờ? - Trung tâm đã đầu tư, chuẩn bị các trang thiết bị, bổ sung thêm nhiều nhân sự am hiểu về công nghệ thông tin, hoàn chỉnh và bổ sung thêm các điều kiện, thủ tục thanh toán - đối soát để có thể kiểm tra, theo dõi chặt chẽ số lượng và tình hình sử dụng của các tác phẩm âm nhạc trên các hình thức công nghệ mới, bao gồm cả nhạc chuông và nhạc chờ. * Hiện nay ca khúc trên nhạc chờ Imuzik có bài lên đến hơn 2,6 triệu lượt download còn vài trăm ngàn lượt thì có rất nhiều ca khúc. Ông có nghĩ là nếu tiếp tục thu theo biểu giá của trung tâm thì thiệt thòi quyền lợi rất lớn đối với khá nhiều nhạc sĩ? Chỉ tính riêng nhạc chờ Imuzik, với top 10 bài hát được download nhiều nhất, nếu tính 3 ngàn đồng một lượt và tác quyền là 15% trên giá bán (tỷ lệ trong bảng giá của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam), tiền tác quyền sẽ là hơn 5,5 tỷ đồng. Số tiền này lớn hơn tổng thu tác quyền năm 2005 và 2006, hoặc bằng khoảng 1/3 tổng thu tác quyền năm 2008 của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam. - Với tôn chỉ bảo vệ quyền lợi của các tác giả - chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc là thành viên của trung tâm, từ đầu năm 2009, trung tâm đã chuyển dần sang việc cấp phép và thu tiền bản quyền dựa trên số lượng lượt tải (download). Đối với những hợp đồng cấp phép ký mới từ tháng 7/2009, trung tâm chỉ áp dụng hình thức thanh toán tiền bản quyền theo lượt download. Điều này một lần nữa thể hiện sự quyết tâm của trung tâm trong việc bảo vệ quyền lợi của các tác giả (Việt Nam và nước ngoài) là chủ sở hữu các tác phẩm âm nhạc. Cụ thể đối với trường hợp I-muzik, trung tâm đã tiến hành rà soát danh sách các tác phẩm được sử dụng, đối chiếu với hợp đồng cấp phép đã ký. Trong thời gian tới đây trung tâm sẽ chính thức có văn bản gửi các đơn vị đang cung cấp dịch vụ nhạc chờ trên Imuzik yêu cầu nghiêm túc tuân thủ các quy định pháp luật về quyền tác giả, cũng như hợp đồng đã ký với trung tâm. Văn bản này cũng sẽ được gửi tới Viettel và các cơ quan quản lý Nhà nước. * Với những đơn vị đã ký thu trọn gói bao giờ mới chuyển hình thức thu theo lượt download? - Ở đây có 2 trường hợp: Nếu không phát sinh các dịch vụ, hình thức khai thác mới thì khi kết thúc họp đồng hiện tại sẽ chuyển sang thu theo lượt download. Trong trường hợp có phát sinh các dịch vụ, hình thức khai thác mới thì sẽ tiến hành thanh lý hợp đồng cũ và ký hợp đồng mới với hình thức thu theo lượt download. * Đã có hợp đồng cấp phép mới nào với chế độ thanh toán tiền tác quyền theo lượt download được ký? - Hiện nay thì chưa, nhưng chúng tôi đang thương thảo một số hợp đồng mới và sẽ ký trong tương lai gần. * Cám ơn ông về cuộc trao đổi này. Top 10 nhạc chờ I-muzik Hữu Trịnh (thực hiện) Các tin đã đăng (28/07) (28/07) (28/07) (28/07) (28/07) (27/07) (27/07) (27/07) Tiêu điểm Tổng Biên tập: Ngô Hà Thái Giấy phép số 19/GP-BC ngày 14/01/2008 do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp Tòa soạn 33 Lê Thánh Tông, Hà Nội Điện thoại: 04.9331878 Fax: 04.8264901 E-mail: Web-site: Ghi rõ nguồn Thể thao & Văn hóa Online khi phát hành lại thông tin từ website này. Liên hệ quảng cáo: Trần Huyền Linh Điện thoại: (04) 29743410 - máy lẻ 686 Mobile: 0904 323 879 Email: Số liệu doanh thu của Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam từ 2002 đến 2008 do trung tâm cung cấp. - Năm 2002: 78.411.500đ - Năm 2003: 197.573.678đ - Năm 2004: 1.116.775.479đ - Năm 2005: 2.019.339.873đ - Năm 2006: 3.332.476.604đ - Năm 2007: 9.369.401.683đ - Năm 2008: 15.168.245.014đ Tổng cộng: 31.282.223.831đ Chỉ tính riêng nhạc chờ Imuzik, với top 10 bài hát được download nhiều nhất, nếu tính 3 ngàn đồng một lượt và tác quyền là 15% trên giá bán (tỷ lệ trong bảng giá của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam), tiền tác quyền sẽ là hơn 5,5 tỷ đồng. Số tiền này lớn hơn tổng thu tác quyền năm 2005 và 2006, hoặc bằng khoảng 1/3 tổng thu tác quyền năm 2008 của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam. Chỉ tính riêng nhạc chờ Imuzik, với top 10 bài hát được download nhiều nhất, nếu tính 3 ngàn đồng một lượt và tác quyền là 15% trên giá bán (tỷ lệ trong bảng giá của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam), tiền tác quyền sẽ là hơn 5,5 tỷ đồng. Số tiền này lớn hơn tổng thu tác quyền năm 2005 và 2006, hoặc bằng khoảng 1/3 tổng thu tác quyền năm 2008 của Trung tâm BVQTGÂN Việt Nam. - Với tôn chỉ bảo vệ quyền lợi của các tác giả - chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc là thành viên của trung tâm, từ đầu năm 2009, trung tâm đã chuyển dần sang việc cấp phép và thu tiền bản quyền dựa trên số lượng lượt tải (download). Đối với những hợp đồng cấp phép ký mới từ tháng 7/2009, trung tâm chỉ áp dụng hình thức thanh toán tiền bản quyền theo lượt download. Điều này một lần nữa thể hiện sự quyết tâm của trung tâm trong việc bảo vệ quyền lợi của các tác giả (Việt Nam và nước ngoài) là chủ sở hữu các tác phẩm âm nhạc. Cụ thể đối với trường hợp I-muzik, trung tâm đã tiến hành rà soát danh sách các tác phẩm được sử dụng, đối chiếu với hợp đồng cấp phép đã ký. Trong thời gian tới đây trung tâm sẽ chính thức có văn bản gửi các đơn vị đang cung cấp dịch vụ nhạc chờ trên Imuzik yêu cầu nghiêm túc tuân thủ các quy định pháp luật về quyền tác giả, cũng như hợp đồng đã ký với trung tâm. Văn bản này cũng sẽ được gửi tới Viettel và các cơ quan quản lý Nhà nước. * Với những đơn vị đã ký thu trọn gói bao giờ mới chuyển hình thức thu theo lượt download? - Ở đây có 2 trường hợp: Nếu không phát sinh các dịch vụ, hình thức khai thác mới thì khi kết thúc họp đồng hiện tại sẽ chuyển sang thu theo lượt download. Trong trường hợp có phát sinh các dịch vụ, hình thức khai thác mới thì sẽ tiến hành thanh lý hợp đồng cũ và ký hợp đồng mới với hình thức thu theo lượt download. * Đã có hợp đồng cấp phép mới nào với chế độ thanh toán tiền tác quyền theo lượt download được ký? - Hiện nay thì chưa, nhưng chúng tôi đang thương thảo một số hợp đồng mới và sẽ ký trong tương lai gần. * Cám ơn ông về cuộc trao đổi này.