(LĐ) - Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 2002 đến nay, toàn tỉnh Hưng Yên có hơn 30 cuộc đình công của tập thể NLĐ và gần 20 cuộc phản ứng lao động tập thể.

Cá biệt có những cuộc đình công với hàng nghìn LĐ tham gia ảnh hưởng đến SXKD của DN và việc làm, thu nhập của NLĐ. Tuy nhiên, gần đây các cuộc đình công và phản ứng tập thể đều được CĐ cấp trên và CĐCS tham gia hòa giải, ngăn ngừa kịp thời. Nhiều DN vi phạm pháp luật lao động Thời gian qua, trong hơn 30 cuộc đình công xảy ra tại Hưng Yên thì có 18 cuộc ở DN đầu tư nước ngoài, 2 DNNN sau khi chuyển sang CPH, còn lại là khu vực ngoài nhà nước. Những năm gần đây, các tranh chấp lao động tập thể dẫn tới đình công thường xảy ra nhiều hơn, quy mô lớn hơn, mang tính dây chuyền và thường xảy ra ở các DN sản xuất may mặc xuất khẩu, giày da, điện, điện tử. Nguyên nhân xảy ra các cuộc tranh chấp LĐ tập thể, đình công chủ yếu do người sử dụng LĐ vi phạm các quy định pháp luật LĐ về quyền của NLĐ và các lợi ích của NLĐ như: Thời gian làm thêm giờ, tăng ca khá phổ biến và nhiều trong ngày, tuần, tháng. Tính bình quân một DN may, giày da thường tăng từ 2 đến 3 giờ/ngày; 1 tháng NLĐ chỉ được nghỉ 1 - 2 ngày chủ nhật. Trong khi đó, tiền lương trung bình của NLĐ ngành may, giày chỉ đạt 1,2 - 1,4 triệu đồng/người/tháng. Hầu hết các cuộc đình công xảy ra trên địa bàn tỉnh Hưng Yên chủ yếu ở những DN chưa ký hợp đồng LĐ với đa số NLĐ, điều kiện LĐ không đảm bảo, lương thấp, chưa thành lập tổ chức CĐ, hoặc đã thành lập CĐ nhưng hoạt động yếu và mờ nhạt. Việc xây dựng thỏa ước lao động tập thể chỉ mang tính hình thức, đối phó và hoạt động không hiệu quả. Trách nhiệm của công đoàn Thông thường khi xảy ra tranh chấp LĐ tập thể, LĐLĐ tỉnh, LĐLĐ huyện, TP, CĐ ngành là nơi đầu tiên được NLĐ tìm đến. Sau khi nhận được tin báo về tranh chấp LĐ, CĐ cấp trên cơ sở cử đại diện đến DN lắng nghe ý kiến phản ánh của NLĐ, người sử dụng LĐ để hiểu rõ thực chất những mâu thuẫn, nguyên nhân cơ bản sâu xa. Qua đó, CĐ giải thích cho NLĐ và yêu cầu họ không được manh động... Với thái độ thiện chí, CBCĐ, người sử dụng LĐ đã nhanh chóng tập hợp NLĐ để đối thoại trực tiếp giữa các bên và tìm hướng giải quyết ổn thỏa hợp tình, lý trên cơ sở pháp luật. Sau đó, CBCĐ các cấp phối hợp từng bước thường xuyên theo dõi đôn đốc “ hậu” đình công của DN, hoàn thiện các nội dung cơ bản để sửa đổi bổ sung, xây dựng TƯLĐTT, rà soát các nội quy, quy chế của DN để phù hợp, thiết thực, bảo đảm hài hòa lợi ích của NLĐ và DN. Trong 6 tháng đầu năm 2010, tỉnh Hưng Yên xảy ra 3 vụ tranh chấp LĐ tập thể tại Cty Vina Acecook Văn Lâm (100% vốn Nhật Bản), Cty KCT Văn Lâm (100% vốn Hàn Quốc), Cty Beeahn Việt Nam (100% vốn Hàn Quốc). Ngay sau khi sự việc xảy ra, LĐLĐ tỉnh, LĐ huyện, phòng LĐTBXH và công an huyện đã cùng tiếp xúc với CNLĐ, làm việc với chủ DN, giải quyết những kiến nghị của CNLĐ và động viên NLĐ trở lại làm việc bình thường. Qua các cuộc phản ứng LĐ tập thể, đình công trên địa bàn tỉnh Hưng Yên cho thấy công tác thanh tra, kiểm tra việc thi hành pháp luật LĐ chưa thường xuyên, biện pháp xử lý các DN vi phạm pháp luật chưa thực sự nghiêm minh, còn mang tính nhắc nhở thuần túy. Việc phối hợp giải quyết, thanh tra, kiểm tra “hậu” tranh chấp chấp LĐ tập thể và đình công cần có kế hoạch cụ thể, sâu sát để hướng dẫn người sử dụng LĐ... Để hạn chế những cuộc đình công và tranh chấp LĐ tập thể, các cấp CĐ Hưng Yên đã chủ động phối hợp với chính quyền, chuyên môn đồng cấp tăng cường tham gia kiểm tra, giám sát thực hiện pháp luật chế độ chính sách liên quan trực tiếp đến CNLĐ. Trong đó, chú trọng việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức hội nghị CBCC, ĐH CNVC, hội nghị NLĐ trong DN, ký TƯLĐTT, bầu ban thanh tra nhân dân đảm bảo đúng luật định. Kết quả, 6 tháng đầu năm nay đã có 93% số DNNN tổ chức ĐH CNVC, 95% số cơ quan HCSN hội nghị CBCC và trên 20% số Cty CP, Cty TNHH hội nghị NLĐ. Hương Thảo - Anh Quốc