Do điều kiện kinh tế khó khăn, năm 1995 gia đình ông Bùi Văn Toản, thôn Mưu Nha, xã Phúc Thành, huyện Kinh Môn (Hải Dương) phải “tha phương” đến tỉnh Đồng Nai lập nghiệp. Trước khi đi, gia đình ông giao lại 1.920m2 diện tích ruộng (đất 03) cho anh ruột vợ tìm người cho thuê, khi nào vợ chồng ông trở về lấy lại canh tác. Nhưng thật “trớ trêu” nay ông Toản về quê, muốn nhận lại ruộng của mình, thì các hộ đang sử dụng không trả, với lý do ruộng đã chuyển nhượng và người anh trai vợ cũng không thừa nhận việc gia đình em gái ủy quyền cho thuê diện tích ruộng trên.

Chuyển nhượng bằng "văn bản miệng"

Theo đơn, ông Bùi Văn Toản thôn Mưu Nha, xã Phúc Thành, huyện Kinh Môn (Hải Dương) gửi các cơ quan chức năng, năm 1993, Nhà nước thực hiện chính sách giao đất nông nghiệp (đất 03) thì gia đình ông được giao 4 suất, diện tích 1.920m2. Năm 1995 do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên gia đình ông phải dời quê vào tỉnh Đồng Nai lập nghiệp. Trước khi đi, vợ chồng có nhờ ông Trần Văn Tính (anh trai vợ) tìm người cho thuê ruộng canh tác với mục đích sau này, vợ chồng ông trở về “quê hương bản quán” sẽ lấy lại canh tác. Nhưng thật trớ trêu, diện tích ruộng nhà ông hiện các hộ: ông Nguyễn Hữu Quang, sử dụng thửa 164; 118/8, tờ bản đồ số 03, diện tích là 656m2; ông Trần Văn Ngoan sử dụng thửa 245/2 và 195/5, tờ bản đồ số 03, diện tích 1.000m2, cùng bà Lê Thị Tâm sử dụng thửa 189/6, tờ bản đồ số 03, diện tích 264m2. Nay vợ chồng ông đòi lại để canh tác thì các hộ “chây ỳ” không trả và đều cho rằng: Diện tích ruộng mà họ hiện đang sử dụng của gia đình ông Toản là nhận chuyển nhượng lại, chứ không phải đất mà ông Tính (anh vợ ông Toản) cho thuê.

Kinh Mon (Hai Duong): Muon dat 'chay y' khong tra? - Anh 1

Đơn đề nghị của ông Bùi Văn Toản gửi cơ quan chức năng

Việc diện tích ruộng gia đình ông Toản, không được các hộ trả lại có nguyên nhân chính là việc không thừa nhận của ông Trần Văn Tính, người mà gia đình ông Toản cho biết được ủy quyền tìm người cho thuê canh tác, khi vợ chồng ông đi làm ăn xa. Điều này được thể hiện trong Biên bản làm việc của UBND xã Phúc Thành với ông Trần Văn Tính vào ngày 17/6/2016. Trong Biên bản ghi rõ ý kiến ông Tính: “Việc đất 03 của anh Toản, cô Châm theo nội dung đơn có diện tích 1.920m2 giao cho tôi quản lý và tìm người cho thuê; bản thân tôi không được anh Toản, cô Châm ủy quyền, giao đất 03 cho tôi quản lý. Cho nên việc đất 03 của anh Toản, cô Châm tôi không biết”.

Kinh Mon (Hai Duong): Muon dat 'chay y' khong tra? - Anh 2

Ông Trần Văn Chữ, Cán bộ địa chính xã Phúc Thành, khẳng định trên hồ sơ đất của xã quản lý, hiện diện tích 1.920m2 ruộng vẫn mang tên vợ chồng ông Toản.

Để chứng minh cho việc không phải là diện tích ruộng thuê, mà đã được chuyển nhượng UBND xã Phúc Thành đã tiến hành làm việc với các cá nhân liên quan. Qua đó cho thấy có nhiều điều hết sức “vô lý” các hộ khai nhận chuyển nhượng đất thì đều từ những người (đã mất) diện tích ruộng lại là của người không mang tên trong hồ sơ trích lục đất nông nghiệp ở xã và  bất kỳ giấy tờ nào chứng minh, nên việc chuyển nhượng “âu” cũng chỉ là văn bản miệng.

Ví dụ như trường hợp ông Trần Văn Ngoan (người đang sử dụng diện tích ruộng mang tên gia đình ông Toản) trong Biên bản làm việc với UBND xã Phúc Thành vào ngày 16/6/2016, ghi nội dung ông Ngoan ý kiến: “Việc đất 03 tôi đang cấy 19,6 thước đồng Mơ và 11 thước, Lô 5 đồng Trong, tôi mua của ông nội tôi và không có liên quan gì đến đất của vợ chồng ông Bùi Văn Toản và bà Trần Thị Châm”. Hiện ông bà nội, của ông Ngoan đã mất và xã Phúc Thành có đề nghị ông Trần Văn Ngoan cung cấp các văn bản khẳng định diện tích đất này ông mua của ông bà nội, thì ông Ngoan không cung cấp được. Các trường hợp khác hiện đang sử dụng diện tích ruộng nhà ông Toản cũng tương tự như vậy…

Ruộng mang tên vợ chồng ông Toản

Tại trụ sở UBND xã Phúc Thành, phóng viên Báo Điện tử Tài nguyên & Môi trường đã có buổi làm việc với ông Lương Văn Hè, Chủ tịch UBND, ông Chu Văn Hải, Cán bộ Tư pháp và ông Trần Văn Chữ, Cán bộ địa chính xã.

Ông Lương Văn Hè, cho biết quan điểm: Sau khi nhận được Đơn đề nghị của gia đình ông Bùi Văn Toản đòi lại diện tích ruộng canh tác đối với: ông Nguyễn Hữu Quang, Trần Văn Ngoan, bà Lê Thị Tâm xã đã triệu tập các hộ gia đình, đại diện lãnh đạo thôn Mưu Nha, tiến hành giải quyết đúng thẩm quyền. Đại diện chính quyền, ban, ngành… tiến hành lập Biên bản, kiểm tra trích lục bản đồ diện tích ruộng thôn Mưu Nha và làm Báo cáo gửi Toàn án Nhân dân huyện Kinh Môn đề nghị giải quyết. Hiện nay, Tòa án Nhân dân huyện Kinh Môn đã thụ lý hồ sơ vụ án và đã gửi giấy triệu tập các đối tượng có liên quan. Khi nhận được Giấy triệu tập, xã đã cử người đưa đến các hộ liên quan, nhưng họ đều từ chối không nhận giấy triệu tập của Tòa.

Kinh Mon (Hai Duong): Muon dat 'chay y' khong tra? - Anh 3

Biên bản bàn giao đất nông nghiệp năm 2003.

Ông Trần Văn Chữ, Cán bộ địa chính xã Phúc Thành, khẳng định: Theo hồ sơ quản lý đất đai của xã Phúc Thành, đến năm 2003 xã tiến hành dồn ô, đổi thửa giao cho các hộ gia đình cá nhân. Tại biên bản giao nhận diện tích đất nông nghiệp ngày 10/12/2003, của Tiểu ban dồn điền, đổi thửa thôn Mưu Nha đã giao diện tích đất ruộng canh tác cho gia đình ông  Bùi Văn Toản và bà Trần Thị Châm với tổng diện tích là 1.920m2. Trong đó: Diện tích ruộng đồng Trong Lô 5 với diện tích 528m2, đồng Mơ Trại diện tích 472m2 do anh Trần Văn Ngoan đang canh tác; đất Công Viên Lô 4, diện tích 376m2, do ông Nguyễn Văn Quang đang canh tác; đống Rĩ diện tích 280m2 đã được ghép vào với ao của ông Quang; Ngoài vùng Lô 3, diện tích 264m2, do bà Lê Thị Tâm đang canh tác. "Đến thời điểm hiện tại, xã vẫn chưa làm thủ tục chuyển nhượng hay là tặng cho gì cả đối với tất cả các thửa đất này. Tại hồ sơ quản lý của xã, 5 thửa ruộng với diện tích 1.920m2 vẫn là của gia đình ông Toản - ông Chữ nói. Cũng theo ông Chữ, do đang là những người trực tiếp sử dụng, canh tác các diện tích ruộng nêu trên, cho nên hàng năm các khoản đóng góp đối với Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Phúc Thành đều do các ông Quang, ông Ngoan và bà Tâm đóng.

Kinh Mon (Hai Duong): Muon dat 'chay y' khong tra? - Anh 4

Sơ đồ mốc giới diện tích ruộng mang tên vợ chồng ôn Toản, hiện đang được ông Ngoan, ông Quang và bà Tâm sử dụng.

Vậy đã trên 20 năm qua, 3 hộ gia đình canh tác trên diện tích ruộng của gia đình ông Bùi Văn Toản và Trần Thị Châm thực chất là thuê đất hay chuyển nhượng? Có phải các hộ đã cố tình “chây ỳ” không trả lại đất, nhằm mục đích chiếm đoạt như trong đơn ông Toản đã trình bày hay không? Mong muốn cơ quan thẩm quyền của huyện Kinh Môn, nhanh chóng làm rõ, giải quyết… trả lại diện tích ruộng về tay “chính chủ”.

Bài & ảnh: Phạm Hoàng