Nhiều cửa hàng, siêu thị tại Thừa Thiên - Huế bắt chẹt khách du lịch mua hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ với giá cao. Đề nghị chính quyền, cơ quan chức năng tỉnh có biện pháp xử lý, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo đảm uy tín cho ngành du lịch.

"Không mua không được"

Qua phản ánh của du khách khi đến Huế, Đà Nẵng bị một số cửa hàng, siêu thị lừa mua hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng với giá cao, chúng tôi quyết định thuê một chuyến xe du lịch, trong vai khách từ TP Hồ Chí Minh ra. Anh lái xe được thuê giải thích: "Muốn vào mấy chỗ này, các anh phải có người dẫn mối, nhất là hướng dẫn viên du lịch, hoặc lái xe chở khách du lịch, mà cũng phải quen biết, hoặc có người quen giới thiệu và gọi điện trước thì họ mới mở cửa. Các siêu thị này chỉ đón khách du lịch nước ngoài, còn khách trong nước phải đi theo tua, theo đoàn. Người dân địa phương, khách lẻ họ không tiếp, không mở cửa cho vào".

Đúng như lời anh lái xe, cả hai "siêu thị" đều có cung cách hoạt động giống nhau. Trước hết, bên ngoài chỉ có tên doanh nghiệp là "Trúc Thời Đại" và "Kinh Đô Phúc Địa", ngoài ra, không có bất cứ thông tin nào khác, không rõ bên trong là cửa hàng, nơi sản xuất hay nhà hàng, quán ăn... Mỗi nơi đều có đội ngũ nhân viên đông đảo, lên đến năm, bảy chục người, đủ để "hai kèm một" đối với đoàn khách 50 người, với lời cảnh báo ngay từ cửa ra vào: "Quý khách thông cảm, ở đây có quy định cấm quay phim, chụp ảnh, ghi âm". Mỗi khi có đoàn khách đến, hàng chục nhân viên nam, nữ ăn mặc lịch sự, vồn vã ra đón, mời khách vào phòng lạnh, có khăn mặt, nước uống. Căn phòng đóng cửa kín bưng, có 10 dãy bàn ghế, đủ chỗ cho khoảng 50 người, cùng quầy hàng mẫu. Nhân viên giới thiệu hàng luôn tự giới thiệu là người đại diện cho công ty, làm tăng thêm sự tin tưởng của khách.

Tại siêu thị Trúc Thời Đại ở tổ 4, thị trấn Phú Lộc (Thừa Thiên - Huế), nam nhân viên tên Võ Anh Hà thao thao giới thiệu các mặt hàng được bày bán: "Tất cả được làm từ sản phẩm tre trúc của Việt Nam, do một doanh nghiệp ở Quảng Ninh sản xuất. Những sản phẩm "đặc biệt" được giới thiệu chi tiết là túi đựng than hoạt tính có khả năng khử mùi, khử độc, lọc khí, đến khăn choàng đa năng làm từ lớp tơ mịn trong ruột tre, quần lót nam, nữ có tính năng kích dục... Bên cạnh đó là chăn, ga, gối, nệm làm từ tre, trúc... có tính năng giải độc, chống ngáy, giúp ngủ ngon, đuổi muỗi, côn trùng...". Khi chúng tôi hỏi: "hàng hóa do nước nào sản xuất, mà không thấy nhãn mác, xuất xứ, tên doanh nghiệp?", nhân viên này lúng túng trả lời: "Hầu hết là của Việt Nam, còn lại là liên doanh với Pháp, Đài Loan nên không ghi nhãn, nhưng quý khách yên tâm, chúng tôi là doanh nghiệp được Nhà nước Việt Nam cấp phép, hàng hóa cực kỳ uy tín, quý vị cứ mua dùng, bảo đảm chắc chắn hài lòng. Có khi lần sau ghé lại còn mua nhiều gấp năm bảy lần". Xong phần giới thiệu và uống nước trà mà chúng tôi được cảnh báo trước là có chất kích thích, chúng tôi được dẫn ra khu bán hàng. Cả khu nhà mênh mông, các quầy hàng ken sát nhau kéo dài khoảng 200 m, xếp theo kiểu dích dắc và liền nhau, tất cả theo một lối dẫn duy nhất cho đến quầy tính tiền ở ngoài cùng. Nghĩa là du khách phải qua tất cả các quầy với chừng 40 đến 50 nhân viên đứng san sát, áp vào từng khách săn đón, mời chào nhiệt tình theo kiểu "không mua không được". Và bất cứ lúc nào có người định chụp ảnh, quay phim, lập tức có mấy nam nhân viên áp sát, yêu cầu cất máy.

Theo quan sát của chúng tôi, trong siêu thị Trúc Thời Đại, các mặt hàng hầu hết in chữ Trung Quốc nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt, hoặc không có nhãn mác, không ghi nơi sản xuất, ngày sản xuất và hạn sử dụng, kể cả hàng mỹ phẩm. Sau khi tham quan, mua sắm, chúng tôi rời siêu thị, ngay lập tức một nhân viên đưa tận tay lái xe chiếc phong bì và lời cảm ơn nhiệt thành. Tất cả các mặt hàng chúng tôi đã mua trị giá 1,7 triệu đồng, thì lái xe nhận phong bì hoa hồng 700 nghìn đồng, ghi rõ: 120 nghìn tiền 8 khách, bồi dưỡng lái xe 50.000 đồng và hoa hồng 530.000 đồng. Như vậy, giá trị hoa hồng bằng 41,1% tổng lượng hàng đã bán.

Tương tự, tại lô 9 - Phạm Văn Đồng, TP Huế, siêu thị Kinh Đô Phúc Địa nhìn bên ngoài không thể đoán được bên trong có hoạt động kinh doanh, sản xuất gì. Sau màn chào hỏi là mời nước trà pha chế từ ngọc trai, giới thiệu sản phẩm và tham quan. Ở đây, sản phẩm theo giới thiệu chủ yếu là "ngọc trai tự nhiên và sản phẩm làm đẹp chế từ ngọc trai" nuôi và sản xuất ở Quảng Ninh đưa vào". Tuy nhiên, sản phẩm cũng không có nhãn mác, hoặc ghi bằng chữ Trung Quốc nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt, không có ngày sản xuất, nơi sản xuất và hạn sử dụng. Chúng tôi chỉ mua hai lọ kem ngọc trai dành cho phụ nữ, giá 600.000 đồng, lái xe nhận phong bì hoa hồng 180.000 đồng.

Cơ quan chức năng nói gì?

Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Thừa Thiên - Huế Lê Đình Khánh cho biết: Kinh Đô Phúc Địa đăng ký tên đầy đủ là Công ty TNHH Một thành viên Kinh Đô Phúc Địa, đăng ký kinh doanh lần đầu ngày 20-9-2012, thay đổi lần hai vào ngày 4-4-2013; còn Trúc Thời Đại là Công ty TNHH Một thành viên Trúc Thời Đại, đăng ký lần đầu ngày 1-7-2013, thay đổi lần thứ tư ngày 21-6-2014. Với quan sát của người tiêu dùng, ông Lê Đình Khánh cho rằng, hàng hóa bán ở hai siêu thị nêu trên là nhập lậu vì không có nhãn tiếng Việt. "Việc không ghi thông tin đầy đủ trên bảng hiệu tại trụ sở chính là vi phạm Luật Doanh nghiệp và Nghị định 43 năm 2010 của Chính phủ" - Phó Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư Thừa Thiên - Huế Đỗ Huy Nhã nói. Còn ông Lê Đình Khánh khẳng định: "Chúng tôi sẽ đề nghị tỉnh lập đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra tất cả các điều kiện, yếu tố kinh doanh có dấu hiệu vi phạm và nếu đủ chứng cứ, sẽ rút giấy phép kinh doanh, đồng thời đề nghị truy tố nếu có dấu hiệu lừa đảo".

Làm việc với Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Thừa Thiên - Huế, Chi cục trưởng Nguyễn Thanh thừa nhận, chưa hề biết có tình trạng buôn bán lạ lùng như vậy trên địa bàn. "Trách nhiệm ở đây thuộc các Đội QLTT địa bàn. Buôn bán như thế này là sai, quá sai rồi" - ông Thanh khẳng định. Sau khi xem xét, chụp ảnh các mặt hàng mà phóng viên cung cấp, ông Nguyễn Thanh đề nghị chúng tôi cất giữ cẩn thận "vật chứng" để lực lượng QLTT Thừa Thiên - Huế kiểm tra, xử lý nghiêm minh. Tại buổi làm việc tại Đội QLTT số 5 Phú Lộc, ông Phan Văn Thành, Phó Chi cục trưởng QLTT Thừa Thiên - Huế chỉ rõ: Qua quan sát ban đầu, khẳng định ba hành vi vi phạm, trước hết là hàng nhập lậu hoặc hàng giả vì không có nhãn mác, ngày sản xuất, hạn sử dụng; hàng hóa cũng vi phạm quy định về nhãn phụ, về niêm yết giá. Còn ông Nguyễn Văn Nhân, Đội trưởng đội QLTT số 5 thừa nhận: "Cửa hàng Trúc Thời Đại chỉ cách đội 300 m, chúng tôi cũng ngờ ngợ, không biết ở đó họ làm cái gì mà không ghi trên biển hiệu, lại thấy xe du lịch ra vào liên tục. Tuy nhiên, họ làm trá hình nên chúng tôi không thể kiểm tra được?!".

Với những chứng cứ do nhóm phóng viên của bảy tờ báo cung cấp, cơ quan chức năng Thừa Thiên - Huế đều sốt sắng khẳng định: "Sẽ kiểm tra, xử lý nghiêm minh, không để tình trạng buôn gian bán lận, bán hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng". Không thể chỉ nói suông, chính quyền và cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên - Huế cần nhanh chóng kiểm tra, xóa bỏ kiểu kinh doanh sai phạm ở hai siêu thị Trúc Thời Đại và Kinh Đô Phúc Địa, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo đảm uy tín cho ngành du lịch Việt Nam.

THANH TÙNG