(Toquoc)-Chuyến thăm của người đứng đầu chính phủ Anh tới Myanmar báo hiệu những chuyển động quan trọng giữa Myanmar với phương Tây và với Trung Quốc.

Tháng Tư này tại Myanmar xẩy ra nhiều sự kiện dồn dập. Có thể xem là đây là “tháng chuyển động” của Myanamar. Gọi là “tháng gặt hái” chính trị ngoại giao cũng được.

Sau cuộc bầu cử bổ sung ngày 1/4 đưa đảng của bà San Suu Kyi vào Quốc hội, mở ra tiến trình dân chủ hóa và cải cách tại nước này, nó bắt đầu khai thông từng bước quan trọng quan hệ quốc tế của nước này với thế giới phương Tây.

Chính quyền Naipydaw đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn 13 điểm với nhóm vũ trang sắc tộc Liên đoàn Dân tộc Karen (KNU) đã xung đột vũ trang với chính phủ 60 năm qua. Tổng thống Thein Sein đã tiếp phái đoàn KNU tại thủ đô hành chính Naipydaw. Đây là một bước đột phá trong tiến trình hòa giải dân tộc giữa chính quyền với khoảng 20 chục nhóm vũ trang của các sắc tộc thiểu số sinh sống dọc các vùng biên giới của Myanmar giáp Trung Quốc và Thái Lan.

Bà San Suu Kyi sau thắng lợi bầu cử bổ sung ngày 1/4 tại Myanmar

Mỹ ngày 4/4 tuyên bố nới lỏng các biện pháp cấm vận đối với Myanmar, như gỡ bỏ một số quy định về tài chính, đầu tư và đi lại. Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu cũng tuyên bố sẽ dỡ bỏ một số lệnh cấm vận quan trọng đối với Myanmar. Ngoại trưởng Nhật Bản đã đến thăm Myanmar. Nhật Bản có thể sớm nối lại viện trợ ODA, hoạt động kinh doanh và trao đổi các đoàn cấp cao.

Chủ tịch Tiểu ban các vấn đề Đông Á -Thái Bình Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Thượng nghị sỹ Jim Webb, đã thăm lại Myanmar và có cuộc gặp Tổng thống Thein Sein tại Naypyitaw. Ông Jim Webb có thể xem là người “mát tay” trong việc làm cho Mỹ xích gần lại Myanmar, mặc dù bà Hillary Clinton vẫn được xem là người đưa ra một tầm nhìn mới đối với quan hệ Mỹ-Myanmar ngay sau khi được chỉ định làm Ngoại trưởng Mỹ.

Một nguồn tin cấp cao của chính phủ Mỹ còn cho biết Washington đang bàn thảo vấn đề giúp Myanmar cải tổ quân đội, để lực lượng quân sự nước này cùng Tổng thống Thein Sein thực hiện kế hoạch cải cách chính trị và ổn định tình hình đất nước. Theo nguồn tin nêu trên, những điểm mà Chính phủ Mỹ muốn thấy là chấm dứt các cuộc giao tranh giữa quân đội với các lực lượng phiến quân thiểu số, tôn trọng nhân quyền, không bắt phụ nữ và trẻ em phải lao động cưỡng bức và ngừng ngay những vụ xâm phạm vẫn xảy ra đối với phụ nữ sắc tộc thiểu số.

Sự hòa giải giữa bà San Suu Kyi với giới quân sự có mang lại hòa bình ổn định lâu dài cho Myanmar? (Minh họa của báo Manila Times)

Nhưng Thủ tướng Anh David Cameron, người sẽ đến thăm Myanmar trong tuần này, sẽ là người đứng đầu một chính phủ phương Tây đầu tiên thăm chính thức Myanmar kể từ khi phương Tây áp đặt cấm vận đối với Myanmar 20 năm trước. Thủ tướng Cameron sẽ hội đàm với Tổng thống nước chủ nhà ngày 13/4. Cùng ngày, ông cũng sẽ thăm người đứng đầu phe đối lập Aung San Suu Kyi ở Rangoon.

Nước Anh từng cai trị thực dân Myanmar trong hơn một thế kỷ và sáp nhập nước này vào Đế quốc thuộc địa Anh tại Tiểu lục địa Ấn Độ, cho đến khi Myanmar giành độc lập năm 1948. Có lẽ đó là một lý do nước Anh không muốn chậm chân hơn Mỹ, Ấn Độ và Pháp trong việc thúc đẩy các quá trình cải cách tại Myanmar, điều sẽ mở ra những cơ hội kinh doanh buôn bán cho người Anh với đất nước Đông Nam Á này. Nước Anh có thể xem Myanmar là đầu cầu để vào Đông Nam Á.

Nếu chính quyền Myanmar tiếp tục đà cải cách như năm qua, thì thủ đô hành chính Naipydaw nằm biệt lập giữa rừng sâu núi thẳm sẽ trở nên nhộn nhịp và có sức sống chính trị mới. Điều thú vị là chờ xem các bước đi sắp tới của Trung Quốc trong quan hệ với Myanmar sau tất cả những biến động diễn ra gần đây. Ảnh hưởng Trung Quốc xây dựng tại nước láng giềng quan trọng ở biên giới tây nam này trong mấy chục năm qua khá vững chắc. Trung Quốc hẳn sẽ không thụ động trong cuộc chơi lớn này. Cuộc bầu cử 1/4 được xem là có thể dẫn đến những diễn biến không khỏi gây lo ngại cho Bắc Kinh, nếu một chính phủ thân phương Tây lên cầm quyền do kết quả cuộc tổng tuyển cử tiếp theo vào năm 2015./.

Nguyễn Nguyên